Đất đấu giá hợp pháp, người mua hơn 5 năm vẫn chưa được đứng tên

Trung tâm Thương mại Phú Riềng trên tuyến ĐT.741 dở dang, bỏ hoang nhiều năm. Nhiều lô đất trong khu vực dự án vẫn chưa thể hoàn tất thủ tục đăng ký biến động, sang tên.

Đất đấu giá người mua không được đứng tên

Theo phản ánh của các hộ dân, năm 2019, UBND huyện Phú Riềng (cũ) tổ chức đấu giá quyền sử dụng 148 lô đất tại Khu Trung tâm hành chính huyện. Sau khi trúng đấu giá, ông Nguyễn Đức Sơn được UBND huyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với toàn bộ 148 thửa đất vào ngày 24/10/2019.

Tin tưởng đây là quỹ đất do Nhà nước tổ chức đấu giá công khai, đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp, nhiều người dân đã nhận chuyển nhượng các lô đất thông qua hợp đồng công chứng, thanh toán đầy đủ tiền và nộp hồ sơ đăng ký biến động theo quy định. Tuy nhiên, khi thực hiện thủ tục đăng ký sang tên tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Phú Riềng (cũ), hồ sơ của các hộ dân đều bị dừng giải quyết.

Theo tìm hiểu của phóng viên, đúng ngày UBND huyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Đức Sơn (24/10/2019), Chủ tịch UBND huyện Phú Riềng thời điểm đó là ông Lê Tấn Nam đã ký Công văn số 1383/UBND-KT yêu cầu Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai chưa thực hiện giao dịch chuyển nhượng đối với toàn bộ 148 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông Nguyễn Đức Sơn cho đến khi chủ đầu tư hoàn thành các cam kết về đầu tư hạ tầng.

Điều đáng chú ý là trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không thể hiện nội dung hạn chế chuyển nhượng; các hợp đồng chuyển nhượng đều được công chứng theo quy định. Nhiều hộ dân cho biết họ hoàn toàn không được biết việc tồn tại văn bản hành chính yêu cầu tạm dừng giao dịch khi quyết định mua đất.

Ông Phạm Văn Dương, xã Phú Riềng, thành phố Đồng Nai cho biết gia đình quyết định nhận chuyển nhượng lô đất vì tin tưởng đây là quỹ đất do Nhà nước tổ chức đấu giá công khai và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Ông Phạm Văn Dương, xã Phú Riềng, thành phố Đồng Nai cho biết gia đình quyết định mua đất vì tin tưởng đây là quỹ đất do Nhà nước tổ chức đấu giá và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

"Việc mua bán giữa chúng tôi với bên chuyển nhượng hoàn toàn hợp pháp, hợp đồng được công chứng, nghĩa vụ tài chính đã thực hiện đầy đủ. Chỉ đến khi mang hồ sơ đến Văn phòng Đăng ký đất đai để làm thủ tục sang tên thì mới được thông báo không thể thực hiện vì chủ đầu tư chưa hoàn thành cam kết về hạ tầng với UBND huyện. Trong suốt quá trình mua bán, người dân hoàn toàn không được biết về những cam kết này”, ông Dương cho biết.

Theo ông Dương, điều khiến nhiều hộ dân băn khoăn là trong cùng một dự án, có 50 lô đất đã được giải quyết thủ tục sang tên, trong khi 98 lô còn lại vẫn bị dừng giao dịch. "Điều chúng tôi mong muốn là các cơ quan chức năng sớm xem xét, giải quyết để người dân được đứng tên trên mảnh đất đã bỏ tiền mua hợp pháp, có điều kiện xây dựng nhà ở và ổn định cuộc sống", ông Dương chia sẻ.

Không chỉ riêng gia đình ông Dương, nhiều hộ dân khác cũng lâm vào cảnh khó khăn khi quyền sử dụng đất chưa được xác lập, kéo theo nhiều hệ lụy về tài chính và kế hoạch an cư.

Chị Đỗ Thanh Trịnh, xã Thuận Lợi, thành phố Đồng Nai cho biết, gia đình mua lô đất từ cuối năm 2021 với mục đích xây dựng nhà ở. Sau khi thanh toán đầy đủ tiền và hoàn tất thủ tục công chứng, gia đình kỳ vọng sẽ sớm hoàn tất thủ tục sang tên theo quy định.

"Khi mang hồ sơ đến Văn phòng Đăng ký đất đai thì chúng tôi mới biết không được sang tên vì chủ đầu tư chưa hoàn thành hạ tầng. Đây là cam kết giữa chủ đầu tư với cơ quan Nhà nước, còn người dân hoàn toàn không được biết trước khi giao dịch”, chị Trịnh nói.

Theo chị Trịnh, số tiền hơn 2 tỷ đồng để mua đất phần lớn phải vay mượn từ người thân. Nhiều năm qua, gia đình vẫn phải gánh chi phí lãi vay trong khi tài sản không thể đưa vào sử dụng. "Điều chúng tôi mong muốn chỉ là được sang tên đúng chủ sử dụng đối với mảnh đất đã thanh toán đầy đủ và không có tranh chấp", chị Trịnh nói.

