Đằng sau việc Tổng thống Ukraine không đến Davos
Việc ông Zelensky không xuất hiện tại Davos gắn với cuộc khủng hoảng năng lượng ở trong nước, bế tắc trong kế hoạch tái thiết 800 tỷ USD và ưu tiên tăng cường phòng không, khi Ukraine vẫn đối mặt các đợt tấn công dữ dội từ Nga.
Tổng thống Zelensky cho biết ông không dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos do ưu tiên xử lý khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng trong nước giữa lúc Nga gia tăng các cuộc tấn công (trong ảnh: Tổng thống Zelensky trong một cuộc họp báo tại Kiev. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN)
Theo truyền thông Ukraine (Kyiv Post, RBC-Ukraine), Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 20/1 đã xác nhận ông chưa thực hiện kế hoạch tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Thụy Sĩ. Trong cuộc trả lời phỏng vấn các nhà báo, ông cho biết ưu tiên hàng đầu của mình là giải quyết khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng mà Ukraine đang phải đối mặt trong bối cảnh các cuộc tấn công liên tục của Nga.
Ưu tiên cho công việc trong nước
Ông Zelensky khẳng định đang tập trung vào các nhiệm vụ trong nước, bao gồm tham vấn với các quan chức năng lượng và tổ chức các cuộc họp phối hợp cả trực tuyến lẫn trực tiếp. "Dĩ nhiên, trong trường hợp này tôi chọn Ukraine, chứ không phải một diễn đàn kinh tế", nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh.
Quyết định trên được đưa ra trong bối cảnh hệ thống năng lượng của Ukraine đang rơi vào khủng hoảng sâu sắc trong mùa đông này. Sau nhiều tháng bị Nga tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhắm vào các nhà máy điện, trạm biến áp và đường dây truyền tải, nhiều khu vực rộng lớn của Ukraine phải đối mặt với tình trạng mất điện luân phiên.
Thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng sưởi ấm khiến một số thành phố phải vật lộn để duy trì nhiệt độ ổn định trong điều kiện nhiệt độ đóng băng. Các quan chức cho biết những cuộc tấn công nhằm mục đích gây quá tải cho các đội sửa chữa và buộc phải ngừng hoạt động khẩn cấp khi nhu cầu tăng cao trong những đợt rét đậm. Chính quyền đã nhiều lần cảnh báo rằng các cuộc tấn công tiếp theo có thể dẫn đến tình trạng mất điện kéo dài hơn, đặc biệt là ở các khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp.
Trong bối cảnh đó, ông Zelensky đã bổ nhiệm Đại tá Pavlo Yelizarov làm Phó Tư lệnh mới của Lực lượng Không quân Ukraine. Tổng thống Zelensky cho biết ông Yelizarov sẽ hỗ trợ tích hợp một phương pháp phòng không mới bao gồm các nhóm hỏa lực cơ động, thiết bị bay không người lái (UAV) đánh chặn và các khả năng phòng không hạng nhẹ khác.
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov tuyên bố ông Yelizarov sẽ chịu trách nhiệm phát triển khả năng đánh chặn UAV nhằm tạo ra một "Vòm chống UAV" bảo vệ Ukraine.
Điều kiện cho các chuyến công du
Mặc dù chọn ở lại Ukraine hiện tại, ông Zelensky nhấn mạnh rằng tình hình có thể thay đổi nhanh chóng tùy thuộc vào diễn biến liên quan đến hỗ trợ an ninh và hỗ trợ năng lượng. Ông khẳng định chấm dứt giao tranh vẫn là mục tiêu chính và đang trong giai đoạn hoàn thiện các văn kiện quan trọng.
Nhà lãnh đạo Ukraine đề cập đến Kế hoạch Thịnh vượng - thỏa thuận tái thiết trị giá 800 tỷ USD với Mỹ - và các văn kiện về đảm bảo an ninh sắp hoàn thành. Ông cảm ơn các phái đoàn của Mỹ và Ukraine về công việc của họ, nói rằng chỉ còn giai đoạn cuối cùng. "Nếu các tài liệu đã sẵn sàng, chúng tôi sẽ có một cuộc họp và sẽ có một chuyến đi", ông Zelensky nói, đồng thời cho biết các quyết định về các gói năng lượng mới hoặc các hệ thống phòng không bổ sung cũng có thể dẫn đến thực hiện chuyến đi.
Theo các báo cáo trước đó, ông Zelensky dự kiến sẽ gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Davos để hoàn tất thỏa thuận tái thiết trị giá 800 tỷ USD. Thỏa thuận này, được xây dựng qua nhiều tháng đàm phán, sẽ phân bổ nguồn vốn tái thiết thông qua sự kết hợp giữa các khoản vay, trợ cấp và đầu tư tư nhân trong vòng một thập kỷ.
Các nước ủng hộ từ châu Âu đã đề xuất ông Zelensky gặp Tổng thống Trump ở Davos thay vì Washington, D.C., vì họ cho rằng diễn đàn ở Thụy Sĩ là nơi thích hợp hơn để hoàn tất cả thỏa thuận kinh tế và một thỏa thuận riêng về đảm bảo an ninh thời hậu chiến.
Văn kiện an ninh mà ông Zelensky mô tả hồi tuần trước là "về cơ bản đã sẵn sàng để hoàn thiện ở cấp cao nhất" sẽ mở đường cho một "lực lượng trấn an" châu Âu do Anh và Pháp dẫn đầu.
Tuy nhiên, theo Axios (Mỹ), "Kế hoạch Thịnh vượng" của Ukraine sẽ không được ký kết tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos vì Kiev và Washington vẫn chưa đạt được thỏa thuận về kế hoạch này. Một quan chức Ukraine giấu tên cho biết kế hoạch để ông Trump và ông Zelensky ký văn kiện liên quan đến Ukraine đã bị hủy bỏ. Trong khi đó, một đại diện của Mỹ cho biết chưa có ngày ký kết nào được ấn định và văn kiện này vẫn cần được sửa đổi.
