Đánh giá kỹ tác động của các quy định có phạm vi ảnh hưởng rộng

Tham dự phiên họp có Thường trực Hội đồng Dân tộc, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại; đại diện Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao và các Bộ Công an, Tài chính, Tư pháp…

Toàn cảnh phiên họp

Đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa trong xử lý vi phạm hành chính

Trình bày Tờ trình dự án Luật, Trung tướng, Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an Phạm Công Nguyên cho biết, sau 13 năm triển khai thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính đã bộc lộ những hạn chế, bất cập trong thực tiễn. Bên cạnh đó, trước tình hình vi phạm hành chính, sự phát triển của kinh tế - xã hội và bối cảnh trong nước, thế giới trong giai đoạn hiện nay đã đặt ra yêu cầu phải sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy điều hành phiên họp

Về các nội dung sửa đổi cụ thể, theo Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, dự thảo Luật nâng cao hiệu lực xử phạt vi phạm hành chính tối đa từ 2 năm lên 3 năm và giao Chính phủ quy định chi tiết trong các lĩnh vực. Nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với các tổ chức và giao cho Chính phủ quy định chi tiết mức tiền phạt tối đa cho các lĩnh vực.

Dự thảo đồng thời cắt giảm một số thủ tục trong quy trình xử phạt, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, hướng tới xử phạt vi phạm hành chính hoàn toàn trên môi trường điện tử; cho phép xử phạt không lập biên bản đối với trường hợp vi phạm được phát hiện qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.

Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an Phạm Công Nguyên trình bày Tờ trình của Chính phủ

Dự thảo cũng bổ sung một số biện pháp cưỡng chế như tạm hoãn xuất cảnh; niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở; ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký, cấp giấy phép phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập...

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết sửa đổi cơ bản, toàn diện Luật Xử lý vi phạm hành chính với những cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn được nêu trong Tờ trình của Chính phủ.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Ngô Trung Thành phát biểu tại phiên họp

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý các biện pháp cưỡng chế thi hành được bổ sung tại dự thảo Luật để bảo đảm phù hợp và khả thi. Bởi, một số biện pháp có mục đích đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm, chưa thực sự phù hợp với tính chất cưỡng chế thi hành quyết định xử lý. Biện pháp tạm dừng đăng kiểm, đăng ký hoặc cấp giấy phép điều khiển phương tiện chỉ nhằm vào phương tiện, tài sản, thay vì cá thể hóa và xác định đúng người thực hiện hành vi vi phạm.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Lê Thanh Hoàn trình bày báo cáo tại phiên họp

Về nâng thời hiệu xử phạt, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục rà soát, phân hóa cụ thể những lĩnh vực được kéo dài thời hiệu; trong đó cân nhắc việc kéo dài thời hiệu xử phạt vi phạm giao thông đường bộ vì vi phạm trong lĩnh vực này cần được phát hiện, xử lý nhanh chóng để bảo đảm tính nghiêm minh.

Về tăng mức phạt tiền tối đa, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, bên cạnh tăng mức phạt tiền cần xem xét các giải pháp căn cơ như áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, các hình thức phạt bổ sung hoặc nghiên cứu áp dụng biện pháp trừ điểm, hạ mức tín nhiệm xã hội...

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Đỗ Đức Hiển phát biểu tại phiên họp

Quy định cụ thể mức phạt tiền cao nhất trong từng lĩnh vực

Các đại biểu cho rằng, cần quy định ngay trong dự thảo Luật mức phạt tiền cao nhất trong từng lĩnh vực; chỉ giao Chính phủ quy định khung phạt tiền và mức phạt cụ thể đối với từng hành vi trong xử lý vi phạm hành chính.

Một số ý kiến lưu ý, việc tăng mức phạt tiền có thể mang lại hiệu quả ngay lập tức nhưng cũng có thể phản tác dụng nếu mức phạt quá cao, vượt khả năng chi trả của cá nhân và doanh nghiệp. Thời gian qua, thu nhập và tích lũy của người dân cũng gia tăng không quá vượt trội. Do vậy, cần đánh giá kỹ càng tác động của quy định này và bổ sung các biện pháp khác để nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người dân.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Vũ Huy Khánh phát biểu tại phiên họp

Trong khi đó, một số ý kiến tán thành việc tăng mức phạt tiền tối đa với các lý do được nêu trong Tờ trình của Chính phủ, cũng như phù hợp với việc tăng mức xử phạt bằng tiền của Bộ luật Hình sự hiện hành.

Đối với đề xuất chuyển một số thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa đi cai nghiện bắt buộc, nhiều đại biểu tán thành để có thể triển khai nhanh hơn. Tuy nhiên, các ý kiến đề nghị xây dựng văn bản hướng dẫn về thời hạn, quy trình, thủ tục giải quyết đơn khiếu nại đối với những quyết định này của Chủ tịch UBND cấp xã.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy phát biểu kết luận phiên họp

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy cho biết, các ý kiến cơ bản nhất trí trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ Hai; đồng thời đánh giá cao quá trình chuẩn bị hồ sơ của Bộ Công an và Chính phủ.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu kỹ ý kiến của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, cũng như các ý kiến tại phiên họp; chú ý tiếp thu tối đa những ý kiến có tính hợp lý cao, bảo đảm việc sửa đổi Luật hiện hành đạt hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản lý và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân.

Các đại biểu dự phiên họp

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp sẽ tiếp tục tổng hợp các ý kiến, hoàn thiện Báo cáo thẩm tra sơ bộ, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét tại Phiên họp thứ 6 này.