Đàm phán Mỹ - Iran đổ vỡ, xuất hiện đề xuất mới 'hợp ý Tổng thống Trump'

Ngày 25/4, cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran do Pakistan làm trung gian diễn ra tại Islamabad được nối lại sau nhiều ngày căng thẳng. Tuy nhiên, không lâu sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo phái đoàn đàm phán của nước này sẽ không đến Pakistan theo dự kiến. Ngoại trưởng Iran cũng rời khỏi Islamabad.

Quốc kỳ Iran - Mỹ. (Ảnh: VPR)

Quân bài của ông Trump

Trong bài đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Trump cho biết việc cử đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner đến Pakistan theo kế hoạch “gây lãng phí quá nhiều thời gian đi lại, quá nhiều công sức”. Trong cuộc phỏng vấn với Axios, ông Trump cũng cho rằng việc hủy chuyến đi không có nghĩa là giao tranh sẽ tiếp tục.

Tất cả những điều này diễn ra một ngày sau khi Nhà Trắng lần đầu tiên công bố kế hoạch chuyến thăm và thông tin rằng ông Witkoff và ông Kushner sẽ gặp trực tiếp quan chức Iran. Tuy nhiên, Tehran chưa bao giờ xác nhận.

“Chúng tôi sẽ không dành 15 tiếng đồng hồ trên máy bay để đi đi lại lại chỉ để đưa ra tài liệu không đạt yêu cầu, vì vậy chúng tôi sẽ giải quyết qua điện thoại và họ có thể gọi cho chúng tôi bất cứ lúc nào họ muốn”, ông Trump nói với phóng viên bên ngoài chuyên cơ Air Force One ở Florida trước khi trở về Washington.

Cùng với đó, ông Trump cho biết Iran nhanh chóng đưa ra đề xuất mới chỉ 10 phút sau khi ông quyết định hủy chuyến đi tới Pakistan của nhóm đặc phái viên Mỹ.

“Chúng tôi nhận được một bản báo cáo mà lẽ ra có thể hoàn thiện hơn. Nhưng điều đáng chú ý là, ngay khi tôi hủy bỏ nó, chỉ trong vòng 10 phút, chúng tôi đã nhận được một bản khác tốt hơn rất nhiều", ông Trump nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: AP)

Dù không tiết lộ chi tiết nội dung đề xuất mới nhất, nhưng Tổng thống Mỹ thông tin phía Iran “đưa ra rất nhiều nhượng bộ” và nhấn mạnh điều kiện cốt lõi của Mỹ vẫn không thay đổi: Iran “không được sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Cùng với đó, nhà lãnh đạo Mỹ vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán với Iran khi tuyên bố Mỹ có "mọi quân bài" và Iran có thể gọi điện bất kỳ lúc nào họ muốn, song phái đoàn của Washington "sẽ không thực hiện thêm những chuyến bay kéo dài 18 giờ chỉ để ngồi nói chuyện vô ích".

Iran không chấp nhận "đàm phán áp đặt"

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi rời Pakistan ngay sau khi tiến hành cuộc họp cấp cao và chuyển danh sách các yêu cầu của Tehran để chấm dứt chiến sự cho quan chức Pakistan. Theo quan chức Pakistan và Đại sứ quán Iran tại Pakistan, Ngoại trưởng Araghchi đã gặp gỡ Tư lệnh quân đội Pakistan, Thống soái Asim Munir tại Islamabad vào sáng ngày 25/4.

Trên mạng xã hội X, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian bày tỏ sự đánh giá cao quyết định của Iran khi cử phái đoàn cấp cao do Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu đến Islamabad để đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.

Cơ quan Phát thanh - Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) đưa tin thêm Tổng thống Pezeshkian tuyên bố Tehran sẽ không tham gia các cuộc đàm phán “mang tính áp đặt” với Mỹ trong bối cảnh phải đối mặt với sức ép và những lời đe dọa ngày càng gia tăng từ Washington.

Đoàn quan chức Iran đến Pakistan. (Ảnh: Getty)

Tương tự, trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, ông Pezeshkian tuyên bố động thái hiện tại từ Washington đang làm xói mòn lòng tin, đồng thời khiến mọi triển vọng đối thoại trở nên mong manh hơn. Ông nhấn mạnh tiến trình đàm phán khó có thể đạt được bước tiến thực chất nếu “các hành động thù địch và áp lực mang tính đối đầu” từ phía Mỹ không được chấm dứt.

Ông Pezeshkian còn đặt ra điều kiện tiên quyết mở đường cho giải pháp ngoại giao, đó là Washington cần tháo gỡ những “rào cản mang tính thực địa”, trong đó có việc phong tỏa các tuyến vận tải biển ra vào cảng Iran.

Theo thông báo từ Văn phòng Thủ tướng Pakistan, ông Sharif khẳng định Pakistan sẽ tiếp tục theo đuổi các nỗ lực “chân thành và nhất quán” nhằm thúc đẩy hòa bình và ổn định trong khu vực.

Hôm 11/4, Mỹ và Iran từng đàm phán trong khoảng 21 giờ tại Islamabad nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.

Có những đồn đoán và một số báo cáo cho rằng, để phá vỡ bế tắc, chính quyền ông Trump có thể phải quay lại với những nội dung của thỏa thuận hạt nhân năm 2015 đạt được dưới thời chính quyền ông Obama, để chấm dứt xung đột lần này. Điều này có thể bao gồm việc giải phóng hàng tỷ USD tiền thu được từ các lệnh trừng phạt.

Ngay cả trước khi ông Trump hủy kế hoạch cử phái đoàn đến Pakistan, triển vọng đàm phán giữa Tehran và Washington vốn khá mờ mịt, khi Iran tuyên bố không có kế hoạch gặp giới chức Mỹ tại Islamabad và Pakistan sẽ đóng vai trò trung gian để chuyển tiếp đề xuất cho hai bên.