Đan lát truyền thống: Bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc
Từ nhiều đời nay, tại các bản làng vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã phía Bắc tỉnh Thái Nguyên, người dân vẫn lưu giữ được những ngành nghề truyền thống, trong đó có nghề đan lát. Những vật dụng, sản phẩm được làm từ đan lát vừa thuận tiện sử dụng, vừa góp phần bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống.

Những vật dụng từ đan lát được bà con sử dụng hàng ngày
Ông Hoàng Văn Chí ở thôn Khau Cưởm, xã Vĩnh Thông, là người vẫn thường xuyên lên rừng để lấy các loại cây như mai, trẻ, nứa, trúc... về chẻ ra thành lạt và đan các vật dụng để phục vụ cuộc sống hàng ngày. Ông cho biết, nghề đan lát đã có từ lâu đời, từ thời ông cụ truyền lại, bản thân ông cũng rất đam mê nghề đan lát, chủ yếu là đan thúng, nong, nia... để phục vụ cho nhà nông, hạn chế dùng túi ni lông.
Cả làng, cả xã còn nhiều người biết đan lát, nhưng người biết đan các vật dụng cầu kỳ không còn nhiều. Vì vậy, ông mong muốn truyền dạy lại cho con cháu đan những vật dụng để chứa đựng nông sản, không ô nhiễm môi trường, đảm bảo sức khỏe lâu dài.
Ngoài ông Hoàng Văn Chí ở thôn Khau Cưởm thì hiện nay tại xã Vĩnh Thông còn có khoảng 50-60 hộ giữ nghề đan lát. Những vật dụng được làm ra không chỉ tiện lợi trong cuộc sống hàng ngày, mà còn đảm bảo sức khỏe, thân thiện với môi trường, thay thế các loại túi bóng, đồ nhựa...
Ông Đinh Quang Giang, Trưởng thôn Khau Cưởm, xã Vĩnh Thông, chia sẻ: Địa phương vẫn gìn giữ được nghề đan lát, các ông, bà vẫn lên rừng lấy cây mai, cây trúc về làm quang gánh, làm thúng, rổ rá... để vận chuyển nông sản, thóc lúa, dự trữ cho các mùa vụ.
Hiện nay, địa phương vẫn đang duy trì nghề để thay thế các sản phẩm mới như túi bóng, đồ nhựa... tuyên truyền để bà con giữ nghề truyền thống đặc biệt là thế hệ trẻ biết yêu, biết trân trọng nét đẹp văn hóa.
Xã Vĩnh Thông được sáp nhận từ 3 xã của huyện Bạch Thông cũ là Sỹ Bình, Vũ Muộn và Cao Sơn. Từ bao đời nay, bà con các dân tộc ở đây vẫn giữ được những nét văn hóa truyền thống trong đời sống hàng ngày, trong đó có nghề đan lát. Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, nghề đan lát vẫn được chính quyền địa phương và ngành chuyên môn quan tâm.

Ông Hoàng Văn Chí (thôn Khau Cưởm, xã Vĩnh Thông) là người giữ nghề đan lát truyền thống từ nhiều năm nay.
Bà Đàm Thị Hành, Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Vĩnh Thông, chia sẻ: Trên địa bàn xã, việc đan lát những vật dụng hàng ngày vẫn được nhiều hộ gìn giữ, sản phẩm của bà con làm ra là để phục vụ nhu cầu sinh hoạt trong gia đình, một số hộ cũng đan để bán nếu ai đặt mua. Đối với địa phương đây là việc làm rất có ý nghĩa để gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống, nét đẹp của cha ông để lại. Chúng tôi khuyến khích bà con tiếp tục giữ nghề và truyền dạy lại cho thế hệ trẻ, góp phần cùng địa phương thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, đặc biệt là tiêu chí bảo vệ môi trường trong thực hiện chương trình nông thôn mới.
Không chỉ ở Vĩnh Thông, hiện nay, tại các xã vùng cao phía Bắc tỉnh có hàng trăm hộ vẫn giữ nghề đan lát truyền thống. Những vật dụng được làm từ đan lát như một sợi dây gắn kết thời xưa với thời nay, để con cháu biết trân quý những vật dụng này, giá trị hơn là cảm nhận và học về tinh thần yêu lao động từ cha ông.











