Đánh giá bất ngờ của tình báo Mỹ về năng lực tên lửa của Iran

Các cuộc diễu binh tên lửa ở Tehran năm 2024. Theo các đánh giá tình báo mật của Mỹ, Iran vẫn giữ khoảng 70% kho tên lửa trước chiến tranh. Ảnh: New York Times

Iran vẫn giữ phần lớn kho tên lửa

Các đánh giá tình báo mật mới của Mỹ cho thấy quân đội Iran vẫn duy trì được phần lớn năng lực tên lửa, trái ngược đáng kể với những tuyên bố công khai của chính quyền Tổng thống Donald Trump rằng Tehran đã bị “đánh tan”.

Tờ New York Times ngày 12/5 cho biết, theo các báo cáo tình báo được hoàn thành đầu tháng này, Iran đã khôi phục khả năng tiếp cận và vận hành phần lớn các bệ phóng, căn cứ tên lửa và cơ sở ngầm trên cả nước.

Điều khiến nhiều quan chức Mỹ lo ngại nhất là việc Iran đã lấy lại quyền vận hành đối với 30 trong số 33 địa điểm tên lửa dọc eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược có thể đe dọa tàu chiến Mỹ và tàu chở dầu đi qua khu vực.

Các nguồn tin nắm rõ báo cáo cho biết, tùy theo mức độ hư hại tại từng cơ sở, Iran hiện vẫn có thể sử dụng các bệ phóng cơ động để di chuyển tên lửa tới vị trí khác, thậm chí trong một số trường hợp có thể phóng trực tiếp từ các bệ đặt trong căn cứ. Chỉ còn ba địa điểm ở Hormuz bị đánh giá là hoàn toàn không thể hoạt động.

Theo đánh giá của tình báo Mỹ, Iran vẫn giữ khoảng 70% số bệ phóng cơ động trên toàn quốc, đồng thời bảo toàn khoảng 70% kho tên lửa trước chiến tranh. Kho vũ khí này gồm cả tên lửa đạn đạo có khả năng tấn công các nước trong khu vực và một lượng nhỏ tên lửa hành trình dùng cho các mục tiêu tầm ngắn trên bộ hoặc trên biển.

Các cơ quan tình báo quân sự Mỹ cũng kết luận rằng Iran đã khôi phục quyền tiếp cận khoảng 90% các cơ sở lưu trữ và phóng tên lửa ngầm trên cả nước. Những cơ sở này hiện được đánh giá là “hoạt động một phần hoặc hoàn toàn”.

Những phát hiện trên làm suy yếu các tuyên bố trước đó của ông Trump và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth rằng quân đội Iran đã bị “đánh tan” và “không còn là mối đe dọa”.

Ngày 9/3, tức 10 ngày sau khi chiến tranh bùng nổ, ông Trump nói với CBS News rằng kho tên lửa Iran “đã tan tác” và nước này “không còn gì về mặt quân sự”. Đến ngày 8/4, ông Hegseth tuyên bố chiến dịch quân sự Mỹ - Israel mang tên “Operation Epic Fury” đã “phá hủy quân đội Iran và khiến họ mất khả năng chiến đấu trong nhiều năm”.

Tuy nhiên, các đánh giá tình báo mới được hoàn thành chưa đầy một tháng sau tuyên bố đó.

Khi được hỏi về các báo cáo này, Nhà Trắng tiếp tục khẳng định quân đội Iran đã bị “nghiền nát”. Người phát ngôn Olivia Wales nói rằng bất kỳ ai cho rằng Iran đã tái thiết quân đội đều “hoặc là hoang tưởng, hoặc là phát ngôn viên cho Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran”.

Trong khi đó, Lầu Năm Góc chỉ trích truyền thông vì cho rằng các bài báo đang làm suy giảm ý nghĩa của chiến dịch quân sự.

