Đất dịch vụ: Khoảng trống chính sách kéo dài 20 năm

Tuy nhiên, sau gần 20 năm, hiện vẫn còn 19 xã, phường chưa thể hoàn tất việc giao đất dịch vụ do vướng mắc từ cơ chế, chính sách qua các thời kỳ, khiến một bộ phận người dân đủ điều kiện theo các quy định trước đây vẫn phải tiếp tục chờ đợi, ảnh hưởng đến quá trình ổn định đời sống và sinh kế lâu dài.

Gia đình bà Nguyễn Thị Sóng, thôn An Thọ, xã An Khánh đã giao toàn bộ hơn 5.000m² đất trồng lúa cho Nhà nước cách đây tròn 20 năm để phục vụ phát triển các khu đô thị trên địa bàn huyện Hoài Đức (cũ). Theo quy định, người dân được hưởng đất dịch vụ với tỷ lệ 10% diện tích đất bị thu hồi, nhưng khống chế tối đa 150m²/hộ. Dù gia đình bà có 10 nhân khẩu, sau gần hai thập kỷ chờ đợi, khi được bố trí bốc thăm đất dịch vụ, diện tích vẫn chỉ dừng ở mức 150m².

Gia đình ông Thọ cũng rơi vào tình trạng tương tự khi 2.000m² đất nông nghiệp bị thu hồi, nhưng hạn mức giao đất dịch vụ vẫn không vượt quá 150m²/hộ. Tại thời điểm thu hồi, gia đình ông có 4 người con đủ điều kiện tách hộ, song do chưa hoàn tất thủ tục tách hộ, nên phần đất bồi thường chỉ được tính cho một hộ gia đình.

Bất cập không chỉ xảy ra với các hộ có diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi vượt 1.500m², mà còn phát sinh đối với các hộ có tỷ lệ thu hồi dưới 30%.

Như trường hợp gia đình ông Thành, diện tích hơn 110m² đất trồng lúa nay đã nằm trong khu tái định cư và được giao cho các hộ khác. Theo tỷ lệ 10%, ông chỉ được hưởng khoảng 11m² đất dịch vụ. Ông và nhiều hộ dân đã nhiều lần kiến nghị phương án ghép thửa để đủ điều kiện giao đất, nhưng đến nay vẫn chưa được xem xét giải quyết.

Là địa phương tổng hợp các vướng mắc về đất dịch vụ của Sơn Đồng, Hoài Đức và An Khánh, đại diện UBND xã An Khánh cho biết: toàn xã có gần 13.000 hộ đủ điều kiện hưởng chính sách đất dịch vụ theo Nghị định số 17 của Chính phủ, tuy nhiên hiện vẫn còn hơn 2.100 hộ có tỷ lệ thu hồi dưới 30% và khoảng 1.500 hộ có diện tích thu hồi trên 1.500m² chưa được bố trí. Bên cạnh đó, quỹ đất dịch vụ hạn chế khiến nhiều hộ dù đủ điều kiện nhưng chưa thể giao đất trên thực tế.

Phó Chủ tịch UBND xã An Khánh Nguyễn Duy Giang cho biết, nhiều trường hợp chưa được giao đất dịch vụ do vướng quy định tỷ lệ thu hồi dưới 30%. Trước đây, quá trình thực hiện tạm dừng xét giao đối với nhóm hộ này vì nhiều nguyên nhân chủ quan, khách quan. Các trường hợp có diện tích thu hồi trên 1.500m² cũng chưa được xem xét giải quyết. Ngoài ra, việc bố trí đất dịch vụ còn phụ thuộc quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, trong khi nhiều vị trí ưu tiên phát triển đô thị, dẫn đến khó khăn trong việc xác định quỹ đất phù hợp.

Theo Quyết định số 1098/QĐ-UBND ngày 28/6/2007 của UBND tỉnh Hà Tây (trước đây), hạn mức giao đất dịch vụ trên địa bàn huyện Hoài Đức được xác định bằng 10% diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi, nhưng không vượt quá 150m²/hộ, chưa đặt ra ngưỡng tỷ lệ thu hồi tối thiểu. Tuy nhiên, đến năm 2017, Quyết định số 10/2017/QĐ-UBND của UBND TP. Hà Nội chỉ xem xét giao đất dịch vụ đối với các hộ có tỷ lệ đất nông nghiệp bị thu hồi trên 30%, khiến nhiều trường hợp rơi vào khoảng trống chính sách kéo dài.

Sự thay đổi tiêu chí qua các thời kỳ không chỉ tạo ra khoảng trống trong chính sách, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết phải rà soát, điều chỉnh theo hướng bảo đảm công bằng, nhất quán và hài hòa lợi ích chính đáng của người dân trong quá trình phát triển đô thị.

Khiếu Hương