Đào tạo giáo viên trước yêu cầu mới

Qua đó, giúp sinh viên vững kỹ năng sư phạm, đáp ứng yêu cầu giảng dạy hiện nay.

Rèn nghề từ giảng đường

Để đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, sinh viên sư phạm không chỉ cần nắm vững kiến thức chuyên môn mà còn phải biết thiết kế bài giảng, tổ chức hoạt động học tập, tương tác với học sinh và xử lý tình huống sư phạm.

Tại Khoa Sư phạm (Trường Đại học Quy Nhơn), việc trang bị kiến thức chuyên ngành được kết hợp với rèn luyện nghiệp vụ, thực hành và thực tập sư phạm.

Sinh viên từng bước tiếp cận yêu cầu nghề nghiệp thông qua các học phần chuyên môn, nghiệp vụ và hoạt động kiến tập, thực tập tại trường phổ thông.

TS. Nguyễn Lê Tuấn - Trưởng Khoa Sư phạm - cho biết: Khoa hiện đào tạo 12 ngành với khoảng 2.900 sinh viên thuộc 4 khóa; đội ngũ có 47 cán bộ, giảng viên, đồng thời phối hợp với giảng viên các khoa khác trong giảng dạy chuyên môn.

Sinh viên Khoa Sư phạm (Trường Đại học Quy Nhơn) tham gia rèn luyện nghiệp vụ trước khi về thực tập tại các trường phổ thông. Ảnh: H.Đ

Đáng chú ý, 2 ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên và Sư phạm Lịch sử - Địa lý đã có 2 khóa tốt nghiệp, góp phần đào tạo giáo viên giảng dạy các môn học tích hợp ở cấp THCS theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Từ góc độ giảng viên, ThS. Nguyễn Thị Hòa - giảng viên ngành Sư phạm Sinh học - cho biết: Trong quá trình đào tạo, sinh viên không chỉ được trang bị kiến thức chuyên môn mà còn được rèn luyện nghiệp vụ thông qua thực hành, vận dụng kiến thức vào thiết kế và tổ chức bài dạy. Việc kết hợp lý thuyết với thực hành giúp sinh viên hình thành kỹ năng sư phạm, làm quen với yêu cầu giảng dạy tại trường phổ thông.

Theo cô Hòa, điều quan trọng là sinh viên biết vận dụng kiến thức vào các tình huống dạy học cụ thể. Bởi khi đứng lớp, giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải lựa chọn phương pháp phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh.

Qua các đợt kiến tập, thực tập, sinh viên cũng nhận diện rõ hơn yêu cầu nghề nghiệp. Vừa hoàn thành đợt kiến tập tại trường phổ thông và chuẩn bị thực tập trong học kỳ II, sinh viên Phan Hồ Hoàng Mai - ngành Sư phạm Tiếng Anh (Khoa Sư phạm) - cho rằng kiến thức, kỹ năng được trang bị giúp sinh viên bước đầu làm quen với môi trường giảng dạy thực tế, nhưng vẫn cần tiếp tục trau dồi chuyên môn, phương pháp giảng dạy, kỹ năng tổ chức lớp học, phân bổ thời gian và xử lý tình huống sư phạm.

Gắn đào tạo với thực tiễn trường học

Thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức giảng đường và năng lực tổ chức dạy học là yêu cầu quan trọng trong đào tạo giáo viên hiện nay. Điều này đòi hỏi các cơ sở đào tạo tăng cường thực hành, thực tập, giúp sinh viên tiếp cận công việc ngay trong quá trình học.

Tại Trường Đại học Quy Nhơn, hoạt động kiến tập, thực tập sư phạm giúp sinh viên vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng tổ chức lớp học và xử lý tình huống sư phạm.

Theo TS. Nguyễn Lê Tuấn - Khoa Sư phạm rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo theo chu kỳ 2 năm/lần. Đến nay, 10/12 ngành đào tạo đã được đánh giá ngoài và đạt chuẩn chất lượng, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.

Sinh viên ngành Sư phạm Hóa học (Khoa Sư phạm, Trường Đại học Quy Nhơn) trong giờ thực hành. Ảnh: H.Đ

Cùng tham gia đào tạo đội ngũ giáo viên, Phân hiệu Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh tại Gia Lai chú trọng gắn đào tạo với môi trường giáo dục thực tế. Hiện Phân hiệu có 521 sinh viên chính quy thuộc các ngành Giáo dục mầm non, Giáo dục tiểu học, Sư phạm Khoa học tự nhiên; 585 sinh viên đào tạo thường xuyên ở các ngành Giáo dục mầm non, Giáo dục tiểu học, Sư phạm Toán học và 46 học viên thạc sĩ.

TS. Nguyễn Thị Thu Hà - phụ trách Phân hiệu Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh tại Gia Lai - cho biết, trước yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông, đơn vị tập trung đổi mới chương trình đào tạo theo tiếp cận năng lực (OBE), bám sát chuẩn nghề nghiệp giáo viên.

Cùng với đó là đổi mới phương pháp giảng dạy, tổ chức thực hành, thực tập sư phạm và đánh giá đầu ra, giúp sinh viên nâng cao năng lực vận dụng kiến thức vào hoạt động nghề nghiệp.

Đáng chú ý, tháng 7-2026, UBND tỉnh quyết định thành lập Trường Tiểu học, THCS và THPT Thực hành Sư phạm Gia Lai. Đây là mô hình trường phổ thông gắn với hoạt động đào tạo giáo viên, được định hướng phục vụ giảng dạy, thực hành, thực tập sư phạm và nghiên cứu giáo dục.

Theo TS. Nguyễn Thị Thu Hà, trường thực hành sẽ tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận môi trường phổ thông, quan sát tiết dạy, thực hành phương pháp giảng dạy và tham gia các hoạt động giáo dục.

Đồng thời, đây cũng là cơ sở để giảng viên kiểm nghiệm, điều chỉnh nội dung đào tạo, nghiên cứu và đánh giá hiệu quả các phương pháp giáo dục trong thực tế.

Sự phát triển của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đặt ra yêu cầu mới đối với giáo viên tương lai. Sinh viên sư phạm cần được trang bị năng lực ứng dụng công nghệ trong thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu, lựa chọn công cụ phù hợp và kiểm chứng thông tin khi tổ chức dạy học.

Với địa bàn rộng, điều kiện giáo dục giữa các khu vực của Gia Lai còn khác nhau, đào tạo giáo viên phải tính đến khả năng thích ứng với môi trường công tác, đặc điểm học sinh và điều kiện từng trường.

Vì vậy, gắn đào tạo với thực tiễn không chỉ là tăng thời lượng thực hành, thực tập mà còn phải nâng cao chất lượng rèn nghề, giúp sinh viên chủ động trước khi đứng lớp.