Đánh thức di sản bằng nghệ thuật đương đại
Giữa lòng đô thị sôi động, Gánh Show chọn một cách kể chuyện lặng mà sâu khi đưa nghệ thuật thực cảnh vào không gian di sản của Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM, tạo nên cuộc gặp gỡ giàu cảm xúc giữa ký ức văn hóa và hơi thở đương đại.
Không gian di sản trở thành một phần của tác phẩm
Việc lựa chọn Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM làm “sân khấu” cho Gánh Show là lựa chọn mang tính quan niệm nghệ thuật. Theo biên kịch Phạm Thiên Vũ, ê kíp không đi tìm một nơi để đặt sân khấu, mà coi không gian bảo tàng như một phần cấu thành tác phẩm.
Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM (số 97, đường Phó Đức Chính, phường Bến Thành), với kiến trúc di sản đặc trưng, lưu giữ trong mình những lớp trầm tích của thời gian, đồng thời vẫn là nơi diễn ra đời sống mỹ thuật đương đại sôi động. Hai lớp không gian quá khứ và hiện tại song hành ấy đã tạo nên sự tương hợp tự nhiên với tinh thần của Gánh Show, nơi hình tượng “gánh” được hiểu như sự chuyển động giữa ký ức và đời sống hôm nay.
Một tiết mục biểu diễn trong Gánh Show tại Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM. ẢNH: HỒNG DƯƠNG
Từ cách tiếp cận này, chương trình không dựng một sân khấu tách biệt, mà để các yếu tố biểu diễn “nảy sinh” từ chính không gian bảo tàng. Các thể nghiệm thị giác, âm thanh, chuyển động được thiết kế để tương tác với kiến trúc, ánh sáng tự nhiên và cả những tác phẩm hội họa hiện hữu. Khán giả vì vậy không chỉ “xem” một vở diễn, mà như bước vào một không gian nghệ thuật đa tầng, nơi ranh giới giữa trưng bày và trình diễn được xóa nhòa.
Tuy nhiên, việc đưa một loại hình biểu diễn thực cảnh vào bảo tàng, nơi vốn đề cao sự tĩnh lặng và chiêm nghiệm, cũng đặt ra không ít thách thức. Ê kíp buộc phải tiết chế trong dàn dựng, tránh can thiệp “thô bạo” vào không gian. Thay vì tạo dựng bối cảnh theo kịch bản, chương trình lựa chọn cách “đối thoại” với không gian sẵn có.
Ở đó, không chỉ là hình ảnh tĩnh, mà người xem còn có thể “nghe không gian” với nền âm nhạc live mộc mạc, tinh giản. Âm thanh không lấn át thị giác, mà mở thêm một kênh cảm nhận, giúp tăng chiều sâu chiêm nghiệm cho tác phẩm hội họa, đồng thời làm dày thêm ý niệm âm nhạc. Sự kết hợp này tạo nên một trải nghiệm vừa vô ngôn vừa hữu ý, đúng với tinh thần thưởng thức nghệ thuật trong không gian bảo tàng.
“Gánh” - từ biểu tượng văn hóa đến ngôn ngữ đương đại
Xuyên suốt 75 phút biểu diễn, hình tượng “gánh” giữ vai trò trục chính, nhưng không dừng lại ở việc tái hiện một hình ảnh quen thuộc của đời sống Nam bộ. Theo đạo diễn - nghệ sĩ Thịnh Tiêu, “gánh” được xem như một trạng thái tồn tại, nơi con người mang trên vai không chỉ là mưu sinh, mà còn là ký ức, áp lực và ước mơ.
Từ đó, “gánh” được chuyển hóa thành ngôn ngữ chuyển động. Độ nghiêng của vai, nhịp nhún của bước chân, sự chênh lệch giữa hai đầu gánh… trở thành chất liệu biên đạo xuyên suốt. Ngay cả khi hình ảnh quang gánh không xuất hiện trực diện, khán giả vẫn có thể cảm nhận được tinh thần của nó trong từng chuyển động cơ thể.
