Đặt, đổi tên đường ở TP.HCM: Cần nghiên cứu phù hợp với đô thị hiện đại
Bên cạnh việc bảo đảm tính ổn định, các chuyên gia cho rằng việc đặt, đổi tên đường cần được thực hiện dựa trên các công trình nghiên cứu khoa học bài bản, ứng dụng công nghệ nhằm hạn chế tối đa việc gây xáo trộn cho đời sống người dân.
Sở Văn hóa - Thể thao (VH-TT) TP.HCM đang lấy ý kiến đối với dự thảo quy chế đặt tên đường, đổi tên đường và công trình công cộng. Dự thảo có nhiều điểm mới nhằm bảo đảm tính khoa học, ổn định và phát huy giá trị lịch sử - văn hóa trong không gian đô thị.
Một trong những nguyên tắc xuyên suốt trong dự thảo quy chế đặt tên đường, đổi tên đường và công trình công cộng là phải bảo đảm tính ổn định, hạn chế tối đa việc xáo trộn các tên gọi đã quen thuộc.
Đảm bảo phù hợp đô thị hiện đại
Ở góc độ xã hội học, ThS Nguyễn Hữu Túc, giảng viên Trường Đại học Luật TP.HCM cho rằng Sở VH-TT đưa vấn đề đặt tên đường, đổi tên đường và công trình công cộng là phù hợp với thực tiễn phát triển.
Càng về sau, các nhân vật và danh xưng có đóng góp quan trọng cho lịch sử đất nước càng cần được các đơn vị chuyên môn nghiên cứu, đề xuất bổ sung kịp thời vào ngân hàng tên đường.
Đường Xa lộ Hà Nội được đổi tên thành đường Võ Nguyên Giáp năm 2023. Ảnh: ĐÀO TRANG
“Thay đổi một tên đường hiện hữu có thể sẽ gây ra những tác động nhất định đến tâm lý và thói quen sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, thực tế cho thấy giai đoạn đầu xuất hiện những khó khăn nhưng theo thời gian, người dân sẽ dần thích nghi và đi vào nề nếp ổn định”- ThS Túc nhận định.
ThS Túc đưa ví dụ điển hình là việc đổi tên đường Xa lộ Hà Nội thành Võ Nguyên Giáp vừa qua đã nhận được sự đồng thuận cao và được đánh giá là rất phù hợp. Điều này tương tự như việc ban hành các quy định pháp luật mới, dù ban đầu khó tiếp nhận, nhưng sau đó sẽ trở thành thói quen mà người dân tuân thủ một cách tự nhiên.
Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh chuyển đổi số, nỗi lo về việc xáo trộn giấy tờ khi đổi tên đường sẽ được giải tỏa đáng kể. Các quy trình hành chính và thay đổi thông tin trên giấy tờ sẽ được thực hiện phù hợp, không gây phiền hà cho người dân.
Ví dụ thông tin sẽ được lưu trữ và cập nhật đồng bộ trên hệ thống số hóa quốc gia thay vì bắt buộc người dân phải thay đổi trực tiếp ngay lập tức.
Theo quan điểm của TS Nguyễn Hữu Nguyên - Hội Quy hoạch phát triển đô thị TP.HCM, đơn vị thực hiện đề án đặt và đổi tên đường, các công trình cần hội đủ các điều kiện chuyên môn như: Hiểu sâu sắc về lịch sử dân tộc và những giá trị đặc thù của thành phố. Đồng thời, có tiêu chí rõ ràng để xác định và lựa chọn các danh nhân xứng đáng được đặt tên đường.
Đề án cần có các công trình nghiên cứu bài bản, sử dụng hệ thống công nghệ đáp ứng tiêu chuẩn của một thành phố văn minh.
Việc đặt lại tên đường hay công trình cũng cần tích hợp với tổ chức không gian đô thị hiện đại không thể tách rời công nghệ. Ví dụ như đặt tên đường theo số thì phải tuân theo quy luật hệ thống nhất quán. Ứng dụng công nghệ định vị chính xác (GIS) để gắn kết chặt chẽ tên đường với định danh số nhà, đảm bảo tính thuận tiện tối đa cho người dân.
