Đào tạo âm nhạc trước yêu cầu mới của thị trường giải trí
Sự phát triển của ngành công nghiệp âm nhạc đang mở rộng cơ hội nghề nghiệp cho người trẻ, đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với đào tạo nghệ thuật. Không chỉ dừng ở kỹ thuật biểu diễn, người học ngày càng cần tiếp cận sáng tác, sản xuất và công nghệ số để thích ứng với môi trường hoạt động âm nhạc hiện đại.
Tối 14/11, tại Hà Nội, Khoa Âm nhạc ứng dụng, trường ĐH Thăng Long tổ chức chương trình Kỷ niệm 10 năm thành lập (2016 - 2026). Sự kiện có sự tham dự của hơn 500 đại biểu, giảng viên, sinh viên và khách mời.
Tại chương trình, câu chuyện đào tạo âm nhạc trong môi trường đại học được đặt trong mối liên hệ với sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa, giải trí và nhu cầu nhân lực trẻ. Đây cũng là vấn đề được đại diện cơ quan quản lý giáo dục đề cập khi đánh giá vai trò của hoạt động nghệ thuật đối với sinh viên.

TS Hoàng Đức Minh - Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ GD - ĐT) phát biểu tại sự kiện.
Theo TS Hoàng Đức Minh - Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ GD - ĐT), âm nhạc không chỉ góp phần làm phong phú đời sống văn hóa trong nhà trường mà còn có ý nghĩa đối với giáo dục đạo đức, lối sống và sức khỏe tinh thần của người học. Những giá trị này khó có thể truyền đạt chỉ bằng bài giảng. Thông qua chương trình biểu diễn, câu lạc bộ âm nhạc hay ngày hội văn nghệ, sinh viên có cơ hội học cách làm việc cùng nhau, tôn trọng nhau và nuôi dưỡng tình yêu cái đẹp.
Ông cũng cho rằng, trong bối cảnh áp lực học tập, công việc và tác động từ mạng xã hội khiến nhiều người trẻ căng thẳng, lo âu, hoạt động nghệ thuật có thể trở thành điểm tựa tinh thần. Việc được hát, chơi nhạc và sáng tạo giúp sinh viên giải tỏa cảm xúc, tự tin hơn và tăng sự gắn kết với tập thể.
Đáng chú ý, Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên nhấn mạnh mối liên hệ giữa đào tạo âm nhạc ứng dụng với việc làm và khởi nghiệp. Theo ông, ngành công nghiệp văn hóa và giải trí đang phát triển, đòi hỏi nguồn nhân lực vừa có chuyên môn nghệ thuật, vừa thành thạo công nghệ số.
Đưa âm nhạc đại chúng vào môi trường đào tạo
Thực tế, hoạt động âm nhạc hiện nay không chỉ giới hạn ở biểu diễn hay kỹ thuật thanh nhạc. Quá trình tạo ra một sản phẩm âm nhạc còn có sự tham gia của nhiều công đoạn như sáng tác, hòa âm, sản xuất, xây dựng hình ảnh và trình diễn. Điều này đặt ra yêu cầu người làm nghệ thuật cần có khả năng đảm nhiệm nhiều vai trò, thích ứng với sự thay đổi của thị trường.

PGS. TS. NSƯT Trần Thị Ngọc Lan mang tác phẩm Opera kinh điển 'O Mio Babbino Caro' lên sân khấu.
Được thành lập năm 2016, khoa Âm nhạc ứng dụng, trường ĐH Thăng Long xây dựng chương trình đào tạo ngành Thanh nhạc theo định hướng kết hợp nền tảng chuyên môn với tính thực hành, ứng dụng. Trong quá trình xây dựng chương trình, nhà trường có sự kết nối với hai cơ sở đào tạo nghệ thuật tại Hàn Quốc là Digital Seoul Culture Arts University và Woosong University để tìm hiểu, tiếp cận kinh nghiệm đào tạo.
Đội ngũ giảng viên cũng tham gia các khóa tập huấn, điều chỉnh phương pháp giảng dạy nhằm tiếp cận những nội dung như âm nhạc đại chúng, trình diễn, vũ đạo, sáng tác và sản xuất âm nhạc.
Bên cạnh kỹ thuật thanh nhạc, sinh viên được học các kỹ năng bổ trợ như hòa âm, sáng tác, guitar, trống, diễn xuất và sản xuất âm nhạc. Hoạt động thực hành được chú trọng trong quá trình học tập. Ở phần thi tốt nghiệp, sinh viên thực hiện minishow với 5 ca khúc tự chọn, có thể kết hợp tự sáng tác, biểu diễn nhóm và vũ đạo.
Sau 10 năm, một số gương mặt từng và đang theo học tại khoa đã tham gia hoạt động nghệ thuật, được khán giả biết đến qua các chương trình và sản phẩm âm nhạc. Trong đó có Hà An Huy, CAPTAIN BOY, HYO, UPRIZE LEON, HAROSÉ, Nguyễn Đức Vĩnh và nhà sản xuất âm nhạc Machiot.

