Đàm phán Mỹ-Iran tiến triển, Washington có động thái tích cực

Reuters dẫn thông báo ngày 22/6 của Mỹ xác nhận nước này tạm thời dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với Iran trong thời hạn 60 ngày theo đúng tinh thần Bản ghi nhớ Islamabad. Đây là bước tiến thiện chí đạt được sau khi hai bên tham gia vòng đàm phán kỹ thuật đầu tiên ở Thụy Sĩ trước đó một ngày.

Phó tổng thống Mỹ JD Vance, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani tại nơi diễn ra đàm phán ở khu nghỉ dưỡng Burgenstock, Thụy Sĩ ngày 21/6. Ảnh: Reuters

Theo các bên trung gian là Pakistan và Qatar, cuộc gặp đã giúp hai nước thống nhất lộ trình hướng tới một thỏa thuận dài hạn trong vòng 60 ngày. Chính phủ Thụy Sĩ cũng hoan nghênh những kết quả đạt được tại cuộc gặp ngày 21/6 và khẳng định sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ tiến trình đàm phán.

Reuters dẫn lời Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đánh giá cuộc tiếp xúc đã tạo nền tảng thuận lợi cho một thỏa thuận hòa bình toàn diện. "Chúng tôi đã đặt nền tảng rất tốt cho một thỏa thuận cuối cùng thành công", Phó Tổng thống Mỹ nói với các phóng viên sau cuộc gặp.

Đề cập đến các lệnh trừng phạt nhắm vào Iran, ông Vance cho biết Mỹ "muốn đảm bảo thiết lập được một quy trình để nếu có dỡ phong tỏa tài sản của Iran, chúng tôi vẫn có thể chắc chắn rằng số tiền đó sẽ được dùng để giúp đỡ người dân Iran" chứ không phải các mục đích quân sự.

Reuters cho biết, theo các bên trung gian, Mỹ và Iran đã nhất trí thiết lập cơ chế phối hợp nhằm bảo đảm an toàn cho hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu. Hai bên đồng thời thảo luận các biện pháp hỗ trợ thực thi ngừng bắn tại các mặt trận Trung Đông.

Phái đoàn Iran, do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu, rời khu vực diễn ra đàm phán ở Thụy Sĩ ngày 22/6. Ảnh: IRNA

Tuy nhiên, vẫn còn khác biệt giữa lập trường của Washington và Tehran. Phó Tổng thống Mỹ nói rằng Iran đã phát tín hiệu sẵn sàng hợp tác với các cơ chế thanh sát quốc tế cũng như thảo luận việc xử lý các tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài.

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định các cuộc đàm phán hiện chưa đề cập chi tiết đến chương trình hạt nhân của Iran và Tehran chưa đưa ra bất kỳ cam kết mới nào liên quan đến vấn đề này.

Cùng ngày, Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng Iran sẽ cho phép thanh sát nhằm bảo đảm tính minh bạch của chương trình hạt nhân. Ông đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ có biện pháp đáp trả nếu Tehran không tuân thủ các điều khoản đã thống nhất.

Trong diễn biến liên quan, tình hình an ninh tại Lebanon được ghi nhận đã hạ nhiệt đáng kể. Dù Israel và phong trào Hezbollah không tham gia trực tiếp vào Bản ghi nhớ Islamabad, giới chức Lebanon cho biết các cuộc đụng độ đã giảm mạnh kể từ cuối tuần vừa qua.

Ông Hassan Wazni, Giám đốc một bệnh viện tại thành phố Nabatieh ở miền Nam Lebanon, nhận định đây là quãng thời gian yên bình dài nhất kể từ khi xung đột bùng phát hồi tháng 3/2026. "Đây là lệnh ngừng bắn kéo dài nhất từ trước tới nay", ông nói với Reuters.

Israel và Lebanon dự kiến bắt đầu vòng đàm phán mới tại Washington trong tuần này nhằm tìm kiếm giải pháp lâu dài. Israel hiện vẫn duy trì lực lượng tại nhiều khu vực ở miền Nam Lebanon và chưa phát tín hiệu nào cho thấy họ sẵn sàng rút quân. Trong khi đó, Iran cho rằng việc Israel rút khỏi Lebanon là điều kiện quan trọng để thực thi đầy đủ Bản ghi nhớ Islamabad.