Theo thống kê của nhóm hộ dân, nhiều lô đất được chuyển nhượng với giá từ gần 2 tỷ đồng đến gần 4 tỷ đồng. Tổng giá trị các giao dịch giữa người dân và bên chuyển nhượng ước tính lên tới hàng trăm tỷ đồng. Phần lớn số tiền được người dân tích lũy nhiều năm hoặc vay ngân hàng, vay người thân để thực hiện giao dịch.

Hai văn bản hành chính, hai cách xử lý

Điểm khiến nhiều hộ dân băn khoăn là chỉ hơn hai năm sau, UBND huyện Phú Riềng lại có cách xử lý khác đối với cùng một dự án. Cụ thể, ngày 9/11/2021, Chủ tịch UBND huyện Phú Riềng thời điểm đó là ông Lê Anh Nam ký Công văn số 1658/UBND-KT cho phép ông Nguyễn Đức Sơn được thực hiện chuyển nhượng 50 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với lý do tạo điều kiện để tiếp tục hoàn thiện dự án.

Trong khi đó, 98 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn lại vẫn tiếp tục thực hiện theo Công văn số 1383/UBND-KT, đồng nghĩa với việc các hộ dân đã nhận chuyển nhượng những lô đất này đến nay vẫn chưa thể hoàn tất thủ tục sang tên.

Văn bản số 1383 do Chủ tịch UBND huyện Phú Riềng Lê Tấn Nam ký ngày 24/10/2019 về việc tạm dừng thực hiện các thủ tục chuyển nhượng đối với 148 lô đất thuộc khu Trung tâm Hành chính Phú Riềng.

Theo người dân, điều khó lý giải là cùng một dự án, cùng được tổ chức đấu giá, cùng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong cùng một ngày nhưng lại có hai cách xử lý khác nhau. Trong khi 50 lô đất được phép thực hiện các giao dịch và đăng ký biến động thì 98 lô đất còn lại vẫn bị dừng đăng ký biến động, khiến nhiều người mua đất đã hơn 5 năm vẫn chưa thể hoàn tất thủ tục sang tên theo quy định.

Chị Vũ Thị Bích Hiện, xã Phú Riềng cho biết: "Nếu việc chuyển nhượng bị hạn chế thì theo chúng tôi, thông tin này cần được công khai ngay từ đầu để người dân biết trước khi quyết định mua. Dự án được giao dịch trong nhiều năm, hợp đồng vẫn được công chứng nên người dân có cơ sở để tin tưởng”, chị Hiện nói.

Theo chị Hiện, nhiều hộ dân đã bỏ ra từ gần 2 tỷ đến gần 4 tỷ đồng để mua đất, phần lớn là vốn vay ngân hàng. Đến nay, sau hơn 5 năm, họ vẫn chưa thể đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không thể xây dựng nhà ở hay khai thác giá trị tài sản.

"Nguyện vọng của chúng tôi rất đơn giản, chỉ mong các cơ quan chức năng sớm tháo gỡ vướng mắc để người dân được thực hiện đầy đủ quyền của người sử dụng đất theo quy định", chị Hiện bày tỏ.

Trong đơn kiến nghị gửi các cơ quan chức năng, các hộ dân đề nghị xem xét tính pháp lý của Công văn số 1383/UBND-KT, đồng thời làm rõ căn cứ ban hành 1658/UBND-KT để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của những người đã nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Ông Nguyễn Danh Tùng, Chủ tịch UBND xã Phú Riềng cho biết, vụ việc phát sinh từ trước thời điểm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, là vụ việc phức tạp và đã kéo dài trong nhiều năm. Sau khi chính quyền địa phương hai cấp được thành lập, người dân tiếp tục gửi đơn đến các cơ quan chức năng kiến nghị giải quyết việc sang tên quyền sử dụng đất đối với các diện tích đã mua.

Theo ông Tùng, UBND xã Phú Riềng đã tiếp nhận các đơn phản ánh của người dân và đang tiến hành rà soát, tổng hợp toàn bộ kiến nghị của các hộ dân. Trên cơ sở đó, địa phương sẽ báo cáo cơ quan có thẩm quyền để xem xét, chỉ đạo và đưa ra phương án xử lý theo quy định.

Đến nay, hơn 5 năm kể từ khi hoàn tất việc mua bán, hàng chục hộ dân vẫn chưa thể đăng ký sang tên quyền sử dụng đất đối với những lô đất được hình thành từ cuộc đấu giá do Nhà nước tổ chức. Vụ việc không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân mà còn đặt ra yêu cầu làm rõ tính thống nhất trong việc áp dụng các quyết định hành chính đối với cùng một dự án, nhằm bảo đảm tính minh bạch trong quản lý đất đai và sự ổn định của các giao dịch dân sự.