Đàm phán Mỹ - Iran: Các bên vẫn không tìm được tiếng nói chung

Tàu khu trục USS Frank E. Petersen Jr. tác chiến tại Trung Đông. Ảnh: Daily Sabah

Đài Truyền hình IRIB dẫn lời Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nêu rõ: “Đương nhiên, ngay từ đầu, chúng ta không nên kỳ vọng đạt được thỏa thuận trong một phiên đàm phán. Không ai có kỳ vọng như vậy”. Theo ông Baqaei, Tehran tin tưởng các cuộc tiếp xúc với Pakistan, cũng như các đối tác khác trong khu vực, sẽ tiếp tục.

Cuộc thương lượng kéo dài hơn 20 tiếng giữa Iran và Mỹ đã kết thúc ngày 12-4 mà không đạt kết quả. Theo Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người dẫn đầu phái đoàn đàm phán của Iran, Washington chưa tạo được lòng tin đối với Tehran.

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Ghalibaf nêu rõ các thành viên trong phái đoàn đàm phán Iran đã đưa ra những sáng kiến mang tính xây dựng. Ông cho rằng “giờ là thời điểm Washington phải quyết định liệu có thể giành được lòng tin của Tehran hay không”.

Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho biết Washington cần một cam kết chắc chắn rằng Iran sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân và không tìm kiếm các công cụ giúp nước này có thể nhanh chóng chế tạo vũ khí hạt nhân.

Cả hai bên đều cho rằng đã nêu rất rõ quan điểm của mình và quy trách nhiệm cho đối phương về việc đàm phán đổ vỡ. Không bên nào đưa ra chỉ dấu về những gì sẽ xảy ra sau khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 14 ngày kết thúc vào ngày 22-4.

Trong một tuyên bố sau khi đàm phán kết thúc, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cũng khẳng định nước này sẽ tiếp tục vai trò tạo điều kiện cho đối thoại giữa Iran và Mỹ trong những ngày tới. Tuyên bố của Ngoại trưởng Ishaq Dar nêu rõ Pakistan hy vọng Tehran và Washington sẽ tiếp tục các nỗ lực để đạt được hòa bình lâu dài và thịnh vượng trong khu vực, đồng thời nhấn mạnh điều quan trọng là hai bên cần giữ đúng cam kết thực thi lệnh ngừng bắn đang có hiệu lực.

Cộng đồng quốc tế cũng bày tỏ thất vọng khi đàm phán tại Islamabad không đạt kết quả. Trong một tuyên bố, Ngoại trưởng Australia Penny Wong kêu gọi hai bên duy trì lệnh ngừng bắn và nối lại đàm phán, đồng thời hy vọng các bên liên quan sẽ sớm đạt được giải pháp cho xung đột tại Trung Đông. Bà Penny Wong cũng cảnh báo: “Bất kỳ hành vi leo thang nào trong xung đột cũng sẽ gây tổn thất nhân đạo lớn hơn và tiếp tục tác động tiêu cực đến kinh tế toàn cầu”.

Tương tự, Bộ trưởng Y tế Anh Wes Streeting nhận định việc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad chưa đạt được đột phá là “đáng thất vọng”. Tuy nhiên, ông cho rằng trong ngoại giao, việc chưa đạt được kết quả không có nghĩa là ngừng nỗ lực.

Về phía Mỹ, ngày 12-4, Tổng thống Donald Trump khẳng định Hải quân Mỹ sẽ “lập tức” bắt đầu phong tỏa để ngăn chặn các tàu thuyền ra vào eo biển Hormuz. Tuyên bố được đưa ra sau khi đàm phán giữa Washington và Tehran tại Pakistan kết thúc sáng 12-4 mà không đạt kết quả.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump viết rằng, Hải quân Mỹ - lực lượng mà ông gọi là tinh nhuệ nhất thế giới - sẽ bắt đầu phong tỏa mọi tàu, thuyền cố ra vào eo biển Hormuz và quyết định này “có hiệu lực ngay lập tức”.

Tổng thống Mỹ cũng cho biết đã chỉ thị hải quân nước này kiểm soát và ngăn chặn mọi tàu thuyền ra vào khu vực, đặc biệt là các tàu được cho là đã giao dịch với Iran, nhấn mạnh: “Không ai trả phí bất hợp pháp sẽ được an toàn trên vùng biển quốc tế”.

Dù đánh giá các cuộc đàm phán tại Pakistan diễn ra “tốt đẹp” và “đa số các điểm đã được nhất trí”, Tổng thống Donald Trump cho biết Tehran đã từ chối nhượng bộ về vấn đề chương trình hạt nhân. Theo nhà lãnh đạo Mỹ, đây là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến đổ vỡ trong đàm phán nhằm chấm dứt xung đột, đồng thời cảnh báo quân đội Mỹ đang ở tư thế “sẵn sàng” trong cuộc xung đột với Iran.

Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz trong nhiều tuần kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch không kích nhằm vào quốc gia Hồi giáo này. Sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần vào ngày 8-4, một số tàu thuyền đã đi qua khu vực này.