Đắk Lắk: Hàng trăm hécta đất lúa bị bỏ hoang vì nhiễm mặn nặng

Ruộng lúa tại xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk nhiễm mặn không sản xuất được vụ Đông Xuân 2025-2026. (Ảnh: Tường Quân/TTXVN)

Gần 140ha đất lúa tại xã Tuy An Đông (tỉnh Đắk Lắk) phải bỏ hoang do nhiễm mặn trong mùa vụ Đông Xuân 2025-2026 khi đê ngăn mặn bị mưa lũ gây hư hại hoàn toàn.

Mùa vụ Hè Thu năm nay, diện tích đất lúa này lại có nguy cơ bỏ hoang khi mức độ nhiễm mặn trở nên nghiêm trọng khiến nông dân gặp nhiều khó khăn.

Tại xã Tuy An Đông, nhiều thửa ruộng của người dân bị bỏ hoang trong vụ Đông Xuân năm nay và trở nên khô cằn, nứt nẻ. Một số thửa ở khu vực thấp vẫn đang trong tình trạng ngập nước mặn do thủy triều dâng lên.

Trái ngược với cảnh chuẩn bị thu hoạch lúa như mọi năm, thời điểm này, nông dân tại đây đi cắt cỏ cho gia súc và loay hoay tìm cách rửa mặn.

Bà Nguyễn Thị Bẻo (thôn Phú Lương, xã Tuy An Đông) có 2.000m2 đất ruộng trồng lúa. Tuy nhiên, sau đợt mưa lụt cuối năm 2025, tình trạng nhiễm mặn trên đồng ruộng trở nên nghiêm trọng khiến cho bà không thể cải tạo để sản xuất vụ Đông Xuân 2025-2026.

Bà Bẻo cho biết không có đất trồng lúa, gia đình gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn lương thực. Ruộng không làm được càng trở nên hoang hóa, nhiễm mặn nặng nên càng khó cải tạo sản xuất cho mùa vụ tiếp theo.

Cỏ mọc um tùm trên một số cánh đồng lúa bị nhiễm mặn tại xã Tuy An Đông. (Ảnh: Tường Quân/TTXVN)

Theo bà Trần Thị Ty (thôn Phú Hội, xã Tuy An Đông), bà có hơn 1.500m2 đất lúa gần khu vực đê ngăn mặn. Mọi năm, tình trạng nhiễm mặn xâm nhập thường xuyên nhưng vẫn có thể sản xuất được. Tuy nhiên năm nay, do đê ngăn mặn bị hư hỏng trong thiên tai nên nước mặn xâm nhập.

Vụ Đông Xuân năm nay, gia đình bà đành bỏ hoang và chờ giải pháp rửa mặn mới có thể sản xuất lại được.

Tình trạng xâm nhập mặn diễn ra trên khắp các cánh đồng thuộc khu vực ven biển xã Tuy An Đông. Theo nhiều người dân, nguyên nhân chính là do đê ngăn mặn Ngự Hàm Thủy (xã Tuy An Đông) bị mưa lũ đánh sập hoàn toàn vào cuối năm 2025.

Dù chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan triển khai khắc phục hư hỏng nhưng tại thời điểm xuống giống sản xuất vụ Đông Xuân 2025-2026, nước mặn từ biển tràn lên các cánh đồng, xâm nhập sâu vào đất ruộng.

Công trình đê ngăn mặn Ngự Hàm Thủy (xã Tuy An Đông) vẫn còn dang dở. (Ảnh: Tường Quân/TTXVN)

Hợp tác xã Nông nghiệp An Ninh Đông (xã Tuy An Đông) hiện đang quản lý hơn 160ha đất lúa của người dân trên địa bàn. Tuy nhiên, vụ Đông Xuân 2025-2026, do nhiễm mặn nên nông dân bỏ hoang gần 90ha.

Diện tích sản xuất được cũng rất khó khăn và nguy cơ năng suất thấp do ảnh hưởng của nước mặn. Mùa vụ Hè Thu sắp tới tiếp tục có nguy cơ bỏ hoang diện tích lúa.

Ông Nguyễn Trinh, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp An Ninh Đông, cho biết mưa lũ khiến đê ngăn mặn Ngự Hàm Thủy bị vỡ nhưng việc khắc phục quá chậm khiến nước mặn xâm nhập sâu vào đồng ruộng. Với tình trạng đồng ruộng ngày càng hoang hóa.

Ông Trinh đề xuất địa phương và cơ quan liên quan có giải pháp chuyển đổi một số khu vực sang nuôi trồng thủy sản để người nông dân thay đổi phương thức sản xuất, tăng giá trị kinh tế.

Ghi nhận tại khu vực đê ngăn mặn Ngự Hàm Thủy, hệ thống ngăn ngăn đã được khắc phục tạm thời. Tuy nhiên, công trình còn dang dở, ngổn ngang đất đá.

Xung quanh khu vực này có dấu hiệu nhiễm mặn nặng, đất ruộng bỏ hoang, ngập nước. Nhiều hộ dân tận dụng ruộng lúa để nuôi tôm nhưng cũng không hiệu quả. Một số nông dân tranh thủ thời gian đi thả lưới, bắt cá tại khu vực chân ruộng ven đê để cải thiện đời sống.

Nông dân xã Tuy An Đông khai thác thủy sản trên ruộng bỏ hoang của mình. (Ảnh: Tường Quân/TTXVN)

Theo lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Tuy An Đông, toàn xã có gần 140ha đất lúa nhiễm mặn không gieo sạ được hoặc đã gieo sạ nhưng bị chết trong vụ Đông Xuân 2025-2026.

Địa phương đã yêu cầu các đơn vị thi công khẩn trương hoàn thành đê ngăn mặn phía hạ nguồn; đồng thời đề xuất các giải pháp hỗ trợ người dân không sản xuất được trong mùa vụ này.

Đối với khu vực đồng ruộng nhiễm mặn nặng, khi có nước tưới thượng nguồn về, địa phương sẽ có giải pháp rửa mặn trên các cánh đồng.

Bên cạnh việc nhiễm mặn, nhiều khu vực ruộng lúa của người dân tại xã Tuy An Đông còn bị đất cát bồi đắp trong đợt mưa lũ cuối năm 2025 chưa thể cải tạo lại được.

Vụ Đông Xuân sản xuất không được, vụ Hè Thu sắp tới còn nhiều nỗi lo hơn khi tình trạng nắng nóng, hạn hán, nhiễm mặn tiếp tục có nguy cơ kéo dài, diễn biến phức tạp./.