“Đánh thức” những trụ sở dôi dư bằng một đời sống mới
Từ những trụ sở dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, tại Thái Nguyên, một số cơ sở đang được chuyển sang những công năng mới, trong đó có phục vụ giáo dục. Những phòng làm việc từng dành cho hoạt động hành chính nay được sử dụng cho đào tạo, học tập và sinh hoạt của học sinh. Cách làm này đang mở thêm hướng sử dụng hiệu quả những tài sản công đã có, đáp ứng nhu cầu thực tế thay vì để cơ sở vật chất tiếp tục bỏ trống.
Khi trụ sở cũ “hồi sinh”
Sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, khu trụ sở HĐND, UBND tỉnh Bắc Kạn trước đây trở nên vắng vẻ, nhiều phòng làm việc đóng cửa, bàn ghế và tài sản không được sử dụng. Nhưng những cánh cửa ấy đã được mở ra khi trụ sở được chuyển giao cho Đại học Thái Nguyên từ ngày 1/7/2026.
Ông Hoàng Ngọc Đường - Chuyên viên tư vấn của Đại học Thái Nguyên cơ sở Bắc Kạn cho biết, việc có hoạt động tại các trụ sở đã “hồi sinh" cho cả khu nhà vốn đã bị “nằm im” trong gần 1 năm qua.
Ông Đường sống cách trụ sở làm việc khoảng 2 km và đã chứng kiến nơi đây từ những ngày đầu được xây dựng cho đến lúc từng phòng làm việc đóng cửa và nhiều hạng mục không còn được sử dụng. “Nhìn cơ sở từ những ngày đầu còn khang trang, rồi có lúc trụ sở phải tạm dừng hoạt động, cơ sở vật chất xuống cấp từng ngày, với phòng ốc, bàn ghế và nhiều tài sản bị bỏ không, tôi rất tiếc” - ông Đường chia sẻ.
Đại học Thái Nguyên tiếp nhận trụ sở UBND - HĐND tỉnh Bắc Kạn cũ trở thành Đại học Thái Nguyên cơ sở Bắc Kạn. Ảnh: H.T
Khu trụ sở được đầu tư qua nhiều thời kỳ, trong đó riêng nhà hội trường mới được đầu tư khoảng 53 tỷ đồng. Theo ông Đường, để một cơ sở có mức đầu tư như vậy bị bỏ trống trong thời gian dài là sự lãng phí về giá trị sử dụng của tài sản.
Ngay sau khi tiếp nhận, Đại học Thái Nguyên đã triển khai dọn dẹp cảnh quan, kiểm tra hiện trạng, rà soát tài sản và sửa chữa một số hạng mục cần thiết. Từ một khu nhà vắng người, cơ sở dần có trở lại những hoạt động đầu tiên như tổ chức hội nghị công tác Đảng, các hoạt động tình nguyện của sinh viên như chương trình Mùa Hè Xanh vừa được tổ chức mới đây.
Với Đại học Thái Nguyên, việc tiếp nhận cơ sở này không dừng ở việc đưa một trụ sở bỏ trống trở lại sử dụng. Đây còn là một phần trong mục tiêu mở rộng không gian phát triển của một đại học vùng đang có quy mô đào tạo lớn.
PGS.TS Nguyễn Thanh Hà - Phó Giám đốc Đại học Thái Nguyên cho biết, hiện trường có khoảng 115.000 sinh viên. Trong mùa tuyển sinh năm 2026, quy mô dự kiến khoảng 125.000 sinh viên. Đội ngũ cán bộ, giảng viên của Đại học Thái Nguyên có trên 3.700 người, trong đó hơn 1.000 người là tiến sĩ, giáo sư, phó giáo sư.
Theo ông Hà, với quy mô như vậy, việc có thêm không gian phát triển là yêu cầu thực tế. Bởi “muốn nâng cao được chất lượng thì phải có cơ sở vật chất phù hợp” - ông Hà chia sẻ.
Trụ sở cũ thành trường học của học sinh vùng cao
Một cơ sở nữa từng là trụ sở làm việc tại Thái Nguyên cũng đang được sử dụng cho một nhu cầu rất cụ thể: đào tạo và sinh hoạt của học sinh dân tộc nội trú.
Trước đây, Trường Trung cấp Dân tộc nội trú Thái Nguyên phải mượn một cơ sở trên đường Hoàng Văn Thụ, thành phố Thái Nguyên để tổ chức hoạt động. Diện tích hạn chế, thiếu phòng học khiến nhà trường phải thuê thêm nhà dân gần đó để bố trí chỗ ở cho học sinh, việc quản lý cũng gặp khó khăn.
Tháo vướng để tài sản dôi dư sớm được khai thác
Bà Vũ Thị Anh Dung - Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Thái Nguyên cho biết, trước khi có Nghị quyết 31/2026/NQ-CP, việc cho thuê tài sản công còn vướng ở khâu xác định giá do phải thuê tư vấn, trong khi việc tìm tài sản tương đồng để so sánh giá thị trường không dễ.
Nghị quyết 31/2026/NQ-CP với nhiều cơ chế đặc thù đã cho phép UBND xã, phường và Trung tâm Phát triển quỹ đất chủ động xác định giá theo phương pháp quy định, giúp việc cho thuê, khai thác được triển khai nhanh hơn. Cùng với đó, cơ chế tạm giao cũng được áp dụng đối với những cơ sở cần điều chuyển, giúp tài sản sớm được đưa vào quản lý, sử dụng trong thời gian chờ hoàn tất thủ tục theo quy định.