Các đánh giá mới cho thấy chính quyền Tổng thống Trump có thể đã đánh giá quá cao mức độ thiệt hại mà quân đội Mỹ gây ra cho Iran, đồng thời đánh giá thấp khả năng phục hồi của Tehran.

Báo cáo cũng làm nổi bật thế khó mà nhà lãnh đạo Mỹ sẽ phải đối mặt nếu lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài một tháng qua sụp đổ và chiến sự toàn diện tái diễn.

Quân đội Mỹ hiện đã tiêu hao đáng kể nhiều loại đạn dược chiến lược, bao gồm tên lửa hành trình Tomahawk, tên lửa đánh chặn Patriot và các loại tên lửa Precision Strike hay ATACMS. Trong khi đó, Iran vẫn giữ được năng lực quân sự đáng kể, đặc biệt quanh eo biển Hormuz.

Eo biển này vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ hàng ngày của thế giới, và Hải quân Mỹ hiện duy trì sự hiện diện gần như liên tục tại đây. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết hơn 20 tàu chiến Mỹ đang tham gia phong tỏa Iran.

Washington đối mặt bài toán tiêu hao vũ khí

Nếu ông Trump ra lệnh mở thêm các cuộc tấn công nhằm phá hủy năng lực tên lửa còn lại của Iran, quân đội Mỹ sẽ phải tiếp tục rút sâu vào kho dự trữ đạn dược vốn đã bị bào mòn nghiêm trọng.

Điều đó làm gia tăng lo ngại của các đồng minh châu Âu - những nước đã mua hàng tỷ USD vũ khí Mỹ cho Ukraine nhưng e rằng các đơn hàng có thể bị trì hoãn vì Washington phải ưu tiên tái bổ sung kho dự trữ trong nước.

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, trấn an Quốc hội rằng Mỹ “vẫn có đủ đạn dược cho các nhiệm vụ hiện tại”.

Dù vậy, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã gây thiệt hại đáng kể cho hệ thống phòng thủ Iran, phá hủy nhiều cơ sở chiến lược và khiến nhiều lãnh đạo cấp cao Iran thiệt mạng. Nền kinh tế Iran cũng đang chịu sức ép nặng nề vì chiến tranh.

Tuy nhiên, việc Iran vẫn duy trì được phần lớn năng lực quân sự đã làm dấy lên tranh cãi ngay trong nội bộ Mỹ, đặc biệt với những người ủng hộ chủ trương không can thiệp quân sự vốn phản đối cuộc chiến ngay từ đầu.

Các báo cáo tình báo cũng hé lộ một lựa chọn chiến thuật quan trọng của quân đội Mỹ. Do số lượng bom xuyên boongke có hạn, Lầu Năm Góc quyết định trong nhiều trường hợp chỉ phong tỏa lối vào các cơ sở ngầm của Iran thay vì cố phá hủy hoàn toàn toàn bộ hệ thống bên dưới.

Một phần nguyên nhân là Mỹ phải giữ lại số lượng nhất định các loại bom này cho các kế hoạch quân sự tiềm tàng tại châu Á, đặc biệt trong trường hợp xảy ra xung đột với Triều Tiên hoặc Trung Quốc.

Theo New York Times, Mỹ đã sử dụng khoảng 1.100 tên lửa hành trình tàng hình tầm xa trong cuộc chiến - gần bằng toàn bộ lượng dự trữ còn lại. Ngoài ra, quân đội Mỹ còn phóng hơn 1.000 tên lửa Tomahawk và hơn 1.300 tên lửa đánh chặn Patriot.

Việc bổ sung lại kho vũ khí này có thể mất nhiều năm. Lockheed Martin hiện chỉ sản xuất khoảng 650 tên lửa Patriot mỗi năm, dù công ty đặt mục tiêu nâng công suất lên 2.000 quả/năm.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell khẳng định quân đội Mỹ “vẫn có mọi thứ cần thiết để thực hiện nhiệm vụ”.