Đảm bảo quyền dân sự và lợi ích công

Kiểm sát viên và chuyên viên Viện KSND khu vực 4 tuyên truyền về Nghị quyết 205 tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Hữu Lũng

“Tôi và gia đình rất xúc động, thêm tin tưởng vào sự công bằng, tinh thần phục vụ Nhân dân của Viện KSND…”. - Đó là lời cảm ơn của bà Liễu Tuyết Mai, 65 tuổi, khối Co Măn, phường Đông Kinh gửi đến Viện KSND khu vực 1. Do thiên tai, bà bị mất giấy khai sinh, nhiều năm qua không thể làm lại vì thiếu hồ sơ. Ngày 5/2/2026, bà Mai đã gửi đơn đề nghị hỗ trợ thực hiện thủ tục cấp giấy khai sinh đến Viện KSND khu vực 1. Xác định đây là trường hợp thuộc phạm vi Nghị quyết 205, đơn vị đã phân công kiểm sát viên xác minh, thu thập chứng cứ theo quy định. Ngày 11/2/2026, Viện KSND khu vực 1 ban hành văn bản đề nghị UBND phường Đông Kinh phối hợp giải quyết. Với tinh thần trách nhiệm, sự phối hợp kịp thời, bà Mai đã được cấp lại giấy khai sinh. Bà Mai xúc động: Tôi xin chân thành cảm ơn Viện KSND khu vực 1 và UBND phường Đông Kinh đã hỗ trợ tôi tận tình, khẩn trương, với tinh thần vì Nhân dân phục vụ.

Trên đây chỉ là một vụ việc được thực hiện theo Nghị quyết 205. Từ đầu năm 2026 đến nay (tính từ khi Nghị quyết số 205 có hiệu lực, từ ngày 1/1/2026), viện KSND các khu vực trong tỉnh đã tiếp nhận, xử lý thông tin 12 vụ việc. Trong đó 6 vụ việc liên quan đến nhóm dễ bị tổn thương (4 vụ việc cấp giấy khai sinh, 2 vụ việc cấp giấy khai tử); 4 vụ việc liên quan đến lợi ích công về ô nhiễm môi trường; 2 vụ việc người dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng đặc biệt khó khăn đề nghị hỗ trợ bảo vệ quyền tài sản bị thiệt hại). Viện KSND các khu vực đã ban hành 2 kiến nghị các cơ quan thực hiện việc cấp giấy khai sinh trong 3 vụ việc. Đối với 2 vụ việc liên quan đến cấp giấy khai tử, 1 vụ việc cấp giấy khai sinh cho người cao tuổi, 2 vụ việc liên quan đến ô nhiễm môi trường tại khu dân cư, 2 vụ việc yêu cầu hỗ trợ bồi thường thiệt hại thì sau khi viện KSND khu vực làm việc, UBND cấp xã và cơ quan, tổ chức có liên quan đã kịp thời khắc phục, thực hiện theo yêu cầu của viện KSND. Còn 2 vụ việc đang xác minh giải quyết.

Bà Hồ Ngọc Bích, Phó Viện trưởng Viện KSND tỉnh thông tin: Thực hiện Nghị quyết 205, Viện KSND tỉnh đã tổ chức hội nghị phổ biến nội dung nghị quyết, các văn bản hướng dẫn thi hành đến kiểm sát viên, công chức của viện KSND hai cấp; ban hành kế hoạch thực hiện nghị quyết. Chúng tôi đã khẩn trương thành lập tổ tố tụng công ích gồm các kiểm sát viên có năng lực, kinh nghiệm để phụ trách công tác này. Đồng thời, chỉ đạo viện KSND hai cấp trong tỉnh chú trọng đẩy mạnh và đa dạng các hình thức tuyên truyền về chế định viện KSND khởi kiện vụ án dân sự công ích; xây dựng các kênh tiếp nhận thông tin vụ việc dân sự công ích. Qua thực hiện Nghị quyết 205 bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần bảo đảm công bằng xã hội, bảo vệ người yếu thế, kiến nghị các cơ quan quản lý thực hiện đúng chức năng, ngăn chặn hành vi xâm phạm lợi ích công.

Viện KSND các khu vực đã tăng cường tuyên truyền về Nghị quyết 205 tại cơ sở; niêm yết thông tin tuyên truyền tại UBND cấp xã; tuyên truyền qua loa truyền thanh tại cơ sở; phối hợp với các cơ quan báo chí đưa tin, tuyên truyền về các hoạt động thực hiện Nghị quyết 205. Đồng thời, chủ động xây dựng các kênh tiếp nhận vụ việc dân sự công ích để kịp thời nắm bắt thông tin như: thiết lập số điện thoại đường dây nóng, xây dựng chuyên mục trên trang thông tin điện tử, trang mạng xã hội của đơn vị, tạo mã QR trên các bảng tiếp nhận thông tin… Ông Vi Trường Xuân, Viện trưởng Viện KSND khu vực 4 cho biết: Thực hiện Nghị quyết 205, đơn vị đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền với hình thức đa dạng đến người dân. Đồng thời, cử cán bộ làm đầu mối tiếp nhận thông tin. Bước đầu triển khai, đơn vị đã tiếp nhận, xử lý 1 vụ việc liên quan đến người yếu thế. Qua đó, từng bước tích lũy kinh nghiệm trong công tác tiếp nhận, xác minh và phối hợp giải quyết, bảo đảm đúng quy định pháp luật, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu của nghị quyết.

Những kết quả bước đầu trong thực hiện Nghị quyết 205 đã khẳng định vai trò của viện KSND trong bảo vệ lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Qua đó, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong tình hình mới.

Theo Nghị quyết 205 ngày 24/6/2025 của Quốc hội:

*Nhóm dễ bị tổn thương gồm: trẻ em theo quy định của Luật Trẻ em; người cao tuổi theo quy định của Luật Người cao tuổi; người khuyết tật theo quy định của Luật Người khuyết tật; phụ nữ đang mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của Bộ luật Dân sự; người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật.

*Lợi ích công gồm lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước thuộc các lĩnh vực: đầu tư công; đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; môi trường, hệ sinh thái; di sản văn hóa; an toàn thực phẩm, dược phẩm; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.