TS Nguyễn Hữu Nguyên - Hội Quy hoạch phát triển đô thị TP.HCM
Theo các chuyên gia, mỗi tên đường đều gắn liền với các yếu tố lịch sử, văn hóa. Ảnh: THY NHUNG
TS Nguyên cũng đặt vấn đề đề án đặt và đổi tên đường cần giải quyết triệt để tình trạng nhà "nhiều xuyệt", gây khó khăn trong tìm kiếm, quản lý và công tác điều chỉnh cần hướng tới việc ổn định lâu dài.
Đồng thời ông cho rằng cần thực hiện khảo sát kỹ lưỡng để loại bỏ các điểm phi lý như xem xét các con đường có tên không phù hợp hoặc nằm quá sát nhau để có phương án tách hoặc gộp hợp lý. Ví dụ như Trần Hưng Đạo nối dài, có nên ngắt đoạn để đặt một tên đường độc lập khác hay không.
Nên lấy ý kiến người dân sống trên tuyến đường có sự thay đổi
PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ - Viện Phát triển Năng lực lãnh đạo, Đại học Quốc Gia TP.HCM cho rằng, đầu tiên cơ quan chức năng chỉ nên ưu tiên đặt tên đường cho những con đường mới xây, ở các khu phố mới.
Vấn đề thứ hai là việc đặt tên đường cần gắn liền với việc đi vào các giấy tờ, thủ tục hành chính liên quan như căn cước công dân, giấy tờ kinh doanh, địa chỉ, danh bạ.
Cái quan trọng thứ ba là tên đường đã đi vào tâm thức người dân, là một cảm giác “nơi thuộc về”. Vậy nên, cần cố gắng duy trì những tên đường đã ổn định, đi vào ký ức tập thể, trở thành một phần của văn hóa phố thị bao năm nay.
Tên đường được hiểu là một ký hiệu chứa đựng các yếu tố lịch sử, văn hóa và tri thức dân gian của vùng đất địa phương nói riêng và của đất nước nói chung. Có thể phân các tên đường thành hai bình diện lớn là lịch sử và văn hóa với tỉ lệ tương thích nhất định.
Các tên đường mang giá trị giáo dục lịch sử rất rõ, riêng về bình diện về văn hóa còn hạn chế. Chúng ta nên chú ý hơn như các tên gọi khơi gợi ký ức văn hóa, minh triết dân gian, tên gọi chỉ sự kiện văn hóa, danh nhân văn hóa.
Thiết nghĩ cần có hội đồng để đánh giá về các tên gọi mang giá trị giáo dục lịch sử và văn hóa để “để dành” trong ngân hàng tên đường
PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ - Viện Phát triển Năng lực lãnh đạo, Đại học Quốc Gia TP.HCM
Hiện nay, quy chế đặt, đổi tên đường theo nguyên tắc rất chặt chẽ. Ảnh: THY NHUNG
Bên cạnh đó, nếu thay đổi tên của một tuyến đường cần lấy ý kiến người dân đang sinh sống tại đó, vừa để lắng nghe tâm tư nguyện vọng vừa thể hiện sự tôn trọng với họ.
Quy chế đặt tên đường, công trình giao thông đã có từ năm 2005 đến nay
PGS.TS Hà Minh Hồng, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử TP.HCM, cho biết quy chế đặt và đổi tên đường đã có từ giai đoạn 2005-2006, tiếp tục được kế thừa trong Luật Đường bộ 2024 cùng các văn bản hướng dẫn.
Nguyên tắc nhất quán của các văn bản này là đảm bảo tính ổn định, tránh gây xáo trộn đời sống và các thủ tục hành chính của người dân. Đồng thời đảm bảo tầm nhìn lâu dài, tên đường không chỉ là thói quen mà phải đảm bảo giá trị bền vững theo thời gian.
“Để đặt tên một con đường có quy trình rất chặt chẽ. Cụ thể, đưa một cái tên từ ngân hàng dữ liệu ra thực tế phải xét duyệt kỹ lưỡng các tiêu chí và quy định trước khi lựa chọn từ hàng vạn cái tên có sẵn. Quyết định đặt tên đường cần sự đồng thuận của nhiều đơn vị, sau đó được HĐND thẩm duyệt, đưa ra quyết định. Sau đó quyết định sẽ đi vào thực tế như thế nào, mọi công đoạn đều chặt chẽ”- PGS.TS Hồng cho hay.
