Đánh thức tiềm năng, hướng tới tương lai

Hơn nửa thế kỷ bồi đắp lòng tin

Nằm trong Vùng lãnh thổ thủ đô Australia (ACT), Canberra là khu đô thị kiểu mẫu được quy hoạch bài bản theo trường phái "thành phố vườn" bởi kiến trúc sư lừng danh Walter Burley Griffin. Song điều gây ấn tượng lại chính là sự kết hợp hài hòa và tinh tế giữa cảnh quan thiên nhiên hoang sơ với các công trình kiến trúc hiện đại, tạo nên một không gian đô thị rất thanh bình, khoáng đạt. Vì vậy, không ngạc nhiên khi Canberra trở thành “nơi hội tụ”, đặt trụ sở của hơn 100 cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài.

Trên nền tảng quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia, chính quyền ACT nói riêng và Australia nói chung luôn dành sự coi trọng đặc biệt đối với Việt Nam. Điều ấy được thể hiện rất rõ trong chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Australia Anthony Albanese trao đổi tuyên bố chung. 

Sáng 11-8, sau cơn mưa nặng hạt, bầu trời Canberra trong vắt không một gợn mây, trong khán phòng ấm áp tại Phủ Toàn quyền Australia, Toàn quyền Australia Sam Mostyn đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bằng nghi thức trang trọng, thân tình. Gần một năm trước (tháng 9-2025), hai nhà lãnh đạo đã gặp nhau tại trụ sở Trung ương Đảng ở Thủ đô Hà Nội. Trong cuộc hội ngộ lần này, hai nhà lãnh đạo tiếp tục thể hiện sự coi trọng và quyết tâm đưa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện đi vào chiều sâu, thực chất. Trước đó, Thủ tướng Australia Anthony Albanese cũng bày tỏ kỳ vọng và mong đợi tiếp đón người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam: “Tôi mong đợi được tiếp đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia và trao đổi về cách tăng cường hơn nữa hợp tác giữa hai quốc gia”.

Điều dễ nhận thấy, sự gần gũi, chân thành thể hiện ở mỗi sự kiện tại Australia có sự hiện diện của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nhà lãnh đạo Việt Nam đều được đón tiếp trọng thị, nồng hậu. Đó không chỉ là tình cảm dành cho người đứng đầu Đảng, Nhà nước mà còn thể hiện sự coi trọng của Australia đối với đất nước, con người Việt Nam. Những dấu mốc, kỷ niệm đẹp về tình hữu nghị hai nước được lãnh đạo hai bên nhiều lần nhắc lại. Khi Việt Nam vẫn còn bộn bề khói lửa chiến tranh, Australia đã trở thành một trong những nước phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Ngày 26-2-1973, chỉ 30 ngày sau khi Hiệp định Paris được ký kết, hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. ANZ-một trong những ngân hàng nước ngoài đầu tiên mở chi nhánh tại Việt Nam-đưa hệ thống ATM đầu tiên vào sử dụng... Ngày nay, những nhịp cầu Mỹ Thuận, cầu Cao Lãnh bắc qua dòng sông lớn của Đồng bằng sông Cửu Long trở thành biểu tượng của tình hữu nghị hai nước.

Nhắc lại những dấu ấn ngoại giao tốt đẹp, trong buổi hội kiến với Toàn quyền Australia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: Australia là người bạn, đối tác tin cậy, có nhiều lợi ích chiến lược tương đồng với Việt Nam. Việt Nam trân trọng sự đồng hành và hỗ trợ của Australia.

Quả thật, có được quả ngọt trong ngoại giao hôm nay là sự nỗ lực cố gắng vun đắp của rất nhiều thế hệ. Có lúc con thuyền ngoại giao gặp không ít khó khăn, nhưng tựu trung, hai nước đã làm được bởi sự chân thành, tin cậy. Sau hơn 50 năm hợp tác, quan hệ Việt Nam-Australia phát triển tốt đẹp, đặc biệt sau hai năm nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện (từ tháng 3-2024). Hai bên hướng đến mục tiêu kim ngạch thương mại đạt 20 tỷ USD và tăng gấp đôi đầu tư hai chiều.

