Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi: 5 điểm đáng chú ý về giá đất, thu hồi, bồi thường

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đang đề xuất nhiều thay đổi về giá đất, thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Ảnh: Chinhphu.vn

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã công bố Dự thảo số 01 ngày 20.7.2026 để lấy ý kiến. Hồ sơ được xây dựng trên cơ sở Chính phủ thông qua 7 nhóm chính sách sửa đổi Luật Đất đai tại Nghị quyết 189/NQ-CP ngày 18.7.2026.

Dưới đây là 5 nội dung đáng chú ý đối với người sử dụng đất:

1. Đề xuất bỏ “giá đất cụ thể”

Một thay đổi đáng chú ý trong dự thảo là đề xuất bỏ quy định về giá đất cụ thể. Thay vào đó, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất được sử dụng làm căn cứ xác định nhiều khoản tài chính về đất đai, trong đó có bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.

Theo định hướng dự thảo, giá đất do Nhà nước quyết định phải dựa trên dữ liệu đầy đủ, khoa học, công khai và phản ánh hợp lý thực tiễn thị trường; đồng thời tăng kết nối dữ liệu đất đai với thuế, công chứng, ngân hàng và bất động sản.

Điều này có thể làm bảng giá đất và hệ số điều chỉnh trở nên quan trọng hơn đối với người dân, nhất là khi thực hiện nghĩa vụ tài chính hoặc có đất bị thu hồi.

2. Bồi thường khi thu hồi đất được tính theo cơ chế mới

Dự thảo tập trung sửa đổi nhóm chính sách về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đây cũng là một trong 7 nhóm chính sách lớn được Chính phủ thông qua.

Theo hướng đề xuất, việc xác định giá trị bồi thường sẽ gắn với bảng giá đất, hệ số điều chỉnh và các yếu tố liên quan đến loại đất, diện tích, mục đích sử dụng.

Vì vậy, người có đất nằm trong diện thu hồi cần lưu ý không chỉ giá đất, mà cả loại đất, diện tích được công nhận, mục đích sử dụng và chính sách hỗ trợ, tái định cư áp dụng cho từng trường hợp.

3. Phạm vi Nhà nước thu hồi đất tiếp tục được rà soát

Dự thảo tiếp tục hoàn thiện quy định về thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Đây là nội dung được xác định cần tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn.

Điểm người dân cần theo dõi là những dự án, trường hợp nào thuộc diện Nhà nước thu hồi đất, thay vì thực hiện theo cơ chế thỏa thuận.

4. Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được đặt trong cùng một bài toán

Dự thảo không chỉ tập trung vào tiền bồi thường mà còn hướng tới hoàn thiện chính sách hỗ trợ và tái định cư, nhằm bảo đảm quyền lợi của người có đất bị thu hồi.

Đây là vấn đề có ý nghĩa trực tiếp với người dân bởi trong nhiều trường hợp, việc thu hồi đất không chỉ làm mất quyền sử dụng đất mà còn ảnh hưởng đến nhà ở, sản xuất, việc làm và sinh kế.

Do đó, khi dự thảo tiếp tục được chỉnh lý, cơ chế tái định cư, hỗ trợ chuyển đổi nghề và ổn định đời sống sẽ là những nội dung cần được theo dõi cùng với phương án bồi thường.

5. Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh sẽ có vai trò lớn hơn

Nếu được thông qua theo hướng dự thảo, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất sẽ là những công cụ quan trọng trong quản lý tài chính đất đai.

Bảng giá đất được sử dụng để tính nhiều nghĩa vụ tài chính, trong khi hệ số điều chỉnh phản ánh mức tăng, giảm giá đất theo khu vực, vị trí. Cơ chế hiện hành cũng đã quy định UBND cấp tỉnh quyết định hệ số điều chỉnh giá đất hằng năm.

Vì vậy, việc xây dựng bảng giá đất sát thực tế, công khai và minh bạch sẽ tác động đáng kể đến quyền lợi của người sử dụng đất.

Các nội dung trên chưa phải quy định pháp luật có hiệu lực. Đây là các đề xuất trong Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa ra lấy ý kiến, trên cơ sở 7 nhóm chính sách đã được Chính phủ thông qua. Dự thảo vẫn có thể tiếp tục được chỉnh lý trước khi trình cấp có thẩm quyền và Quốc hội xem xét.