Dàn cầu thủ nhập tịch có cản bước tương lai lứa U23 ở tuyển Việt Nam?

Việc tuyển Việt Nam đứng trước khả năng sở hữu lực lượng nhập tịch trải đều từ thủ môn đến hàng công đang tạo ra cảm giác về một đội hình mạnh mẽ và giàu cạnh tranh. Tuy nhiên, một vấn đề đáng suy ngẫm: Liệu có cản bước lứa U23 Việt Nam trong hành trình bước lên đội tuyển quốc gia?

Bóng đá Việt Nam từng chứng kiến một tiền lệ rất rõ ràng. Sau kỳ tích á quân châu Á 2018, lứa cầu thủ của Quang Hải gần như chuyển tiếp nguyên vẹn lên tuyển quốc gia. Những cái tên như Văn Hậu, Đình Trọng, Duy Mạnh, Văn Thanh, Văn Toàn, Công Phượng, Đức Chinh, Phan Văn Đức hay Xuân Trường nhanh chóng trở thành trụ cột. Sự kế thừa liền mạch ấy tạo nên nền tảng cho chức vô địch AFF Cup, hành trình tại Asian Cup 2019 và bước tiến vào vòng loại thứ ba World Cup 2022. Đó là thời điểm mà đội tuyển quốc gia phản chiếu trực tiếp sức mạnh của lứa U23.

Lứa U23 Việt Nam đã rất thành công từ khu vực đến châu lục. Ảnh: AFC

Bối cảnh hiện tại lại khác. Khi đội tuyển mở rộng cánh cửa cho các cầu thủ nhập tịch, tính cạnh tranh tăng lên đáng kể. Điều này tích cực ở góc độ chuyên môn, đội tuyển mạnh hơn, đa dạng hơn nhưng đồng thời thu hẹp cơ hội dành cho các cầu thủ trẻ. Một trung vệ, tiền đạo hay thủ môn U23 muốn chen chân vào đội tuyển giờ đây không chỉ cạnh tranh với đàn anh trong nước, mà còn với những cầu thủ nhập tịch có kinh nghiệm và lợi thế thể chất.

Một vài trường hợp thiết thực như sau. Lý Đức, Nhật Minh rõ ràng chưa thể cạnh tranh với Đỗ Phi Long (Gustavo), bởi cầu thủ này có chiều cao 1m95 và kinh nghiệm thi đấu V.League vượt xa hai cầu thủ U23 Việt Nam. Trình độ của Đỗ Hoàng Hên thì không cần bàn cãi, không cầu thủ U23 Việt Nam nào có thể so sánh. Geovane (1m88) nếu nhập tịch thành công thì anh cũng vượt trội hoàn toàn Quốc Việt, Lê Phát, Thanh Nhàn… Tuyển thủ Đinh Thanh Bình cũng phải dự bị cho Geovane ở CLB Ninh Bình là minh chứng. Trình độ của Geovane được phản ánh rất rõ trong quãng thời gian cuối trận giữa CAHN và Ninh Bình, trung vệ Việt Anh gần như bất lực theo kèm anh, thua kém từ tốc độ đến sức mạnh.

Câu hỏi đặt ra là: liệu lứa U23 hiện tại có thể tạo nên làn sóng kế thừa như thế hệ 2018?

Không có tiền đạo nào của U23 Việt Nam có thể giỏi hơn Geovane ở hiện tại. Ảnh: Ninh Bình FC

Thực tế cho thấy có những cá nhân tiềm năng, nhưng con đường lên tuyển có thể không còn rộng mở theo kiểu “chuyển giao thế hệ” như trước. Thay vào đó, họ buộc phải khẳng định bản thân trong môi trường cạnh tranh khắc nghiệt hơn, nơi suất đá chính không được đảm bảo bởi thành tích trẻ, mà bằng năng lực ở sân chơi chuyên nghiệp.

Ở góc nhìn tích cực, sự cạnh tranh này có thể thúc đẩy cầu thủ trẻ phát triển nhanh hơn, nâng tiêu chuẩn chuyên môn. Nhưng ở chiều ngược lại, nếu thiếu chiến lược dung hòa, bóng đá Việt Nam có thể đối diện nguy cơ khoảng trống kế thừa, khi đội tuyển mạnh trong ngắn hạn nhưng lớp kế cận không tích lũy đủ trải nghiệm quốc tế. Bởi một thống kê khác là hầu hết cầu thủ nhập tịch đều trên 30 tuổi.

Vì thế, câu chuyện không chỉ nằm ở việc đội tuyển mạnh đến đâu với lực lượng nhập tịch, mà còn ở cách xây dựng lộ trình cho thế hệ tiếp theo. Bài toán của bóng đá Việt Nam lúc này không đơn thuần là chiến thắng trước mắt, mà là tìm điểm cân bằng giữa sức mạnh hiện tại và tương lai dài hạn của các lứa cầu thủ trẻ.

Văn Nhân