Hà An Huy, HYO, UPRIZE LEON, gửi lời tri ân 10 năm thành lập Khoa Âm nhạc ứng dụng, trường ĐH Thăng Long
Tại chương trình kỷ niệm, Hà An Huy (sinh viên khóa K34) chia sẻ việc được học tập tại khoa là một may mắn và là cơ duyên mà anh luôn trân trọng. Nam nghệ sĩ cho biết, dù hoạt động ở đâu, anh vẫn mong muốn có dịp trở về biểu diễn trên sân khấu trường ĐH Thăng Long.
Trong khi đó, HYO (sinh viên K34) nhắc đến vai trò của giảng viên không chỉ ở việc truyền đạt kiến thức mà còn truyền cảm hứng, khơi dậy niềm đam mê để sinh viên tự tin đưa âm nhạc ứng dụng vào cuộc sống.
Những gương mặt trẻ này cho thấy sự hiện diện của nhiều thế hệ người học trong các hoạt động âm nhạc. Tuy nhiên, hành trình từ giảng đường đến thị trường nghệ thuật cũng đòi hỏi mỗi cá nhân không ngừng hoàn thiện chuyên môn, tìm kiếm màu sắc sáng tạo riêng và thích ứng với những phương thức sản xuất, tiếp cận khán giả mới.
Gắn đào tạo nghệ thuật với cơ hội nghề nghiệp
Không chỉ là câu chuyện chuyên môn, đào tạo âm nhạc còn đặt ra yêu cầu kết nối với môi trường nghề nghiệp. Khi công nghệ số tham gia ngày càng sâu vào quá trình sản xuất và phổ biến sản phẩm âm nhạc, người học cần được trang bị những kỹ năng phù hợp để có thể tham gia vào nhiều vị trí khác nhau trong lĩnh vực này.

Sinh viên thể hiện các màu sắc âm nhạc khác nhau qua những tiết mục biểu diễn trên sân khấu.
Đây cũng là định hướng được TS Hoàng Đức Minh đề cập tại sự kiện. Ông mong muốn khoa Âm nhạc ứng dụng và nhà trường tăng cường kết nối với doanh nghiệp, nghệ sĩ, nhà sản xuất; đồng thời quan tâm đến tư vấn nghề nghiệp, hỗ trợ khởi nghiệp cho sinh viên có ý tưởng trong lĩnh vực âm nhạc và nội dung số.
Bên cạnh đó, hoạt động nghệ thuật cần được mở rộng ra ngoài phạm vi chuyên ngành. Theo ông Minh, nhà trường nên phát triển các câu lạc bộ, chương trình văn nghệ thành sân chơi chung cho sinh viên toàn trường, phối hợp với Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên để mỗi hoạt động nghệ thuật cũng là một hoạt động giáo dục.
Việc đưa âm nhạc đến với cộng đồng thông qua các chương trình tình nguyện và giao lưu văn hóa giữa các trường cũng được đặt ra nhằm mở rộng cơ hội thực hành, lan tỏa giá trị nghệ thuật trong đời sống sinh viên.
Định hướng này được đặt trong bối cảnh Bộ GD - ĐT cùng toàn ngành đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Trong đó, âm nhạc được xác định có vị trí quan trọng trong nhóm ngành nghệ thuật biểu diễn và công nghiệp văn hóa.
Từ câu chuyện đào tạo tại giảng đường đến yêu cầu của thị trường, việc phát triển nguồn nhân lực âm nhạc không chỉ dừng ở khả năng biểu diễn. Người trẻ cần được trang bị nền tảng chuyên môn, năng lực sáng tạo và khả năng làm chủ công nghệ để có thể tham gia sâu hơn vào các hoạt động của ngành công nghiệp văn hóa.
