Làm rõ giá trị nổi bật toàn cầu của Khu di tích Cổ Loa

Ngày 12/8, tại Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội sẽ phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức Hội thảo khoa học “Nhận diện giá trị nổi bật toàn cầu của Khu di tích Cổ Loa”.

Hội thảo nhằm tiếp tục nghiên cứu, trao đổi, làm rõ các luận cứ khoa học về Giá trị nổi bật toàn cầu của Khu di tích Cổ Loa, qua đó cung cấp cơ sở khoa học phục vụ hoàn thiện Báo cáo tóm tắt trình UNESCO xem xét đưa Khu di tích Cổ Loa vào Danh sách đề cử dự kiến Di sản thế giới. Đồng thời, hội thảo định hướng công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong giai đoạn mới.

Tham dự hội thảo dự kiến có lãnh đạo thành phố Hà Nội; đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, các cơ quan quản lý di sản; các viện nghiên cứu, trường đại học; chuyên gia, nhà khoa học trong nước cùng đại diện chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan.

Cổ Loa - dấu tích đặc biệt của lịch sử dựng nước

Cổ Loa có vị trí đặc biệt trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đây từng là kinh đô của Nhà nước Âu Lạc dưới thời An Dương Vương vào khoảng thế kỷ III trước Công nguyên và gắn với thời kỳ Ngô Quyền thế kỷ X.

Không chỉ là trung tâm chính trị, quân sự và văn hóa qua nhiều giai đoạn lịch sử, Cổ Loa còn lưu giữ hệ thống thành lũy quy mô lớn, kỹ thuật xây dựng độc đáo và mạng lưới hào nước liên hoàn. Không gian cư trú, tín ngưỡng và đời sống cộng đồng được bảo tồn, kế thừa qua hơn hai thiên niên kỷ, tạo nên một quần thể di sản có giá trị đặc biệt.

Những giá trị này phản ánh quá trình hình thành nhà nước sơ khai và sự phát triển của nền văn minh sông Hồng ở Việt Nam, đồng thời tạo cơ sở để nghiên cứu, đối chiếu với những di sản tương đồng trong khu vực và trên thế giới.

Thực hiện chỉ đạo của các cơ quan có thẩm quyền về việc xây dựng Hồ sơ khoa học Khu di tích Cổ Loa đề nghị UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản thế giới, thành phố Hà Nội đã từng bước triển khai các nhiệm vụ chuẩn bị hồ sơ.

Theo yêu cầu của Công ước Di sản thế giới, hồ sơ đề cử cần làm rõ Giá trị nổi bật toàn cầu của di sản trên cơ sở những luận cứ khoa học có sức thuyết phục, được cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế trao đổi, đánh giá.

Tập trung luận cứ theo tiêu chí của UNESCO

Hội thảo là diễn đàn khoa học liên ngành, tập trung trao đổi, công bố và thảo luận các kết quả nghiên cứu về Cổ Loa từ nhiều góc độ như khảo cổ học, sử học, địa chất, địa mạo, môi trường, quy hoạch và bảo tồn di sản.

Trên cơ sở đối chiếu với các tiêu chí của UNESCO, hội thảo tập trung phản biện, hoàn thiện hệ thống luận cứ khoa học về Giá trị nổi bật toàn cầu của Khu di tích Cổ Loa, trong đó chú trọng các luận cứ theo tiêu chí (iii) và (iv), làm nền tảng cho quá trình tiếp tục hoàn thiện hồ sơ đề cử Di sản thế giới.

Hội thảo mở đầu bằng báo cáo chung về những nội dung chính của Dự thảo Báo cáo tóm tắt Khu di tích Cổ Loa trình UNESCO, trong đó bước đầu đề xuất các luận cứ về Giá trị nổi bật toàn cầu và xác định những nội dung cần tiếp tục trao đổi, phản biện.

Phiên 1 với chủ đề “Cổ Loa - Trung tâm hội tụ và lan tỏa của văn minh sông Hồng” tập trung vào điều kiện tự nhiên, địa mạo, thủy văn trong quá trình hình thành kinh đô Cổ Loa; vai trò của An Dương Vương và Nhà nước Âu Lạc; các kết quả nghiên cứu khảo cổ học; tính liên tục, tính xác thực, tính toàn vẹn của hệ thống di tích khảo cổ, di vật tiêu biểu và các giá trị lịch sử, văn hóa của khu di tích.

Phiên 2 với chủ đề “Khu di tích Cổ Loa - Nhận diện những giá trị nổi bật toàn cầu” tập trung trao đổi, phản biện và hoàn thiện hệ thống luận cứ về OUV; làm rõ các giá trị về quy hoạch, tổ chức cảnh quan, kỹ thuật xây dựng thành lũy, hệ thống lễ hội truyền thống; đồng thời thảo luận việc xây dựng Báo cáo tóm tắt trình UNESCO, cũng như các vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển bền vững.

Thông qua các tham luận và phiên thảo luận chuyên sâu, hội thảo hướng tới bổ sung cơ sở khoa học để hoàn thiện Báo cáo tóm tắt trình UNESCO xem xét đưa Cổ Loa vào Danh sách đề cử dự kiến Di sản thế giới; đồng thời đề xuất định hướng nghiên cứu, bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị di sản phù hợp với yêu cầu của Công ước Di sản thế giới.

Hội thảo cũng góp phần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, các cơ sở nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và cộng đồng khoa học trong quá trình xây dựng hồ sơ đề cử, qua đó tiếp tục làm rõ giá trị của Cổ Loa trong bối cảnh lịch sử, văn hóa khu vực và thế giới, tạo nền tảng cho công tác bảo tồn và phát huy di sản bền vững.