Đánh thức tiềm năng kinh tế từ mặt nước

Lợi ích của mô hình kết hợp

Năm 2013, gia đình ông Bùi Văn Quân, thôn Hòa Tiến, xã Hợp Thịnh tích tụ khoảng 10 ha ruộng trũng để chuyển đổi sang mô hình thả cá. Trên diện tích này, gia đình ông cải tạo, xây dựng 3 ao để nuôi các loại cá: Trắm cỏ, trắm đen, chép, rô phi, mè... Nhờ áp dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật, tuân thủ nghiêm quy trình nuôi thủy sản an toàn nên mỗi năm, gia đình ông thu hoạch khoảng 160 - 200 tấn cá, trừ chi phí, lợi nhuận khoảng 1,5 - 2 tỷ đồng.

Khu nuôi thủy sản kết hợp sinh thái Green Farm, xã Liên Bão của Hợp tác xã Tâm An thu hút đông du khách đến trải nghiệm mỗi dịp cuối tuần, lễ Tết.

Từ năm 2021 đến nay, gia đình ông Quân còn đầu tư xây dựng “khu vườn hạnh phúc” trên diện tích khoảng 4 ha, gồm nhiều hạng mục như khu trưng bày khoảng 50 tác phẩm điêu khắc với chủ đề linh vật, các ngày lễ, ngày kỷ niệm; khu vui chơi, giải trí và thư viện. Công trình không chỉ tạo thêm không gian tham quan, vui chơi, trải nghiệm mà còn góp phần làm phong phú đời sống văn hóa, tinh thần của người dân địa phương, du khách đến tham quan, trải nghiệm mỗi dịp cuối tuần hay các ngày nghỉ lễ. Ông Quân chia sẻ, phần lớn các hoạt động tại khu vườn vẫn đang mở cửa tham quan miễn phí. Thời gian tới, ông dự định đầu tư hoàn thiện thêm các hạng mục như bể bơi, nhà hàng, quán nước, phòng lưu trú… để du khách được thụ hưởng thêm các dịch vụ, góp phần nâng cao giá trị thu nhập trên một đơn vị canh tác.

Với 6 ha mặt nước nuôi thủy sản tại khu vực ven đê sông Đuống thuộc tổ dân phố Bút Tháp, phường Trí Quả, những năm trước, gia đình ông Vũ Văn Chinh chỉ tập trung nuôi thả các loại cá, sản lượng đạt khoảng 70 - 80 tấn cá. Từ năm 2024 trở lại đây, gia đình ông chuyển hướng kết hợp nuôi thả cá với dịch vụ câu giải trí. Hiện tại, gia đình ông đang quy hoạch 1 hồ chuyên nuôi các loại cá, rộng khoảng 4 ha, 1 hồ câu cá giải trí, rộng 2 ha. Hiện tại, mỗi ngày, hồ câu của gia đình ông Chinh thu hút từ 30 - 50 khách câu. Ngoài việc bán vé câu cá thương phẩm với giá 50.000 đồng/giờ/khách, gia đình còn bán trà, nước ngọt, phục vụ đồ ăn nhẹ, đồ ăn nhanh, dịch vụ ẩm thực tại chỗ và bán dụng cụ. Với mô hình nuôi cá kết hợp hồ câu giải trí, mỗi tháng gia đình ông có thêm nguồn thu nhập khoảng 20 - 25 triệu đồng.

Để các mô hình phát triển bền vững

Toàn thành phố hiện có gần 16 nghìn ha mặt nước nuôi thủy sản, trong đó có khoảng 100 vùng nuôi thủy sản tập trung quy mô từ 10 ha/vùng trở lên; ngoài ra, có 152 hộ đầu tư xây dựng gần 3 nghìn lồng nuôi cá trên sông. Với diện tích mặt nước và lồng nuôi trên sông, mỗi năm toàn thành phố thu hoạch, khai thác tổng sản lượng thủy sản đạt khoảng 98 nghìn tấn.

Theo thống kê, toàn thành phố có khoảng 80 - 100 hộ kết hợp nuôi thủy sản với một trong các loại hình phát triển du lịch sinh thái, hoạt động trải nghiệm, câu cá giải trí với diện tích khoảng 300 - 350 ha.

Theo ông Nguyễn Hữu Thọ, Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản thành phố, thời gian qua, cùng với tăng cường áp dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất thủy sản theo hướng thâm canh; hình thành các vùng nuôi thủy sản tập trung, nhiều hộ nông dân mạnh dạn chuyển hướng kết hợp nuôi thủy sản với phát triển du lịch sinh thái, hoạt động trải nghiệm nhằm tạo không gian thư giãn, trải nghiệm thiên nhiên cho người dân địa phương, du khách. Các loại hình triển khai phổ biến gồm cải tạo ao nuôi truyền thống sang thả các loại cá có tính giải trí cao, thu hút người câu như: Trắm đen, chép giòn, lăng, chim trắng, rô phi đơn tính… kết hợp dựng nhà chòi, làm bến câu và khu ẩm thực; xây dựng hệ thống nhà nổi, lồng bè và dịch vụ câu cá trên các diện tích mặt nước lớn.

Theo thống kê, toàn thành phố có khoảng 80 - 100 hộ kết hợp nuôi thủy sản với một trong các loại hình phát triển du lịch sinh thái, hoạt động trải nghiệm, câu cá giải trí với diện tích khoảng 300 - 350 ha. Mô hình kết hợp nuôi thủy sản với câu cá giải trí và du lịch sinh thái là hướng đi hiệu quả giúp nâng cao giá trị kinh tế. Tuy nhiên, đa số các mô hình còn mang tính tự phát, thiếu quy hoạch, chưa có sự quản lý của cơ quan chức năng và đơn vị chuyên môn.

Để các mô hình kết hợp nuôi thủy sản với câu cá giải trí và du lịch sinh thái phát triển bền vững, các chủ mô hình hướng đến thả đa dạng kích cỡ và chủng loại cá, duy trì mật độ hợp lý. Bên cạnh đó, các hộ cần làm tốt việc xử lý môi trường do lượng thức ăn thừa từ khách câu và hoạt động dịch vụ ăn uống có thể gây ô nhiễm nguồn nước, cần có hệ thống lọc, sục khí hoặc biện pháp xử lý sinh học. Đồng thời quy định rõ ràng về giá dịch vụ, bảo đảm công khai, minh bạch.