Đánh giá cán bộ phải bằng sản phẩm và sự tín nhiệm của Nhân dân

Khắc phục “điểm nghẽn” về công tác cán bộ

Trong các phát biểu chỉ đạo gần đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần chỉ ra một thực tế đáng suy ngẫm: Năng lực tổ chức thực hiện đang là điểm yếu ở không ít Bộ, ngành, địa phương; là lực cản đối với quá trình hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đất nước. Bởi vậy, muốn phát triển nhanh và bền vững, trước hết phải khắc phục “điểm nghẽn” về năng lực tổ chức thực hiện; mà muốn làm được điều đó thì phải bắt đầu từ công tác cán bộ.

Quan điểm ấy được thể hiện nhất quán trong các văn kiện và chỉ đạo của Đảng thời gian qua. Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, do Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày tại Phiên khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV Đảng nêu rõ: Công tác cán bộ phải thực sự là “then chốt của then chốt”: Chọn đúng người, giao đúng việc; đánh giá cán bộ bằng sản phẩm, bằng hiệu quả, bằng uy tín trong Nhân dân. Đồng thời, Báo cáo chính trị xác định 12 định hướng lớn; 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược. Tinh thần cốt lõi được cô đọng trong 8 nội dung quan trọng, thể hiện rõ yêu cầu: Lựa chọn đúng - triển khai nhanh - làm đến nơi đến chốn - đo lường bằng kết quả.

Từ những định hướng mang tính chiến lược tại Đại hội XIV của Đảng, những chỉ đạo gần đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã làm rõ hơn yêu cầu đổi mới công tác cán bộ trong giai đoạn phát triển mới. Trả lời phỏng vấn báo chí, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, đổi mới phương thức lãnh đạo phải hướng tới xây dựng một nền quản trị quốc gia hiện đại, kỷ cương, minh bạch, hiệu quả và phục vụ Nhân dân. Muốn vậy, yếu tố quyết định vẫn là con người - trước hết là đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu. Yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là có phẩm chất và năng lực chung, mà phải có bản lĩnh thực thi, có tư duy hành động thực chất, có khả năng tổ chức công việc đến cùng và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đặc biệt, phải kiên quyết khắc phục tình trạng giỏi tham mưu nhưng yếu tổ chức thực hiện - một trong những nguyên nhân khiến nhiều chủ trương đúng nhưng chưa tạo được chuyển biến tương xứng trong thực tiễn.

Mới đây, chủ trì buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương về trọng tâm công tác tổ chức xây dựng Đảng theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý, trong giai đoạn phát triển mới, công tác xây dựng Đảng, công tác tổ chức, cán bộ không chỉ là “nhiệm vụ nội bộ của Đảng”, mà là “năng lực gốc của quản trị quốc gia”; là điều kiện quyết định để biến đường lối thành hiện thực, biến nghị quyết thành hành động, biến nguồn lực thành phát triển, biến niềm tin của Nhân dân thành sức mạnh.

Thông điệp đó cho thấy một cách tiếp cận mới về công tác cán bộ. Nếu trước đây công tác cán bộ thường được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ xây dựng Đảng thì nay đã được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với năng lực quản trị quốc gia và hiệu quả phát triển đất nước. Nói cách khác, muốn hiện thực hóa các mục tiêu phát triển, trước hết phải tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong tổ chức thực hiện, cốt lõi là xây dựng được đội ngũ cán bộ đủ năng lực đưa chủ trương thành hành động và tạo ra kết quả trong thực tiễn. Vì vậy, yêu cầu “6 rõ”: “Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả”, hay tinh thần “Lựa chọn đúng - triển khai nhanh - làm đến nơi đến chốn - đo lường bằng kết quả” không đơn thuần là phương pháp điều hành, mà phản ánh yêu cầu đổi mới tư duy về công tác cán bộ trong giai đoạn mới. Xa hơn, đó còn là yêu cầu xây dựng văn hóa thực thi công vụ trong toàn hệ thống chính trị.

Đánh giá cán bộ phải là khâu đột phá

Một trong những yêu cầu quan trọng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra là đổi mới công tác cán bộ từ “đúng quy trình” sang “đúng người, đúng việc, đúng năng lực, đúng sở trường, đúng sản phẩm”. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, quy trình rất quan trọng, nhưng quy trình không thay thế được chất lượng cán bộ. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, không ít trường hợp cán bộ được bổ nhiệm đúng quy trình nhưng hiệu quả công tác chưa đáp ứng yêu cầu, thậm chí vi phạm kỷ luật; cũng có nơi mọi thủ tục đều đầy đủ, chặt chẽ nhưng công việc vẫn trì trệ, chậm chuyển biến. Điều đó cho thấy quy trình là điều kiện cần để bảo đảm tính công khai, minh bạch, nhưng tự thân quy trình không thể bảo đảm chất lượng đội ngũ cán bộ; thực tiễn mới kiểm chứng được năng lực và hiệu quả thực thi.

