Đánh thức giá trị di sản để phát triển du lịch tại Phú Thọ

Du khách thập phương đã nườm nượp đổ về Khu Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng (Phú Thọ). (Ảnh: Quốc Khánh/TTXVN)

Triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, tỉnh Phú Thọ đang đẩy mạnh khai thác các giá trị văn hóa đặc sắc của vùng Đất Tổ gắn với phát triển du lịch.

Từ nền tảng các di sản văn hóa và tài nguyên thiên nhiên phong phú, địa phương từng bước xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Khi di sản trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng

Tại đình làng cổ Hùng Lô, phường Việt Trì, những làn điệu Hát Xoan vẫn được biểu diễn thường xuyên để phục vụ du khách trong và ngoài nước. Không chỉ vào mùa lễ hội, nhiều đoàn khách lựa chọn trải nghiệm loại hình nghệ thuật dân gian đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Hát Xoan vì thế không chỉ được bảo tồn mà còn từng bước trở thành sản phẩm du lịch mang đậm dấu ấn vùng Đất Tổ.

Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Thị Lịch, Trùm phường Xoan An Thái cho biết, lượng khách đến tham quan, trải nghiệm tại các điểm di sản ngày càng tăng, tạo điều kiện để các nghệ nhân giới thiệu, quảng bá giá trị Hát Xoan đến đông đảo công chúng. Đây cũng là động lực để những người thực hành di sản tiếp tục gìn giữ, trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.

Không chỉ khai thác giá trị của từng di sản riêng lẻ, Phú Thọ đang từng bước hình thành hệ sinh thái sản phẩm du lịch văn hóa trên cơ sở kết nối Không gian văn hóa Hùng Vương, Hát Xoan với hệ thống lễ hội truyền thống, làng nghề, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và du lịch cộng đồng. Cách làm này không chỉ nâng cao giá trị di sản mà còn kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Bên cạnh Hát Xoan và Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ được UNESCO ghi danh, địa phương còn sở hữu nhiều danh lam thắng cảnh, khu du lịch nổi tiếng như Tam Đảo, Thanh Thủy, Vườn quốc gia Xuân Sơn, đồi chè Long Cốc, hồ Hòa Bình, Mai Châu, Kim Bôi...

Sự tham gia của các thế hệ nghệ nhân trong cùng một tiết mục cho thấy quá trình kế thừa, truyền dạy Hát Xoan được duy trì liên tục trong cộng đồng. (Ảnh: Phương Thảo/TTXVN phát)

Sau khi mở rộng không gian phát triển, tỉnh đã tăng cường kết nối các điểm đến, hình thành nhiều sản phẩm du lịch văn hóa, tâm linh, nghỉ dưỡng và trải nghiệm gắn với bản sắc văn hóa các dân tộc, tạo nên chuỗi sản phẩm đặc trưng của vùng Đất Tổ.

Theo ông Nguyễn Ngọc Lân, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Phú Thọ, Hiệp hội đang hỗ trợ các hội viên nâng cao chất lượng dịch vụ lưu trú, nghỉ dưỡng, phát triển du lịch sinh thái cộng đồng, du lịch về nguồn; đồng thời tổ chức nhiều chương trình khảo sát (famtrip), kết nối với các doanh nghiệp lữ hành trong và ngoài nước nhằm xây dựng các sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường. Qua đó, nhiều doanh nghiệp đã quan tâm, đưa khách đến với Phú Thọ. Những giải pháp phát triển sản phẩm và tăng cường xúc tiến quảng bá cũng đã mang lại kết quả tích cực.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỉnh đón hơn 10,5 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt 10.755 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của du lịch văn hóa Đất Tổ; đồng thời khẳng định hiệu quả của việc gắn bảo tồn, phát huy giá trị di sản với phát triển du lịch.

Định vị thương hiệu du lịch văn hóa cội nguồn

Đoàn diễu hành tái hiện Lễ hội Đền Hùng với nghi thức rước biểu tượng Cha Rồng, Mẹ Tiên. (Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN)

Phát huy những kết quả đạt được, Phú Thọ đang chuyển mạnh từ tư duy bảo tồn sang phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa. Đây cũng là định hướng xuyên suốt của Nghị quyết số 80-NQ/TW, xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là nguồn lực nội sinh và động lực phát triển.

Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ Vũ Thị Hoài Phương, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục thu hút đầu tư phát triển các ngành công nghiệp văn hóa; đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số trong xây dựng thương hiệu và quảng bá du lịch; ưu tiên phát triển các sản phẩm có hàm lượng sáng tạo cao, số hóa dữ liệu di sản, ứng dụng công nghệ trong thuyết minh và trải nghiệm nhằm từng bước định vị hình ảnh Phú Thọ là điểm đến của du lịch văn hóa cội nguồn.

Cùng với đó, tỉnh tiếp tục đầu tư hạ tầng, hoàn thiện hệ thống giao thông kết nối các điểm du lịch; nâng cao chất lượng dịch vụ lưu trú, phát triển các sản phẩm nghỉ dưỡng, sinh thái, cộng đồng và chuỗi ẩm thực đặc trưng; đồng thời tăng cường xúc tiến, quảng bá tại thị trường trong nước và quốc tế.

Lễ dâng hương tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ. (Ảnh: Nguyễn Thảo/TTXVN)

Chương trình kích cầu du lịch với chủ đề "Phú Thọ-Đi để yêu" cũng được triển khai nhằm đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng trải nghiệm cho du khách.

Năm 2026, Phú Thọ đặt mục tiêu đón khoảng 15 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt trên 16.000 tỷ đồng. Để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương tiếp tục đầu tư hạ tầng, phát triển các sản phẩm du lịch mới gắn với công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số và khai thác hiệu quả các giá trị di sản, từng bước xây dựng thương hiệu “Du lịch văn hóa cội nguồn.”

Theo các chuyên gia du lịch, lợi thế lớn nhất của Phú Thọ không chỉ nằm ở hệ thống di sản văn hóa đặc sắc mà còn ở khả năng kết nối giữa văn hóa, thiên nhiên và các sản phẩm nghỉ dưỡng, trải nghiệm trong không gian phát triển mới. Nếu tiếp tục đầu tư đồng bộ về hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng các sản phẩm có chiều sâu văn hóa và đẩy mạnh liên kết vùng, Phú Thọ sẽ có nhiều dư địa để trở thành trung tâm du lịch văn hóa-lễ hội quốc gia; đồng thời là điểm đến hàng đầu về du lịch cội nguồn của cả nước.

Các chuyên gia cũng cho rằng, trong bối cảnh Nghị quyết số 80-NQ/TW xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội vừa là nguồn lực và động lực phát triển đất nước, việc đưa các giá trị di sản vào đời sống đương đại thông qua phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa sẽ không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc dân tộc mà còn tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Đây cũng là hướng đi để Phú Thọ tiếp tục khẳng định vị thế vùng Đất Tổ Hùng Vương, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội bền vững./.