Về cấu trúc nghệ thuật, Gánh Show là sự giao thoa của nhiều loại hình: âm nhạc live, múa dân gian, múa đương đại... Giám đốc âm nhạc Cao Bá Hưng cho biết, anh đặt những âm sắc của đàn tranh, đàn tứ, sáo trúc, guitar phím lõm… trong tương quan với tiết tấu hiện đại và yếu tố điện tử, nhằm tạo nên một không gian âm nhạc vừa đậm chất Việt, vừa mang hơi thở phố thị.
Ngoài ra, nét duyên của múa dân gian Nam bộ, sự chuẩn mực của ballet, tính tự sự của múa đương đại và năng lượng bùng nổ của street dance (nhảy đường phố) cũng được kết hợp, không đối lập mà bổ sung cho nhau, cùng kể một câu chuyện chung về TPHCM: nơi truyền thống và hiện đại luôn đan xen.
Ở một góc nhìn rộng hơn, những thử nghiệm như Gánh Show cho thấy khả năng làm mới cách tiếp cận di sản bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại. Khi di sản không còn đứng yên mà trở thành một phần của trải nghiệm sống động, khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại cũng được rút ngắn, để văn hóa không chỉ được lưu giữ, mà còn tiếp tục được sống trong đời sống hôm nay.
Gánh Show sẽ diễn ra từ ngày 30-4 đến 3-5, với 2 suất diễn mỗi ngày (14 giờ và 18 giờ) tại Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM. Bên cạnh đó, trong xu hướng mở rộng tương tác với du khách, vào thứ bảy và chủ nhật hàng tuần, bắt đầu từ ngày 25-4, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh (số 28 đường Võ Văn Tần, phường Xuân Hòa) cũng tăng cường các hoạt động trải nghiệm, trong đó có không gian âm nhạc nhằm góp phần xoa dịu ký ức đau thương, lan tỏa thông điệp hòa bình.
Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/danh-thuc-di-san-bang-nghe-thuat-duong-dai-post850121.html
Tin nóng
Nếu trước đây, du khách đến Tây Ninh chủ yếu để 'đi cho xong một chuyến hành hương', thì nay câu chuyện đã khác. Khi lượng khách không còn là vấn đề, bài toán lớn hơn được đặt ra, làm sao để họ ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và quay trở lại?
Chuyến lưu diễn của Liên đoàn Lân sư rồng Việt Nam tại Lào và Thái Lan không chỉ mang đến những màn trình diễn đặc sắc mà còn góp phần lan tỏa bản sắc dân tộc trong cộng đồng người Việt xa xứ. Từ tiếng trống lân, võ thuật Vovinam đến kế hoạch đưa học sinh kiều bào về nước học hè, hành trình đã mở ra hướng đi thiết thực trong gìn giữ tiếng Việt và văn hóa Việt cho thế hệ trẻ.
Một chiếc bình đựng rượu cổ có ba chân giống chân sư tử được khai quật làm khó các chuyên gia khảo cổ học.
Trong bối cảnh đời sống hiện đại ngày càng len sâu vào từng bản làng, việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống không chỉ là trách nhiệm mà còn là hướng đi bền vững để khẳng định bản sắc địa phương. Chợ phiên xã Trà Linh (TP Đà Nẵng) trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc, nơi giao thoa giữa truyền thống và hiện đại.
Nhân dịp kỷ niệm Giỗ Tổ Hùng Vương và 15 năm (2011 - 2026) Đình làng Hương Phước được công nhận Di tích lịch sử – văn hóa cấp thành phố, Lễ hội Đình làng Hưởng Phước lần thứ IV năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, đậm bản sắc truyền thống. Sự kiện là dịp tri ân tiền nhân, đồng thời góp phần củng cố tinh thần đoàn kết cộng đồng trong đời sống hiện đại.