Bài toán Việt Nam với “lời giải” từ Australia

Tham quan triển lãm trước Diễn đàn khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư, giáo dục đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Việt Nam-Australia tại Trường Đại học Công nghệ Sydney (UTS), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt ấn tượng trước những sản phẩm công nghệ của mỗi nước. Đó là những dòng vật liệu xây dựng của Amy Grupo (Việt Nam) có mặt tại hơn 30 quốc gia; là bộ thiết bị cơ động của DroneShield (Australia), tích hợp khả năng phát hiện và chế áp thiết bị bay không người lái; hay là robot 4 chân thông minh có khả năng dẫn đường của UTS. Mỗi sản phẩm công nghệ đều kể một câu chuyện rất riêng, nhưng đều chứng minh một điều, hợp tác khoa học, công nghệ đang thực sự bước ra khỏi phòng nghiên cứu, trở thành sản phẩm và giá trị cụ thể.

Bên trong khán phòng, “sức nóng” của diễn đàn được tạo nên bởi các ý kiến đi thẳng vào những vấn đề rất căn cốt như: Những công nghệ chiến lược nào để Việt Nam và Australia cùng nghiên cứu, phát triển? Làm thế nào đưa kết quả nghiên cứu trở thành sản phẩm có khả năng thương mại hóa? Cơ chế nào nâng cao nguồn nhân lực? Trong dòng thảo luận sôi động ấy, sự hiện diện của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phát biểu được dư luận ủng hộ nhiệt thành. Thông điệp được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ, đó là tầm nhìn về quan hệ đối tác kiểu mới mạnh mẽ hơn, sâu sắc hơn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ. Hai nước cần chuyển từ hợp tác sang đồng kiến tạo, từ chuyển giao công nghệ sang đồng nghiên cứu và đồng phát triển, từ kết nối giữa các tổ chức riêng lẻ sang liên kết hai hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Những điều này chạm đến sự quan tâm chung của hai nước.

Trên thực tế, dòng chảy tri thức và công nghệ giữa Việt Nam và Australia đã được khơi mở từ nhiều năm. Australia hiện thuộc nhóm những đối tác quan trọng của Việt Nam về hợp tác nghiên cứu. Hai nước triển khai giai đoạn 2 Chương trình Aus4Innovation. Đặc biệt, Sáng kiến hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Australia-Việt Nam tạo nền tảng để thúc đẩy nghiên cứu chung và tăng cường kết nối giữa “3 nhà”: Trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước.

Những kết quả ấy rất đáng mừng, song điều Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn trong giai đoạn mới là hai nước có thể đồng kiến tạo được gì. Bởi suy cho cùng, một nền hợp tác bền vững không thể chỉ dựa vào chuyển giao công nghệ một chiều mà cần tiến tới cùng nghiên cứu, cùng làm chủ công nghệ, cùng đào tạo nhân lực và cùng tham gia những khâu có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phân tích, muốn phát triển khoa học, công nghệ phải biết bắt đầu từ giáo dục, đào tạo. Bởi máy móc dù hiện đại đến đâu cũng cần con người làm chủ. Từ góc nhìn ấy, những trí thức, nhà khoa học người Việt tại Australia chính là nguồn lực có thể giúp kết nối chính xác hơn giữa bài toán Việt Nam với “lời giải” từ Australia. Với tinh thần đó, trong buổi gặp gỡ các trí thức, nhà khoa học tiêu biểu người Việt Nam tại Australia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các trí thức, nhà khoa học tích cực đề xuất ý tưởng, góp phần giải quyết những bài toán lớn của đất nước; làm cầu nối chuyển giao công nghệ và phát triển “lực lượng sản xuất mới”.

Không chỉ bàn về hợp tác song phương, chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm còn mở rộng không gian đồng hành Việt Nam-Australia trên các vấn đề khu vực và toàn cầu. Vui mừng thông báo với báo chí ngay sau hội đàm với Thủ tướng Australia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ: Hai bên nhất trí tăng cường phối hợp tại các diễn đàn đa phương, nhất là Liên hợp quốc, ASEAN; thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, tôn trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc. Còn Thủ tướng Australia thì nhắc lại và đề cao bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-la lần thứ 23 tại Singapore tháng 5 vừa qua. Ông cho rằng, bài phát biểu đã thể hiện tầm nhìn và hành động của Việt Nam về khu vực và hòa bình, ổn định chính là giá trị chung của các quốc gia, trong đó có Australia và Việt Nam.

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia đã đạt được nhiều kết quả rất quan trọng. Đúng như Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Australia Phạm Hùng Tâm chia sẻ: Với nền tảng tin cậy chính trị vững chắc, tính bổ trợ cao giữa hai nền kinh tế và cùng chia sẻ quyết tâm hợp tác cao, quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia sẽ trở thành hình mẫu về hợp tác bình đẳng, cùng có lợi giữa các quốc gia, đồng thời đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển bền vững ở khu vực và thế giới.