Hiện nay, tốc độ phát triển đô thị nhanh chóng đang đặt ra những bài toán mới là thực tế phát triển đôi khi vượt xa dự tính của các nhà nghiên cứu và quản lý. Thế nên cần một cơ chế quản lý việc đặt tên này năng động hơn, phản ánh đúng nhu cầu của người dân thành phố.
Tin nóng
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội luôn có mức cạnh tranh cao, nhiều trường THPT công lập ghi nhận tỷ lệ chọi vượt 1/2.
Lê Thu Hà - học sinh lớp 12 chuyên Anh, Trường THPT chuyên Lam Sơn (Thanh Hóa) vừa xuất sắc giành học bổng toàn phần trị giá 444.000 USD (hơn 11 tỷ đồng) từ Đại học Wesleyan (Mỹ).
Hơn một tháng nhập ngũ, các chiến sĩ mới (CSM) của Lữ đoàn 144 (Bộ Tổng Tham mưu) đã thích nghi với môi trường Quân đội, ngày càng cứng cáp, rắn rỏi, trưởng thành. Từng động tác ngắm bắn, ném lựu đạn đến các động tác điều lệnh được các CSM thực hiện nghiêm túc, thuần thục. Đây là cơ sở quan trọng để đơn vị phát huy thành tích huấn luyện giỏi 5 năm liên tiếp, quyết tâm hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ huấn luyện CSM năm 2026.
Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ ngày 24-4 đến 17h ngày 5-5, thí sinh trên toàn quốc chính thức đăng ký thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Cơ quan chức năng xác định, vụ việc bé trai 4 tuổi tại Trường mầm non Bắc Hà (Hà Tĩnh) chưa có dấu hiệu bạo hành, tuy nhiên thể hiện sự thiếu chuẩn mực trong ứng xử sư phạm, cần được chấn chỉnh, xử lý phù hợp.
Sau hơn ba thập kỷ gắn bó với ngành Giáo dục, từng dìu dắt trẻ khiếm khuyết và đảm nhiệm nhiều vị trí quản lý, ông Trần Gia Tín vẫn chọn quay lại giảng đường ở tuổi nghỉ hưu.
Tin mới
Băng qua hơn 150km đường núi hiểm trở, vượt những khúc cua tay áo trên con đường Hạnh Phúc, Hành trình Từ Trái Tim không chỉ mang theo những cuốn sách mà còn mang theo khát vọng đổi đời, thắp lên ý chí lập thân, lập nghiệp cho học sinh vùng cao, nơi đá nhiều hơn đất, nhưng niềm tin, ý chí chưa bao giờ cạn.
Năm học 2026-2027, Hà Nội có 90 trường THPT tư thục và chất lượng cao đã công bố phương án tuyển sinh lớp 10.
Tỉnh Cà Mau định hướng phát triển trường THPT chuyên theo hướng hiện đại, hội nhập, tiệm cận chuẩn khu vực và quốc tế, gắn với yêu cầu đổi mới GDPT.
Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng vừa thông qua Nghị quyết quy định một số chính sách khuyến khích đối với học sinh giỏi, giáo viên tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi của các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thành phố.
Nhờ tình yêu thương và những phương pháp giáo dục phù hợp, nhiều trẻ khuyết tật tại Hà Tĩnh đang dần vượt qua mặc cảm, nỗ lực học tập, rèn luyện và tự tin hòa nhập cộng đồng.
Từ năm học 2027-2028, TP.HCM dự kiến sẽ triển khai dạy học 2 buổi/ngày. Trước thông tin này, phụ huynh và học sinh khối THPT đưa ra nhiều góc nhìn khác nhau về những thách thức và lợi ích khi quyết định được triển khai.
Không chỉ là kỳ thi xét tốt nghiệp, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục giữ vai trò 'cửa ngõ' quan trọng vào đại học. Trong bối cảnh quy chế tuyển sinh gắn chặt với tổ hợp xét tuyển và ngưỡng điểm tối thiểu, việc lựa chọn môn thi - đặc biệt hai môn tự chọn, trở thành yếu tố mang tính chiến lược, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội trúng tuyển của thí sinh.
Trong dòng chảy thông tin hôm nay, có những luồng tin không nhằm cung cấp tri thức, soi sáng sự thật, lan tỏa các giá trị tốt đẹp và phục vụ công chúng, mà lại cố tình làm nhiễu loạn lòng người.