Đánh thức giá trị dược liệu, mở rộng không gian du lịch Quảng Ngãi

Sâm Ngọc Linh được Quảng Ngãi xác định là dược liệu chủ lực, hướng tới xây dựng thương hiệu quốc gia

UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa ban hành Kế hoạch triển khai Nghị quyết về phát triển dược liệu trên địa bàn tỉnh đến năm 2030, định hướng đến năm 2035. Đây được xác định là một trong những hướng đi quan trọng nhằm khai thác lợi thế về tài nguyên bản địa, nâng cao thu nhập cho người dân và mở rộng không gian phát triển du lịch.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, Quảng Ngãi phấn đấu hình thành vùng trồng dược liệu tập trung với diện tích rừng có trồng Sâm Ngọc Linh khoảng 5.227ha, trong đó trồng mới 2.000ha, tương đương khoảng 20 triệu cây. Bên cạnh đó là 900ha Đẳng sâm, 600ha Quế, 300ha Tỏi Lý Sơn và khoảng 1.000ha các loại cây dược liệu hàng năm khác.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu khai thác bền vững khoảng 33.000 tấn dược liệu mỗi năm, trong đó khoảng 32.000 tấn từ các vùng trồng và 1.000 tấn dược liệu tự nhiên như Cù ly, Huyết đằng, Cốt toái bổ, Mật nhân, Chè dây, Chuối rừng…

Vùng trồng dược liệu dưới tán rừng mở ra hướng phát triển kinh tế gắn với bảo vệ hệ sinh thái. Ảnh Minh Thu

Đồng thời, phát triển dược liệu không chỉ dừng ở khâu trồng và chế biến sản phẩm. Quảng Ngãi định hướng hình thành các chuỗi liên kết từ giống, trồng, khai thác, chế biến đến phân phối, tiêu thụ.

Đồng thời thu hút ít nhất một doanh nghiệp quy mô lớn, có tầm cỡ quốc gia đầu tư sản xuất, chế biến dược liệu theo tiêu chuẩn GMP và hình thành một cụm công nghiệp chế biến dược liệu.

Tỉnh sẽ xúc tiến hình thành các tour du lịch về nguồn, du lịch trải nghiệm và du lịch cộng đồng nhằm quảng bá, đồng thời thúc đẩy tiêu thụ các sản phẩm dược liệu địa phương.

Qua đó mở ra khả năng kết nối những vùng nguyên liệu với các điểm đến văn hóa, sinh thái và cộng đồng, tạo nên những trải nghiệm mới cho du khách. Từ việc tìm hiểu cây thuốc dưới tán rừng, tham quan vùng trồng, trải nghiệm quy trình chăm sóc, thu hái đến khám phá cách chế biến các sản phẩm từ dược liệu, hành trình du lịch có thể trở nên đa dạng và giàu bản sắc hơn.

Trong đó, Sâm Ngọc Linh được xác định là sản phẩm có giá trị đặc biệt. Quảng Ngãi đặt mục tiêu xây dựng thương hiệu Sâm Ngọc Linh được công nhận là thương hiệu quốc gia và duy trì trong danh sách sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam.

Cánh đồng tỏi ở đặc khu Lý Sơn

Cùng với Sâm Ngọc Linh, Quế Trà Bồng, Tỏi Lý Sơn và nhiều loại dược liệu quý khác được định hướng trở thành những sản phẩm đặc trưng gắn với địa danh, văn hóa và sinh kế của cộng đồng địa phương.

Theo kế hoạch, mỗi xã, phường, đặc khu phấn đấu xây dựng ít nhất một mô hình trồng cây dược liệu, qua đó từng bước nhân rộng những mô hình hiệu quả. Tỉnh cũng khuyến khích người dân cải tạo vườn tạp, chuyển đổi một số diện tích cây trồng kém hiệu quả sang các loại dược liệu có giá trị kinh tế cao.

Quảng Ngãi cũng xác định khoa học công nghệ và chuyển đổi số là nền tảng để nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm dược liệu.

Theo đó, tỉnh sẽ nghiên cứu ứng dụng nuôi cấy mô, chọn giống ưu trội, bảo tồn nguồn gen quý; sử dụng IoT để theo dõi đất, độ ẩm, dinh dưỡng và vi khí hậu tại vùng trồng. Công nghệ AI và dữ liệu lớn được định hướng ứng dụng để dự báo sinh trưởng, sâu bệnh, năng suất, góp phần giảm rủi ro trong sản xuất.

Đặc biệt, tỉnh sẽ xây dựng bản đồ số vùng trồng gắn với mã vùng trồng, chỉ dẫn địa lý; ứng dụng QR Code và Blockchain để lưu trữ dữ liệu từ khâu giống, trồng, thu hái, chế biến đến phân phối. Qua đó, du khách và người tiêu dùng có thể truy xuất nguồn gốc, kiểm tra chứng nhận và quy trình sản xuất của sản phẩm.

Đến năm 2030, Quảng Ngãi phấn đấu có hơn 55 hợp tác xã tham gia đầu tư trồng, chế biến và phân phối sản phẩm dược liệu. Giá trị sản xuất dược liệu dự kiến đóng góp khoảng 5% tổng giá trị sản xuất ngành nông nghiệp và khoảng 2% GRDP của tỉnh.

Đến năm 2035, Quảng Ngãi trở thành vùng trồng dược liệu trọng điểm quốc gia và trung tâm sản xuất dược liệu lớn của cả nước, với hệ thống hạ tầng đồng bộ, dịch vụ logistics phát triển, phục vụ sản xuất, chế biến và phân phối sản phẩm.

Với định hướng kết hợp giữa bảo tồn nguồn gen, phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu, chuyển đổi số và du lịch trải nghiệm, dược liệu không chỉ tạo ra những sản phẩm có giá trị kinh tế cao mà còn góp phần hình thành những hành trình khám phá mới, đưa du khách đến gần hơn với thiên nhiên, văn hóa và sinh kế của cộng đồng Quảng Ngãi.