Đảm bảo mùa lễ hội diễn ra an toàn, văn minh

Nghi thức rước kiệu tại Lễ hội Khai hạ suối cá thần Cẩm Lương, thôn Lương Ngọc (xã Cẩm Tú).

Ngay từ sớm mùng 4 tháng Giêng năm Bính Ngọ, trên các nẻo đường về đền thờ vua Lê Thái Tổ (thuộc Khu Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh, xã Lam Sơn) đã rộn ràng bước chân người dân, du khách đến dâng hương, vãn cảnh. Những nam thanh, nữ tú với trang phục đẹp mắt, thanh lịch, những cụ già với dáng vẻ khoan thai và trẻ em tung tăng, háo hức... tạo nên không khí nhộn nhịp, vui tươi.

Trong dòng người ấy, chúng tôi có dịp trò chuyện cùng bà Nguyễn Thị Mai, xã Lam Sơn. Bà Mai cho hay: "Với người dân trong xã thì việc đến dâng hương ở đền thờ vua Lê Thái Tổ và Khu Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh đã thành nét đẹp văn hóa truyền thống từ lâu đời. Bởi vậy, hằng năm cứ vào mùng 4 tháng Giêng, đã là người con trong xã ai ai cũng thu xếp công việc để đến đền thờ vua Lê Thái Tổ dâng hương. Những ngày đầu năm, gia đình tôi cũng đến đền để dâng hương bày tỏ thành kính và cầu mong cho gia đình một năm mới mạnh khỏe, hạnh phúc. Năm nay, tôi thấy đền thờ thu hút được rất đông người dân, du khách thập phương tới dâng hương nhưng nhờ được tuyên truyền nên mọi người đều xếp hàng ngay ngắn để vào dâng hương chứ không chen lấn, xô đẩy lẫn nhau. Cùng với đó, công tác dọn dẹp vệ sinh môi trường ở đây cũng được ban quản lý thực hiện khá tốt góp phần mang đến một không gian thoáng đãng, gọn gàng. Ngoài ra, ở cổng đền và lối vào đền đều có biển, mã QR để người dân tìm hiểu về nguồn gốc cũng như lịch sử của đền và nét văn hóa đặc sắc của vùng đất, con người ở đây. Chính những điều này đã góp phần tạo ấn tượng tốt đẹp và thu hút được đông đảo du khách về đây dâng hương, vãn cảnh".

Để đảm bảo cho lễ dâng hương ở đền thờ vua Lê Thái Tổ được diễn ra an toàn, văn minh, Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh đã tăng cường phối hợp với chính quyền xã Lam Sơn đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chấp hành nghiêm các quy định, không lợi dụng việc tổ chức lễ dâng hương để hoạt động mê tín dị đoan; kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo an ninh, an toàn trong suốt quá trình diễn ra lễ dâng hương. Ông Nguyễn Bá Linh, Giám đốc Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh, cho biết: Cuộc sống ngày càng hiện đại, các hoạt động dâng hương, lễ hội ngày càng được mở rộng về quy mô, hình thức tổ chức, không đơn thuần chỉ phục vụ một nhóm cộng đồng tại nơi đó mà còn thu hút được đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham dự. Đây là tín hiệu đáng mừng để quảng bá, phát triển du lịch của địa phương. Song, cũng chính sự gia tăng số người tham dự nên cũng nảy sinh nhiều bất cập trong công tác quản lý lễ hội. Bởi vậy để nhân lên những nét đẹp trong lễ hội, ban quản lý đã tăng cường hơn nữa các hoạt động tuyên truyền về bản sắc, giá trị văn hóa tinh thần của lễ hội; điều chỉnh các loại hình dịch vụ cho phù hợp. Đồng thời, quyết liệt hơn nữa trong kiểm soát, xử lý hành vi chặt chém, an toàn vệ sinh thực phẩm, môi trường...

Thực tiễn ở nhiều địa phương cho thấy việc tổ chức lễ hội không chỉ đơn thuần là hoạt động tín ngưỡng, phong tục, mà còn là một sản phẩm văn hóa, du lịch đặc thù, đáp ứng nhu cầu tinh thần chính đáng của Nhân dân, đồng thời góp phần thúc đẩy kinh tế của địa phương. Bởi vậy, việc tổ chức lễ hội an toàn, văn minh luôn được hầu hết các địa phương trong tỉnh chú trọng thực hiện. Đồng chí Phùng Thế Tài, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Cẩm Tú, chia sẻ: Lễ hội Khai hạ suối cá thần Cẩm Lương được tổ chức vào mùng 7 và 8 tháng Giêng hằng năm, nhằm tưởng nhớ vị thần rắn đã cứu dân làng khỏi hiểm họa, ban cho dòng suối mát, dân có nguồn nước trong sạch để sinh hoạt cũng như phục vụ mùa màng được tươi tốt; đồng thời, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mường và thu hút khách du lịch về địa phương. Chính vì vậy, chính quyền xã đã tăng cường triển khai các giải pháp đảm bảo an ninh trật tự, phân luồng giao thông, kiểm soát chặt chẽ hoạt động dịch vụ, yêu cầu niêm yết giá công khai; tăng cường nhắc nhở việc rải tiền lẻ, đốt vàng mã tràn lan, bày biện lễ vật rườm rà. Qua đó, góp phần xây dựng hình ảnh điểm đến du lịch an toàn, thân thiện trong lòng du khách.

Để đảm bảo cho mùa lễ hội diễn ra an toàn, văn minh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa đã có văn bản hướng dẫn các địa phương có lễ hội chủ động xây dựng kế hoạch về công tác tổ chức và quản lý lễ hội tại địa phương, kiện toàn ban chỉ đạo, ban tổ chức lễ hội, thành lập các tiểu ban, phân công nhiệm vụ rõ ràng, cụ thể. Tăng cường tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng và mạng xã hội về mục đích, ý nghĩa lễ hội. Bảo đảm tổ chức an toàn, trang trọng, hiệu quả, thiết thực, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, bảo vệ di tích, di sản. Cùng với đó là chú trọng công tác đảm bảo an toàn giao thông, vệ sinh thực phẩm, vệ sinh môi trường, niêm yết về giá cả dịch vụ, phòng, chống cháy nổ... Từ đó, mang đến một mùa lễ hội văn minh, an toàn, giàu bản sắc và tạo ấn tượng tốt đẹp trong lòng Nhân dân, du khách.

Bài và ảnh: Nguyễn Đạt