Đảm bảo nguồn máu điều trị an toàn, chất lượng

TS. Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) phát biểu tại Hội nghị truyền máu toàn quốc lần thứ 3 năm 2026.

Ngày 15/4, tại Hội nghị truyền máu toàn quốc lần thứ 3 năm 2026, PGS.TS Nguyễn Hà Thanh, Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương cho biết: Riêng năm 2025, Việt Nam đã tiếp nhận trên 1,9 triệu đơn vị máu – một con số rất đáng kể. Hiện nay, việc huy động nguồn máu không còn là chủ đề quá "nóng" như trước kia, lực lượng người hiến máu tình nguyện đã rất đông đảo. Vì thế, vấn đề chất lượng đang là vấn đề được đặt lên hàng đầu để đảm bảo trong tương lai gần, chất lượng máu của Việt Nam trở nên đồng nhất, an toàn và tối ưu nhất cho việc điều trị bệnh nhân.

Theo đó, năm 2025, hệ thống truyền máu trên toàn quốc đã tiếp nhận 1.781.602 đơn vị máu, bao gồm 1.654.564 đơn vị máu toàn phần và 127.038 đơn vị khối tiểu cầu gạn tách. Tỷ lệ hiến máu thể tích từ 350ml trở lên đạt 66,4%; tỷ lệ hiến máu tình nguyện đạt 97%. Nguồn máu an toàn và kịp thời có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả điều trị, từ cấp cứu, phẫu thuật, sản khoa đến điều trị ung thư và các bệnh lý phức tạp. Vì vậy, công tác truyền máu luôn giữ một vị trí đặc biệt quan trọng, góp phần trực tiếp vào việc nâng cao chất lượng điều trị và cứu sống hàng triệu người bệnh mỗi năm.

Theo PGS. TS. Trần Ngọc Quế, Giám đốc Trung tâm Máu quốc gia, hiện công tác xét nghiệm sàng lọc máu được thực hiện theo quy định, giúp phát hiện và loại bỏ các đơn vị máu có nguy cơ, góp phần đảm bảo an toàn truyền máu. Bên cạnh các xét nghiệm sàng lọc thường quy, việc sàng lọc kháng thể bất thường và định nhóm kháng nguyên hồng cầu, tuyển chọn các đơn vị máu âm tính với Cytomegalovirus (CMV) cũng được thực hiện nhằm cung cấp chế phẩm máu an toàn cho các đối tượng nguy cơ cao như: Trẻ sơ sinh, bệnh nhân ghép tạng và ghép tế bào gốc. Việc kết hợp các xét nghiệm sàng lọc thường quy và xét nghiệm bổ sung này góp phần nâng cao tính an toàn của đơn vị máu, giảm nguy cơ tai biến truyền máu và tăng hiệu quả điều trị cho người bệnh.

TS. Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) nhấn mạnh: Công tác truyền máu hiện vẫn còn tồn tại khá nhiều bất cập; trong đó có vấn đề liên quan tới việc thiếu máu, một số đơn vị không đủ hóa chất, vật tư tiêu hao...; chất lượng công tác chuyên môn hiện nay vẫn còn chưa đồng đều; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong báo cáo còn chậm… Theo các báo cáo, lượng máu và các chế phẩm từ máu hiện mới chỉ đáp ứng được khoảng 70% nhu cầu thực tế.

Vì vậy, theo Cục trưởng Hà Anh Đức, để đảm bảo có nguồn máu ổn định, an toàn, chất lượng, giải pháp trọng tâm của Bộ Y tế thời gian tới là quy hoạch mạng lưới truyền máu một cách khoa học và hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải. Đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý, đưa các quy định về sản phẩm tế bào máu và các chế phẩm liên quan vào các Luật để tạo hành lang pháp lý chuẩn cho công tác vận động, sản xuất và truyền máu.

Đặc biệt, Bộ Y tế đang xây dựng bộ tiêu chuẩn chất lượng nâng cao, tiệm cận với thế giới, hiện Việt Nam đã có Bệnh viện Huyết học - Truyền máu TP Hồ Chí Minh là bệnh viện công lập duy nhất tại Việt Nam đạt tiêu chuẩn JCI (tiêu chuẩn vàng của Hoa Kỳ về quản lý chất lượng bệnh viện và an toàn người bệnh).

Bên cạnh đó, vấn để chuyển đổi số sẽ được triển mạnh mẽ, hướng tới số hóa toàn bộ dữ liệu; Bộ Y tế sẽ hỗ trợ tối đa để chuyển đổi số trong lĩnh vực truyền máu. Bộ tiếp tục đồng hành cùng các chương trình như Chủ nhật Đỏ, Hành trình Đỏ; tăng cường vai trò của Hội Chữ thập đỏ, Ban Chỉ đạo Hiến máu Quốc gia và chính quyền địa phương trong việc huy động nguồn lực…

Về ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực truyền máu, theo PGS. TS Trần Ngọc Quế, hệ thống các cơ sở truyền máu đã tăng cường phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể; đa dạng hóa hình thức vận động hiến máu và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý người hiến máu nhằm duy trì nguồn máu ổn định. Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, lĩnh vực truyền máu tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý người hiến máu, quản lý kho máu và từng bước kết nối dữ liệu với hệ thống định danh điện tử của công dân. Hiện nay, hơn 80% cơ sở truyền máu trên cả nước đã triển khai các phần mềm chuyên biệt phục vụ quản lý hoạt động tiếp nhận, xét nghiệm và điều chế máu.

Tại Hội nghị, nhiều nội dung quan trọng được các chuyên gia trình bày và thảo luận như: Định hướng phát triển hoạt động truyền máu thời gian tới; thảo luận về xây dựng chính sách và quy hoạch mạng lưới truyền máu; các giải pháp đảm bảo nguồn người hiến máu an toàn, chất lượng; phối hợp giữa cơ sở cung cấp máu và sử dụng máu; tổ chức hoạt động sản xuất huyết tương tươi đông lại theo tiêu chuẩn GMP…