Là Thám hoa nổi tiếng triều Lê, Nguyễn Văn Thái bị kéo vào biến cố chuyển giao vương quyền từ nhà Lê sang nhà Mạc - trong vai trò là người thảo chiếu nhường ngôi.
Tin mới
Ngày 29/4/1966 đã đi vào lịch sử như một dấu son đặc biệt của quân và dân Thái Nguyên, khi Trung đoàn Cao xạ 210 liên tiếp bắn rơi chiếc máy bay thứ 999 và 1.000 của không quân Mỹ trên bầu trời miền Bắc. Đã 60 năm trôi qua, nhưng tại xóm Thâm Găng, xã Vô Tranh, dấu vết lịch sử và ký ức về chiếc máy bay thứ 1.000 rơi vẫn được người dân gìn giữ như một phần lịch sử đầy tự hào.
Đài tưởng niệm nạn nhân Covid-19 và cụm công viên số 1 Lý Thái Tổ (phường Vườn Lài) là điểm đến văn hóa đặc sắc của người dân TPHCM và du khách, mở ra hành trình mang ý nghĩa đặc biệt về không gian xanh giữa lòng đô thị. Khu 'đất vàng' từng bị bỏ hoang đã 'nảy mầm' hạnh phúc.
Một ngày cuối xuân, chúng tôi vượt Cổng trời Azứt lên biên giới Việt-Lào để tham dự Lễ tạ ơn rừng của đồng bào Cơ Tu ở xã Hùng Sơn, thành phố Đà Nẵng. Điệu dân vũ tân'tung, da'dă đầy sức sống của đồng bào khiến một góc rừng biên cương vừa trầm mặc trong lễ hội tâm linh, vừa tưng bừng sức sống mới của một miền đất đang dần khai phá tiềm năng để vươn lên. Kể từ ngày được phục dựng vào năm 2018 đến nay, lễ hội đã trở thành một nét đẹp độc đáo của miền rừng Tây Giang. Ngoài mục đích khôi phục, bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào, lễ hội còn là một địa chỉ du lịch văn hóa-tín ngưỡng, góp phần nâng cao nhận thức của nhân dân địa phương về công tác bảo vệ môi trường, giữ gìn rừng nguyên sinh và văn hóa tôn trọng thiên nhiên.
Tại triển lãm '51 năm – Bản hùng ca thống nhất' do Báo Tiền Phong tổ chức, công chúng Thủ đô có dịp nhìn lại chặng đường hào hùng của dân tộc qua những bức ảnh tư liệu quý giá, nơi mỗi khoảnh khắc đều chất chứa câu chuyện, cảm xúc và dấu ấn của thời đại.
Giỗ Tổ Hùng Vương năm nay không chỉ là dịp để đồng bào cả nước hướng về cội nguồn dân tộc mà còn tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ về văn hóa, du lịch tại nhiều địa phương.
Đời sống văn hóa của người dân vùng ven sông Hồng từ lâu đã in đậm dấu ấn sông nước, trong đó lễ hội đua thuyền rồng tổ chức thường niên tại ao đình Thượng Cát trở thành điểm nhấn tiêu biểu, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Lần đầu tiên xuất hiện tại phố núi Gia Lai, cờ người - loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian đặc sắc của đất võ - thu hút đông đảo người dân và du khách theo dõi. Hoạt động góp phần làm phong phú thêm Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ I - năm 2026.
Bàu Trắng (thôn Hồng Lâm, xã Hòa Thắng) là thắng cảnh được thiên nhiên ưu ái ban tặng cho vùng đất Lâm Đồng biển xanh từ hàng nghìn năm qua. Nơi đây được biết đến bởi sự kết hợp độc đáo giữa đồi cát trắng với hồ nước ngọt rộng lớn, tạo ra một không gian tuyệt đẹp nhưng không kém phần kỳ bí.