Đánh thức 'mỏ vàng' du lịch thể thao Việt Nam

Giải chạy Gia Lai City Trail - Giấc mơ đại ngàn

Sự gắn kết giữa thể thao và du lịch

Theo Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism), du lịch thể thao (Sport tourism) là loại hình liên quan một cách chủ động hoặc thụ động đến trải nghiệm du lịch khi du khách tham gia hoặc quan sát một sự kiện thể thao mang tính cạnh tranh, được tổ chức tại một địa điểm cụ thể nào đó.

Phía chủ động là các vận động viên tới trực tiếp tham gia thi tài ở các kỳ đại hội thể thao, các giải đấu thường niên trên phạm vi thế giới, khu vực hoặc đến các quốc gia có tiềm năng thể thao để trải nghiệm.

Nguồn du khách bị động chính là các cổ động viên, gia đình vận động viên kết hợp giữa việc tham gia cổ vũ sự kiện, đồng thời tìm kiếm sự trải nghiệm tại các điểm đến du lịch tổ chức hoạt động thể thao đó. Và thông thường, các sự kiện thể thao được tổ chức ở những địa điểm du lịch nổi tiếng của một địa phương, một quốc gia, một khu vực nào đó.

UN Tourism cho rằng du lịch và thể thao có mối quan hệ tương hỗ khi luôn có một lượng lớn du khách di chuyển đến điểm đăng cai để cổ vũ, đồng hành, đi chơi bên cạnh những vận động viên thi đấu. Du lịch thể thao là một trong những loại hình phát triển nhanh nhất trong lĩnh vực du lịch và được coi là ngành kinh doanh lớn.

Sức hấp dẫn của loại hình này nằm ở việc không bị hạn chế bởi văn hóa, giới tính hay trình độ. Theo khảo sát của Booking.com cho năm 2025, có tới 43% các chuyến du lịch của người Việt liên quan đến các sự kiện thể thao.

Đặc biệt, con số này lên tới 87% đối với nhóm đối tượng gia đình - những người ưu tiên các hoạt động thể chất và trải nghiệm gắn kết. Thực tế cho thấy, các sự kiện thể thao lớn có thể mang lại khoảng 30% tổng nguồn thu của ngành du lịch tại một số quốc gia, đồng thời là chất xúc tác quan trọng để quảng bá thương hiệu quốc gia ra thế giới.

Giải đua thuyền buồm Clipper Race mùa giải 2023 – 2024

Khai thác lợi thế thiên nhiên

Việt Nam được thiên nhiên ưu đãi với địa hình đa dạng, từ những bãi biển trải dài tuyệt đẹp như Mỹ Khê, Nha Trang, Múi Né, Phú Quốc... đến các dãy núi hùng vĩ như Fansipan hay cao nguyên đá Đồng Văn...

Đây là điều kiện lí tưởng để phát triển các loại hình thể thao gắn liền với du lịch như lướt sóng, leo núi, đua xe đạp địa hình, dù lượn và chèo thuyền kayak.

Bên cạnh đó, khí hậu nhiệt đới gió mùa của Việt Nam tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức các sự kiện thể thao quanh năm.

Tại vùng cao nguyên Gia Lai, phía Tây tỉnh tận dụng độ cao 600 - 800m và khí hậu mát mẻ để phát triển các cung đường chạy marathon và xe đạp qua rừng thông, buôn làng. Điển hình là khu du lịch cấp quốc gia Biển Hồ - Chư Đang Ya với diện tích 6.300ha, nơi sắp tới sẽ tổ chức giải chạy Gia Lai City Trail – Giấc mơ đại ngàn xuyên qua 8 ngọn núi hùng vĩ, dự kiến thu hút hàng nghìn vận động viên khám phá vẻ đẹp miệng núi lửa cổ và sắc hoa dã quỳ.

Trong khi đó, dải ven biển miền Trung và miền Bắc lại là “đường đua xanh” lí tưởng. Thành công của giải đua thuyền buồm Clipper Race tại Hạ Long hay giải đua thuyền máy nhà nghề Grand Prix Bình Định tại đầm Thị Nại đã minh chứng cho sức hút của thể thao biển.

Những sự kiện này không chỉ là màn tranh tài đỉnh cao mà còn là dịp quảng bá sản phẩm OCOP và hình ảnh văn hóa đặc sắc. Du khách quốc tế cho biết họ thường có mặt trước một tuần để luyện tập và dành thời gian khám phá danh thắng. Điều này giúp kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu đáng kể, định vị lại hình ảnh du lịch Việt Nam: năng động, sôi động và tràn đầy sức sống.

Tại Mỹ, thể thao biển đã đóng góp 3,2% vào GDP năm 2022 và Việt Nam đang cho thấy tiềm năng tương tự khi thu hút từ 40.000 đến 50.000 lượt du khách quốc tế đến tham quan, cổ vũ mỗi kì giải.

Vượt qua thách thức hướng tới phát triển bền vững

Dù sở hữu tiềm năng to lớn, du lịch thể thao Việt Nam vẫn đối mặt với rào cản về cơ sở hạ tầng chuyên nghiệp và công tác quảng bá còn khiêm tốn. Nguồn nhân lực chuyên sâu về tổ chức sự kiện thể thao và vấn đề bảo vệ môi trường khi tổ chức các sự kiện ngoài trời cũng cần được quản lí chặt chẽ.

Theo các chuyên gia, Việt Nam cần khảo sát, quy hoạch những địa điểm phù hợp để tổ chức các chương trình du lịch thể thao đồng bộ, từ khâu phân phối vé đến hậu cần dựa trên nền tảng công nghệ số.

Để biến tiềm năng thành hiện thực, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp từ đầu tư hạ tầng đa năng, xã hội hóa nguồn lực đến đào tạo nhân lực chuyên biệt.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ, địa phương và doanh nghiệp sẽ giúp du lịch thể thao không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn nâng cao chất lượng sống, khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ du lịch thể thao khu vực và thế giới.