Đảo 3.000 dân lo ngại lời nguyền quá tải sau bom tấn 'The Odyssey'

Sử thi "Odyssey" của Homer được trưng bày trên các kệ sách thuộc khu vực văn học kinh điển tại hiệu sách Borders ở New York, Mỹ. Ảnh: Bloomberg.

Favignana, đảo lớn nhất trong quần đảo Egadi ngoài khơi phía Tây Sicily, Italy, đang chuẩn bị đón làn sóng khách mới sau khi trở thành bối cảnh trong The Odyssey, bom tấn mới của đạo diễn Christopher Nolan.

Nằm cách bờ biển phía Tây Sicily khoảng 7 km, Favignana được chọn để đại diện cho Ithaca, quê hương của Odysseus trong sử thi Odyssey của Homer. Pháo đài Castello di Santa Caterina trên ngọn đồi cao nhất đảo được sử dụng làm cung điện của nhân vật chính.

Bộ phim kể hành trình trở về quê nhà của Odysseus sau cuộc chiến thành Troy, quy tụ nhiều ngôi sao như Matt Damon và Zendaya. The Odyssey thu về hơn 264 triệu USD toàn cầu trong tuần đầu công chiếu, trở thành màn ra mắt lớn nhất trong sự nghiệp của Nolan.

Sức hút từ phim lan tới sách

Tại Mỹ, thành công của The Odyssey tạo một làn sóng tìm đọc sử thi gần 2.700 năm tuổi của Homer.

Tại hiệu sách độc lập Books Are Magic ở Brooklyn, New York, một khu trưng bày riêng với hơn một chục phiên bản The Odyssey, từ bản dịch của Emily Wilson đến tiểu thuyết đồ họa và sách dành cho trẻ em, thu hút nhiều độc giả, trong đó có không ít người thuộc thế hệ Gen Z tìm đến sau khi xem phim.

Bìa sách "The Odyssey" được dịch bởi Emily Wilson. Ảnh: The Guardian.

Chỉ một tháng trước, cửa hàng chỉ bán được vài bản tác phẩm kinh điển của Homer. Đến tháng 7, doanh số tăng vài nghìn phần trăm. Riêng bản dịch của Emily Wilson bán được 80 bản trong tháng, so với mức doanh số chỉ một chữ số trước đó.

Theo dữ liệu Circana BookScan được Publishers Weekly dẫn lại, doanh số sách in The Odyssey tại Mỹ từ đầu năm đến nay tăng 76% ở tất cả phiên bản. Bản dịch của Wilson, xuất bản bởi WW Norton, bán chạy nhất, tiếp theo là bản dịch của Robert Fagles do Penguin Classics phát hành và tiểu thuyết đồ họa của Gareth Hinds.

Sau khi Nolan công bố dự án phim điện ảnh vào tháng 12/2024, doanh số The Odyssey năm 2025 tăng 42% so với năm trước. Riêng bản dịch của Wilson từng nằm trong nhóm 10 cuốn sách bán chạy nhất trên Amazon kể từ khi phim công chiếu.

Không chỉ những người vốn quan tâm thần thoại Hy Lạp tìm đọc. Các phiên bản dành cho trẻ em cũng tăng sức mua, trong khi những tác phẩm lấy cảm hứng từ thần thoại Hy Lạp như Circe của Madeline Miller cũng được chú ý hơn.

Thư viện công cộng New York ghi nhận nhu cầu đối với The Odyssey tăng 338% ở cả sách in, sách nói và sách điện tử trong khoảng thời gian từ ngày 2-30/7.

Matt Damon (phía trước, bên phải) trong bộ phim "The Odyssey" của đạo diễn Christopher Nolan. Ảnh: Universal Pictures.

"Lời nguyền" quá tải du lịch

Tại Favignana, chính quyền địa phương muốn biến mối liên hệ với bộ phim thành một điểm hút khách lâu dài, song cũng tìm cách tránh kịch bản quá tải du lịch.

Các doanh nghiệp địa phương kỳ vọng bộ phim sẽ đưa Favignana vào nhóm những địa điểm hưởng lợi từ xu hướng du lịch điện ảnh, tương tự cách loạt phim truyền hình dài tập Inspector Montalbano góp phần thúc đẩy du lịch tại vùng đông nam Sicily.

