Đảm bảo quyền được bồi thường của người dân một cách thực chất

Tính đồng bộ trong pháp luật bồi thường của Nhà nước

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, chiều 10/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về 2 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Đầu giờ chiều, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận.

Đóng góp ý kiến về dự thảo Luật, đại biểu Thái Thị An Chung, (Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An) cho rằng Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước là luật chuyên ngành về thủ tục bồi thường; quy định về nguyên tắc bồi thường, thời hiệu, trình tự thủ tục, thẩm quyền giải quyết, quyền và nghĩa vụ của các bên.

Về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính, Đại biểu đồng tình với việc sửa đổi khoản 9 Điều 17: "Thực hiện hành vi trái pháp luật trong hoạt động quản lý thuế và các khoản thu khác theo luật quản lý thuế".

Đại biểu Thái Thị An Chung (Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An) phát biểu thảo luận.

Quy định này khắc phục được hạn chế của phương pháp liệt kê, tránh bỏ sót các trường hợp người nộp thuế thực tế bị thiệt hại bởi hành vi trái pháp luật của cơ quan, người có thẩm quyền quản lý thuế nhưng không thuộc 4 nhóm hành vi như luật hiện hành.

Về thời gian có hiệu lực của quyết định giải quyết bồi thường, việc sửa đổi, bổ sung Điều 47 quy định rõ việc giao quyết định giải quyết bồi thường (kể cả trường hợp thương lượng thành và không thành), đại biểu Chung đánh giá cao việc này nhằm tháo gỡ vướng mắc thực tiễn.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng việc dự thảo luật nâng thời gian có hiệu lực của quyết định từ 15 ngày lên 60 ngày (kể từ ngày người yêu cầu nhận được quyết định) cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Đại biểu Hà Sỹ Huân (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên) phát biểu thảo luận.

Theo bà Chung, quyết định giải quyết bồi thường là kết quả của quá trình xác minh, thương lượng. Việc kéo dài thời gian chưa có hiệu lực sẽ làm chậm nghĩa vụ bồi thường của Nhà nước, ảnh hưởng đến tính kịp thời để người bị thiệt hại khắc phục hậu quả, cũng như kéo dài thời điểm chấm dứt vụ việc.

Thảo luận về nguyên tắc giải quyết yêu cầu bồi thường, đại biểu Hà Sỹ Huân (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên) cho rằng, để gắn kết chặt chẽ hơn với mục tiêu tăng cường bảo vệ quyền lợi người bị thiệt hại và lấy người dân làm trung tâm trong cải cách hành chính, cần bổ sung thêm nguyên tắc "tạo điều kiện thuận lợi cho người bị thiệt hại thực hiện quyền yêu cầu bồi thường".

Theo góc nhìn của đại biểu, điểm bổ sung này sẽ đóng vai trò là nền tảng cốt lõi để hoàn thiện các quy định về hồ sơ, thủ tục cũng như việc ứng dụng công nghệ thông tin sao cho thiết thực và thuận tiện nhất cho người dân.

Các đại biểu tham gia phiên thảo luận chiều 10/8.

Đi sâu phân tích về khoản thiệt hại tinh thần quy định tại khoản 8 Điều 1 dự thảo, cụ thể là trường hợp sức khỏe bị xâm phạm được xác định dựa trên mức độ tổn hại nhưng không quá 50 tháng lương cơ sở, đại biểu Huân chỉ ra những điểm còn bỏ ngỏ.

Cụ thể, cụm từ "mức độ sức khỏe bị tổn hại" hiện vẫn mang nặng tính định tính, thiếu các tiêu chí, căn cứ xác định cụ thể lẫn cơ chế quy đổi mức bồi thường tương ứng trong khung giới hạn, từ đó dễ dẫn đến nguy cơ áp dụng tản mạn và thiếu thống nhất giữa các cơ quan giải quyết.

Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc trong kiến trúc

Tiếp tục phiên họp buổi chiều, Quốc hội thảo luận về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành thảo luận về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Phát biểu thảo luận, Đại biểu Lý Tiết Hạnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai) cho biết thực tiễn ở Gia Lai cho thấy điều kiện tự nhiên giữa các khu vực rất khác nhau. Khu vực cao nguyên, miền núi có nguy cơ hạn hán, lũ quét, sạt lở, dông lốc. Còn khu phía Đông chịu ảnh hưởng của tình trạng ngập lụt, nước dâng. Do đó cần thiết kế nhà ở, công trình công cộng đa dạng và phù hợp, tính đến điều kiện tự nhiên và cả nguy cơ rủi ro.

Bà Hạnh đề nghị bổ sung yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai vào khoản 3 Điều 12 dự thảo Luật để khẳng định rõ hơn chính sách về phát triển kiến trúc bền vững, bảo đảm an toàn và phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Đại biểu Lý Tiết Hạnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai) phát biểu thảo luận.

Theo bà Hạnh, cần làm rõ mẫu thiết kế được sử dụng như thế nào? Người dân ở vùng đó có bắt buộc phải sử dụng mẫu thiết kế này không, có phải trả chi phí phát sinh hay không?

Bà Hạnh cho rằng chưa cần đặt ra hệ tiêu chuẩn kỹ thuật mới, không cần phải đặt thêm thủ tục phê duyệt riêng, không áp dụng máy móc có thể làm phát sinh chi phí không cần thiết cho người dân, nhất là đối với nhà ở riêng lẻ.

Về vấn đề này, đại biểu Trần Việt Anh (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) cũng cho rằng việc áp dụng các mẫu thiết kế định hình ở một số vùng nông thôn, miền núi hiện nay còn mang tính máy móc, chưa phù hợp với tập quán sinh hoạt, điều kiện tự nhiên và bản sắc văn hóa của từng dân tộc.

Đại biểu Trần Việt Anh (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) phát biểu thảo luận.

Việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc là một trong những nội dung cốt lõi của Luật Kiến trúc. Đại biểu Trần Việt Anh đề nghị giao thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh ban hành quy định hoặc hướng dẫn cụ thể về bản sắc văn hóa kiến trúc địa phương, trên cơ sở tham vấn ý kiến của các chuyên gia, các nhà nghiên cứu văn hóa và cộng đồng dân cư tại chỗ.

Nhấn mạnh vấn đề giữ gìn bản sắc văn hóa trong kiến trúc của đồng bào dân tộc thiểu số, Đại biểu Hoàng Ngân Hoàn (Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La) đề nghị phải có quy định riêng hoặc yêu cầu đặc thù đối với các khu vực cư trú tập trung của đồng bào dân tộc thiểu số.

Đại biểu Hoàng Ngân Hoàn (Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La) đề nghị cần quan tâm đến xây dựng nông thôn mới, tái định cư, hỗ trợ phát triển du lịch tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Dự thảo luật hiện yêu cầu quy chế quản lý kiến trúc phải phù hợp với bản sắc văn hóa dân tộc và phải xác định các tiêu chí, yêu cầu về bản sắc địa phương. Tuy nhiên, nếu chỉ giao cho cơ quan quản lý xác định thì chưa đủ.

Cần quy định có sự tham gia trực tiếp của cộng đồng dân cư, người có uy tín, nghệ nhân, người am hiểu văn hóa địa phương trong quá trình nhận diện và xây dựng các tiêu chí bảo tồn. Bởi chính cộng đồng là chủ thể sáng tạo, gìn giữ và trao truyền các giá trị kiến trúc.

Quang cảnh phiên thảo luận chiều 10/8.

Bà Hoàn đề nghị cần quan tâm đến các chương trình xây dựng nông thôn mới, tái định cư, hỗ trợ phát triển du lịch tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tránh một thực tế là đời sống vật chất của người dân ngày càng tốt hơn nhưng các bản làng lại quen thuộc giống nhau. “Kiên cố hóa không đồng nghĩa với đồng nhất hóa, hiện đại hóa cũng không có nghĩa là xóa bỏ những giá trị được tích lũy qua nhiều thế hệ”, đại biểu Hoàng Ngân Hoàn nhấn mạnh.