Do đó, khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh “Hồ sơ rất cần thiết, nhưng hồ sơ không thay thế được sản phẩm công việc. Bằng cấp, thâm niên, chức vụ không thể thay thế cho năng lực thực thi, uy tín và kết quả phục vụ Nhân dân”, thì yêu cầu đặt ra là phải đổi mới căn bản trong tư duy đánh giá cán bộ. Một cán bộ thực sự có năng lực phải được nhận diện thông qua những kết quả cụ thể mà họ mang lại; thông qua khả năng tháo gỡ “điểm nghẽn”, giải quyết vấn đề, tạo ra giá trị mới và phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Từ góc độ đó, yêu cầu “đánh giá cán bộ phải là khâu đột phá” mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đánh giá đúng thì bố trí đúng, sử dụng đúng, đào tạo đúng, bảo vệ đúng và sàng lọc đúng. Ngược lại, đánh giá sai sẽ dẫn đến hệ lụy rất lớn: Người có năng lực không được phát huy, người yếu kém không bị thay thế, thậm chí những phần tử cơ hội có thể lợi dụng kẽ hở để “chui sâu, leo cao”, làm hỏng việc, hỏng tổ chức và bào mòn niềm tin của Nhân dân. “Cần chuyển mạnh sang đánh giá cán bộ bằng phẩm chất, năng lực, uy tín, sản phẩm cụ thể, kết quả thực hiện nhiệm vụ, dữ liệu công việc và sự tín nhiệm của Nhân dân” - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Xây dựng đội ngũ cán bộ của thời kỳ phát triển mới

Đổi mới công tác cán bộ không chỉ là lựa chọn và đánh giá đúng người, đúng việc, mà còn phải tạo dựng môi trường để người có năng lực phát huy được sở trường của mình.

Những năm gần đây, cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần làm trong sạch bộ máy, củng cố niềm tin của Nhân dân. Song từ thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu phải đồng thời khắc phục tâm lý sợ sai, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm ở một bộ phận cán bộ, công chức. Vì vậy, cùng với yêu cầu kiên quyết chống “chạy chức, chạy quyền”, lợi ích nhóm, cục bộ địa phương và tư duy nhiệm kỳ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhiều lần nhấn mạnh phải có cơ chế bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Bên cạnh đó, hiện thực chủ trương “có vào, có ra”, “có lên, có xuống” chính là điều kiện để hình thành một đội ngũ cán bộ năng động, trách nhiệm và khát vọng cống hiến; là yêu cầu tất yếu để biến những quyết sách đúng đắn của Đảng thành kết quả cụ thể trong thực tiễn phát triển đất nước.

Khát vọng đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI đòi hỏi một đội ngũ cán bộ không chỉ vững vàng về bản lĩnh chính trị, trong sáng về đạo đức, mà còn phải có tư duy chiến lược, năng lực quản trị hiện đại, khả năng đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tổ chức thực hiện hiệu quả trong thực tiễn. Do đó, công tác cán bộ hôm nay không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu trước mắt của từng cơ quan, đơn vị, mà còn là nhiệm vụ chuẩn bị nguồn lực con người cho tương lai phát triển của đất nước. Từ yêu cầu phát hiện, đào tạo, trọng dụng nhân tài; quan tâm cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ khoa học kỹ thuật; đến việc xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược và cán bộ cơ sở đủ năng lực, đủ bản lĩnh…, tất cả đều hướng tới mục tiêu xây dựng một nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ Nhân dân.

Khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu đánh giá cán bộ bằng sản phẩm, bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ và sự tín nhiệm của Nhân dân, đó không chỉ là sự điều chỉnh về phương pháp trong công tác cán bộ. Sâu xa hơn, đó là yêu cầu chuyển từ tư duy coi trọng hồ sơ, bằng cấp, quy trình sang coi trọng năng lực thực thi và hiệu quả phục vụ. Chỉ khi lựa chọn, sử dụng và đánh giá cán bộ trên cơ sở những sản phẩm, kết quả mà họ tạo ra, công tác cán bộ mới thực sự trở thành động lực nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền của Đảng và hiệu quả quản trị quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.