"Chúng tôi tin toàn bộ phía Tây Sicily có thể trở nên hấp dẫn hơn với du khách Mỹ nhờ The Odyssey", Giacomo Incarbona, người đứng đầu hiệp hội các cơ sở lưu trú địa phương, nói.

Đoàn phim The Odyssey đã làm việc tại Favignana trong nhiều tháng, từ cuối năm 2024 đến mùa xuân năm 2025, huy động khoảng 500 diễn viên quần chúng và nhân công địa phương. Theo ước tính của thị trưởng Pagoto, quá trình quay phim tạo ra khoản chi tiêu khoảng 1-2 triệu euro tại địa phương.

Pháo đài Castello di Santa Caterina nằm trên một ngọn đồi nhìn xuống đảo Favignana. Đây là một trong những địa điểm quay phim, được sử dụng làm cung điện của Odysseus trong "The Odyssey". Ảnh: Reuters.

Tác động của The Odyssey không chỉ dừng ở thời gian đoàn phim lưu trú. Trước mùa du lịch năm 2027, các nhà đầu tư quốc tế đến từ Bắc Mỹ, Trung Đông và Ấn Độ đã tiếp cận chính quyền địa phương để tìm cơ hội phát triển du lịch cao cấp.

Khu nghỉ dưỡng Valtur bỏ hoang dự kiến được tái phát triển thành một resort 5 sao. Trong khi đó, Palazzotto Florio, công trình lịch sử tại quảng trường chính của đảo, đang được chuyển đổi thành một dự án lưu trú cao cấp, dự kiến mở cửa vào tháng 6/2027.

"Trong nhiều năm, người dân cải tạo nhà ở để biến thành các cơ sở lưu trú. Bây giờ, chúng tôi bắt đầu thấy các doanh nghiệp đầu tư và tái phát triển những tài sản lớn trên đảo", Pagoto nói.

Tuy nhiên, Favignana cũng muốn tránh "lời nguyền" quá tải du lịch mà nhiều điểm đến nổi tiếng như Venice, Florence và Dolomites đang đối mặt.

"Một cú sốc có thể gây tổn thương cho chúng tôi", Incarbona nói, kỳ vọng bộ phim giúp kéo dài mùa du lịch thay vì khiến lượng khách tăng đột biến vào những thời điểm cao điểm.

Toàn cảnh đảo Favignana nơi được chọn làm bối cảnh quay "The Odyssey" của đạo diễn Christopher Nolan. Ảnh: Reuters.

Favignana có khoảng 3.000 cư dân, nhưng dân số thực tế có thể tăng lên 40.000-50.000 người vào những ngày hè. Lượng người tăng mạnh tạo áp lực lên các dịch vụ trên đảo.

"Chúng tôi sẽ phải chuẩn bị cho nhu cầu ngày càng tăng, bắt đầu từ việc làm sạch các bãi biển", Pagoto nói.

Chính quyền đã lắp đặt 200 phao neo quanh đảo nhằm ngăn tàu thuyền thả neo quá gần bờ và đang cân nhắc thêm các biện pháp kiểm soát dòng khách.

Một phương án được tính đến là gắn giấy phép đưa phương tiện lên đảo với yêu cầu lưu trú tối thiểu. Chính quyền muốn nâng thời gian lưu trú trung bình của du khách từ 5-6 ngày hiện nay lên 10-15 ngày.

Emanuela Amico, một du khách thường xuyên đến Favignana từ Rome, cho biết hòn đảo hiện chưa thay đổi nhiều. "Cho đến nay, mọi thứ vẫn gần như trước đây", bà nói.

Lâu đài trên đảo mới được chiếu sáng vào ban đêm, trong khi những ngư dân cung cấp tour thuyền tích cực kể cho du khách về quá trình quay phim và chỉ những địa điểm từng xuất hiện trên màn ảnh.

Diễn viên Anne Hathaway (trái) và Tom Holland trên phim trường ở đảo Favignana, ngoài khơi đảo Sicily, Italy. Ảnh: Universal Pictures.