Khi cơ chế đặc thù với việc cho phép khai thác, cho thuê các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp được đưa vào vận hành, Trường Trung cấp Dân tộc nội trú Thái Nguyên đã chủ động khảo sát, tìm kiếm địa điểm phù hợp với nhu cầu đào tạo và sinh hoạt của học sinh. Qua khảo sát, trường lựa chọn trụ sở cũ của Trung tâm Công nghiệp Xây dựng - Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên để thuê làm cơ sở hoạt động.
Theo ông Đào Quý Kiều - Phó trưởng phòng quản sinh của nhà trường, điểm đáng chú ý của tòa nhà là cấu trúc khá phù hợp để chuyển đổi công năng: các phòng được phân chia tương đối đồng đều, thuận lợi bố trí thành phòng học; hội trường có thể phục vụ các hoạt động chung; khuôn viên và khoảng sân rộng có thể sử dụng cho các hoạt động vui chơi, thể thao và sinh hoạt ngoài trời của học sinh.
Em Lầu Mí Dũng - học sinh người Mông đến từ Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang cũ, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang, đang học ngành Dịch vụ nhà hàng khách sạn tại trường tỏ ra khá hào hứng khi được học tại cơ sở mới. “Em cảm thấy học ở đây trang thiết bị đầy đủ hơn, có điều hòa, tivi, quạt, bình nóng lạnh, mạng Wifi. Đặc biệt, trường cũng rộng hơn trường cũ nên ngoài giờ học chúng em còn được chơi nhiều môn thể thao để rèn luyện sức khỏe” - Dũng chia sẻ.
Có thể thấy, từ một trụ sở phục vụ hoạt động hành chính, khu nhà đã trở thành nơi học tập, sinh hoạt của những học sinh đến từ nhiều địa bàn vùng cao. Công năng thay đổi, nhưng giá trị của những phòng làm việc, hội trường, khuôn viên và các hạng mục đã được đầu tư trước đó vẫn tiếp tục được sử dụng.
Mở hướng xử lý, sử dụng tài sản dôi dư
Từ những cơ sở được đưa trở lại sử dụng cho các nhu cầu cụ thể, Thái Nguyên đang đẩy nhanh việc rà soát, phân loại và lựa chọn phương án xử lý đối với nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy.
Theo báo cáo của Sở Tài chính Thái Nguyên, địa phương đã rà soát, xử lý các cơ sở nhà, đất phục vụ điều kiện làm việc, trong đó giữ lại tiếp tục sử dụng 74 cơ sở, điều chuyển 195 cơ sở và điều chuyển 79 cơ sở cho các cơ quan, đơn vị trung ương đóng trên địa bàn.
Tổng số cơ sở nhà, đất được chuyển giao đến nay là 437 cơ sở, trong đó có 88 cơ sở nhận chuyển giao từ các cơ quan, đơn vị trung ương.
Việc xử lý được thúc đẩy thêm sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP ngày 24/6/2026 về các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp. Nghị quyết mở thêm cơ chế để địa phương quản lý, khai thác, cho thuê hoặc bố trí sử dụng tạm thời những cơ sở chưa thể xử lý ngay.
Bà Vũ Thị Anh Dung - Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Thái Nguyên cho biết, sau khi Nghị quyết được ban hành, 26 cơ sở nhà, đất tại địa phương đã được chủ tịch UBND cấp xã tạm giao cho các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, lực lượng vũ trang sử dụng trong thời gian chưa có đầy đủ hồ sơ tiếp nhận từ các cơ quan trung ương. Cách làm này giúp các cơ sở có nhu cầu sử dụng được tiếp cận mặt bằng kịp thời, hạn chế tình trạng tài sản để trống, xuống cấp.
Đối với nhóm cơ sở nhà, đất được giao cho các tổ chức quản lý, kinh doanh nhà để khai thác, trong 29 cơ sở có 24 cơ sở đã được quyết định giá cho thuê, 26 cơ sở đã có thông báo cho thuê và 17 cơ sở đã ký hợp đồng.
Tại Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, 48 cơ sở đang được quản lý, khai thác. Trong số này, 20 cơ sở đã được cho thuê; 28 cơ sở chưa có người đăng ký thuê và đang tiếp tục được thông báo, tìm phương án xử lý.
Những kết quả này cho thấy việc xử lý nhà, đất dôi dư tại Thái Nguyên đang được đặt theo hướng rộng hơn so với việc chờ một phương án xử lý cuối cùng. Tài sản được rà soát, phân loại để lựa chọn cách sử dụng phù hợp với từng cơ sở, từ tiếp tục sử dụng, điều chuyển, tạm giao đến cho thuê, khai thác.
Và điều quan trọng nhất chính là công năng mới phải phù hợp với điều kiện thực tế của cơ sở và nhu cầu sử dụng. Khi đó, giá trị của tài sản công không dừng ở những gì công trình từng được xây dựng để phục vụ, mà nằm ở khả năng tiếp tục được sử dụng hiệu quả sau khi chức năng cũ kết thúc.
