Đằng sau những chiếc bàn ăn một người của McDonald's gây sốt tại Trung Quốc
Những chiếc ghế ăn dành riêng cho khách đi một mình tại các cửa hàng McDonald's ở Trung Quốc đang bất ngờ trở thành hiện tượng trên mạng xã hội, phản ánh sự thay đổi rõ nét trong cách giới trẻ nước này nhìn nhận không gian công cộng, sự riêng tư và các mối quan hệ xã hội.
Chỗ ngồi đơn tại cửa hàng McDonald's ở Trung Quốc. Ảnh: Xiaohongshu
Theo trang tin Sixth Tone, nhiều chi nhánh McDonald’s tại Trung Quốc bố trí dãy ghế dọc theo tường, mỗi chỗ ngồi được ngăn cách bằng vách nhỏ, tạo thành không gian ăn uống riêng tư cho từng khách. Thiết kế này thực tế đã tồn tại từ nhiều năm trước, song chỉ đến gần đây mới thu hút sự chú ý mạnh mẽ khi được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội nội địa. Nhiều người gọi vui những vách ngăn này là “tấm chắn chống lại sự thảo mai giả tạo”, hàm ý giúp họ tránh những tương tác xã giao không mong muốn.
Đối với không ít người trẻ, những chỗ ngồi này mang lại cảm giác dễ chịu hiếm có giữa không gian công cộng đông đúc. Họ cho rằng việc có thể ngồi ăn một mình, không bị làm phiền hay phải giao tiếp ngoài ý muốn, giúp bữa ăn trở nên thư thái hơn. Sự hưởng ứng này cho thấy nhu cầu ngày càng tăng đối với các không gian công cộng “ít áp lực”, nơi cá nhân được tôn trọng sự riêng tư ngay cả khi không ở một mình tại nhà.
Làn sóng quan tâm xoay quanh ghế ăn đơn lẻ của McDonald’s cũng phản ánh một xu hướng rộng hơn trong xã hội Trung Quốc, nơi ngày càng nhiều sản phẩm và dịch vụ được thiết kế cho những người sống một mình hoặc không muốn tương tác xã hội quá nhiều. Truyền thông trong nước gọi đây là “nền kinh tế lo âu xã hội”, nhằm chỉ các mô hình kinh doanh đáp ứng nhu cầu né tránh giao tiếp trực tiếp.
Một khảo sát năm 2023 trên 1.438 người Trung Quốc sinh trong giai đoạn từ thập niên 1980 đến 2000 cho thấy hơn 80% thừa nhận họ cảm thấy lo lắng khi tham gia các tương tác xã hội. Trước thực tế này, nhiều doanh nghiệp đã nhanh chóng điều chỉnh cách tiếp cận khách hàng. Từ cửa hàng tiện lợi không người bán, phòng gym tự phục vụ cho đến các dịch vụ tư vấn tâm lý ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tất cả đều hướng tới việc giảm tối đa sự “va chạm” giữa người với người. Một báo cáo của hãng nghiên cứu iResearch ước tính quy mô nền kinh tế lo âu xã hội tại Trung Quốc đã vượt 1.200 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 172 tỷ USD, vào năm 2025.
Ngay cả các chuỗi bán lẻ lớn cũng tham gia xu hướng này. Freshippo, chuỗi siêu thị thuộc tập đoàn Alibaba, đã giới thiệu các bảng “Xin đừng làm phiền” để khách treo lên xe đẩy, qua đó báo hiệu họ không muốn bị tiếp cận để chào mời thẻ thành viên hay khuyến mãi.
Theo các nhà tâm lý học, sự lan rộng của xu hướng trên có liên quan chặt chẽ đến sự phát triển của giao tiếp số. Trong môi trường trực tuyến, người dùng có thể chỉnh sửa hoặc xóa thông điệp trước khi gửi đi, từ đó giảm rủi ro bị đánh giá hay hiểu lầm so với giao tiếp trực tiếp. Khi đời sống số ngày càng chiếm ưu thế, nhu cầu về những không gian công cộng cho phép con người ở cạnh nhau mà không cần tương tác cũng theo đó gia tăng, như cách những chiếc ghế ăn đơn lẻ tại McDonald’s đang âm thầm đáp ứng.
