Đánh giá đúng đóng góp của hợp tác xã để hoàn thiện chính sách phát triển

Dự hội thảo có đại diện lãnh đạo Liên minh HTX Việt Nam; Liên minh HTX các tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Đà Nẵng, Huế, Lạng Sơn, Lào Cai, Hưng Yên, Ninh Bình, Hà Tĩnh; lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh Nghệ An cùng đại diện nhiều HTX trên địa bàn.

Quang cảnh hội thảo

Tại hội thảo, các đại biểu cho rằng, việc đánh giá hiệu quả và mức độ đóng góp của khu vực kinh tế tập thể hiện được thực hiện thông qua nhiều kênh như: xếp loại HTX; chế độ báo cáo định kỳ; điều tra, khảo sát chuyên đề; tổng hợp số liệu từ cơ quan quản lý nhà nước và hệ thống Liên minh HTX.

Hiệu quả hoạt động của tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX được phản ánh qua các tiêu chí như doanh thu, lợi nhuận, khả năng duy trì hoạt động, hiệu quả sử dụng vốn, mở rộng thị trường và mức độ cung ứng sản phẩm, dịch vụ cho thành viên.

Theo các ý kiến tham luận, khu vực kinh tế tập thể đang đóng góp ngày càng rõ nét đối với phát triển kinh tế địa phương, nhất là tại khu vực nông nghiệp, nông thôn. Thông qua liên kết các hộ sản xuất nhỏ lẻ, các HTX góp phần hình thành vùng sản xuất tập trung, tổ chức cung ứng đầu vào, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và kết nối tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị.

Nhiều HTX còn trở thành đầu mối quan trọng trong phát triển sản phẩm OCOP, sản phẩm chủ lực địa phương, làng nghề truyền thống, du lịch cộng đồng, dịch vụ môi trường, nước sạch nông thôn và các dịch vụ phục vụ dân sinh.

Giám đốc kiêm Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Nông nghiệp Sen Quê Bác, xã Kim Liên (Nghệ An) Phạm Kinh Tiến trình bày tham luận

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, các đại biểu nhấn mạnh vai trò xã hội của khu vực kinh tế tập thể trong tạo việc làm, nâng cao thu nhập và hỗ trợ giảm nghèo, nhất là tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thông qua liên kết sản xuất, đào tạo kỹ năng, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm và tạo việc làm tại chỗ, nhiều hợp tác xã đã giúp người dân ổn định sinh kế, nâng cao năng lực sản xuất và tiếp cận thị trường.

Đóng góp về văn hóa cũng được đánh giá rõ nét thông qua việc bảo tồn nghề truyền thống, gìn giữ bản sắc địa phương, duy trì tri thức bản địa và phát huy tinh thần hợp tác, tương trợ cộng đồng.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến cũng chỉ ra những khó khăn trong công tác thu thập số liệu, đánh giá mức độ đóng góp kinh tế - xã hội, văn hóa của khu vực kinh tế tập thể. Các đại biểu đề xuất cần đẩy mạnh ứng dụng hệ sinh thái số trong quản lý dữ liệu, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá thống nhất, toàn diện hơn để phản ánh đúng thực chất hiệu quả hoạt động của HTX.

* Cùng ngày, Liên minh HTX Việt Nam cũng đã tổ chức Hội thảo “Giải pháp phát triển thành viên HTX trong giai đoạn mới”.

Theo báo cáo tại hội thảo, đến ngày 31/12/2025, cả nước có hơn 36.000 hợp tác xã, 153 liên hiệp HTXvà 81.781 tổ hợp tác; thu hút hơn 7,1 triệu thành viên và tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 2,7 triệu lao động.

Trưởng Ban Kinh tế - Chính sách Liên minh HTX Việt Nam, PGS.TS Phạm Thị Tố Oanh phát biểu

Doanh thu bình quân của một HTX đạt khoảng 3,2 tỷ đồng/năm; lợi nhuận bình quân khoảng 255 triệu đồng/năm; thu nhập bình quân của lao động thường xuyên đạt khoảng 57 triệu đồng/người/năm.

Các đại biểu nhận định, mô hình HTX tiếp tục khẳng định vai trò nâng cao hiệu quả kinh tế cho hộ thành viên thông qua cung ứng đầu vào tập thể và tổ chức tiêu thụ sản phẩm tập trung. Nhờ liên kết sản xuất, các hộ thành viên giảm được chi phí sản xuất từ 8 - 21% và tăng giá bán sản phẩm từ 10 - 12% so với sản xuất đơn lẻ.

Để thu hút thêm thành viên tham gia HTX, nhiều ý kiến đề nghị cần đổi mới phương thức tuyên truyền, đẩy mạnh truyền thông số, livestream bán hàng, quảng bá các mô hình điển hình nhằm tạo sức lan tỏa trong cộng đồng.

Quang cảnh hội thảo

Theo các đại biểu, những HTX có liên kết tiêu thụ sản phẩm ổn định, hỗ trợ đầu vào, bao tiêu sản phẩm và ứng dụng công nghệ số thường thu hút thành viên hiệu quả hơn. Nhiều mô hình “thành viên gắn bó theo chuỗi giá trị” đã tạo động lực để người dân tự nguyện tham gia HTX.

Từ thực tiễn đó, các đại biểu đề nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển thành viên HTX; có cơ chế ưu đãi thu hút doanh nghiệp tham gia thành viên liên kết; hỗ trợ tiếp cận vốn, đất đai, chuyển đổi số, đào tạo cán bộ quản lý và phát triển vùng nguyên liệu, chuỗi giá trị.

Bên cạnh đó, cần tăng cường liên kết giữa HTX với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, ngân hàng và các tổ chức hỗ trợ phát triển nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường tiêu thụ và thúc đẩy phát triển bền vững khu vực kinh tế tập thể.