Đặt hàng tiền triệu, giăng bẫy “mua hộ”

Các đối tượng sử dụng đơn hàng số lượng lớn, giấy tờ có chữ ký, con dấu và giới thiệu đầu mối cung cấp hàng để dẫn dụ chủ cơ sở chuyển tiền đặt cọc. Ảnh: NVCC

Đơn hàng chỉ là bước mở đầu

Công an tỉnh Thanh Hóa vừa phát đi cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo tinh vi nhắm vào các hộ kinh doanh, nhà hàng và đại lý. Kẻ gian thường mạo danh cán bộ cơ quan Nhà nước, công an hoặc trại giam để đặt đơn hàng lớn, thậm chí dùng cả văn bản giả mạo có chữ ký, con dấu để tạo lòng tin. Sau khi chốt đơn, chúng nhờ nạn nhân mua hộ một sản phẩm khác từ “nhà cung cấp” do chúng giới thiệu. Nạn nhân sẽ “sập bẫy” khi chuyển tiền cọc cho bên thứ ba này. Thực chất, đơn hàng ban đầu chỉ là mồi nhử, còn khoản tiền cọc chuyển cho nhà cung cấp “ảo” mới là mục đích chiếm đoạt.

Anh Bùi Văn Hùng, chủ quán bánh xèo Yến ở xã Vạn Lộc, từng gặp tình huống như vậy. Một người gọi điện tự giới thiệu cần đặt đồ ăn cho doanh trại quân đội trên địa bàn huyện Hậu Lộc cũ. Người này hỏi giá, thống nhất thời gian giao hàng; còn đề nghị quán tặng thêm hai suất, chuẩn bị nhiều rau sống và nước chấm vì “những lần trước thường bị thiếu”. Sau khi chốt đơn, người đặt gửi cho anh Hùng văn bản có tiêu đề “Báo cáo kê khai mua hàng”. Nội dung thể hiện đơn hàng gồm 25 suất bánh xèo, 25 suất bánh xèo thịt và 25 suất cuốn tôm thịt, tổng trị giá 1,95 triệu đồng. Cuối văn bản có tên người kê khai, người duyệt, chỉ huy đơn vị, kèm chữ ký và dấu đỏ.

Tiếp đó, người gọi nói đơn vị cần mua một mặt hàng khác với số lượng lớn. Họ đã tìm được nơi bán giá rẻ nhưng “không tiện trực tiếp liên hệ”, nên nhờ anh Hùng đứng ra giao dịch. Nếu mua bán thành công, anh sẽ được chia một phần tiền chênh lệch, coi như khoản “cà phê”. Số điện thoại bên bán cũng do người đặt cung cấp. Khi anh Hùng liên hệ, “nhà cung cấp” sẽ yêu cầu chuyển tiền đặt cọc mới giữ hàng hoặc giao hàng. Người đặt và người bán thực chất là các mắt xích trong cùng một kịch bản. Nhận được tiền, chúng có thể chặn liên lạc hoặc viện lý do để yêu cầu chuyển thêm. Lúc các đối tượng nhắn tin, anh Hùng đang bận tráng bánh nên không trả lời ngay. Sau đó, chúng chặn liên lạc. Do chưa chuyển tiền và chưa chuẩn bị đơn hàng, anh không bị thiệt hại. Anh đăng diễn biến sự việc trên facebook cá nhân để cảnh báo các cơ sở kinh doanh khác.

Điểm bất thường còn nằm trong giấy tờ được gửi đến. Văn bản đề ngày 27/12/2025 và mang danh nghĩa “Ban Chỉ huy Quân sự huyện Hậu Lộc”. Trong khi đó, từ tháng 6/2025, các ban chỉ huy quân sự cấp huyện tại Thanh Hóa đã kết thúc hoạt động khi cơ quan quân sự địa phương được tổ chức lại, các ban chỉ huy phòng thủ khu vực được thành lập. Tên cơ quan trên văn bản vì thế không còn phù hợp tại thời điểm được cho là phát hành. Chi tiết này giúp nhận ra giấy tờ đáng ngờ, nhưng không phải chủ cơ sở nào cũng nắm được những thay đổi về tổ chức bộ máy. Các đối tượng lợi dụng khoảng trống đó, sử dụng mẫu văn bản hành chính rồi thêm nội dung đơn hàng, tên người, chữ ký và con dấu để tạo cảm giác đáng tin.

Xác minh trước khi chuyển tiền

Để phòng ngừa những thủ đoạn tinh vi trên, người kinh doanh cần xác minh người đặt và đơn vị đặt hàng qua kênh độc lập. Khi có người tự xưng là cán bộ công an, quân đội hoặc cơ quan Nhà nước, cần tìm số điện thoại công khai của đơn vị để kiểm tra, thay vì gọi số do người đặt cung cấp. Giấy giới thiệu, báo giá, ảnh thẻ, chữ ký hoặc con dấu gửi qua điện thoại cũng chỉ là thông tin cần kiểm chứng. Người nhận cần đối chiếu tên cơ quan, địa chỉ, chức danh người ký và thời điểm phát hành. Một chi tiết không phù hợp cũng có thể là dấu hiệu của giấy tờ giả.

Với đơn hàng giá trị lớn, hai bên cần thống nhất số lượng, giá tiền, thời gian, địa điểm nhận hàng và khoản đặt cọc cho chính đơn hàng. Chỉ xác nhận thanh toán khi tiền thực sự ghi có trong tài khoản; ảnh chụp giao dịch do khách gửi không phải căn cứ chắc chắn. Người bán không nên chuyển tiền mua hàng cho đầu mối chưa từng giao dịch, không xác minh được địa chỉ. Việc một người vừa đặt hàng, vừa chỉ định nơi cung cấp, vừa thúc giục chuyển cọc là dấu hiệu cần dừng giao dịch để kiểm tra. Nếu đã chuyển tiền, người bị hại cần lưu giữ tin nhắn, lịch sử cuộc gọi, số tài khoản, chứng từ giao dịch và giấy tờ đối tượng gửi; liên hệ ngay với ngân hàng để đề nghị tra soát, đồng thời trình báo cơ quan công an gần nhất. Không tiếp tục nộp tiền theo lời hứa “hoàn cọc”, “mở khóa giao dịch” hoặc tìm dịch vụ “lấy lại tiền bị lừa” trên mạng.

Đơn hàng lớn là điều người kinh doanh luôn mong đợi, nhưng hãy cảnh giác bởi đó cũng có thể là vỏ bọc dẫn dụ đến những vụ lừa đảo. Trước giao dịch bất thường, điều cần làm không phải vội giữ khách mà là xác minh đúng người, đúng đơn vị và đúng nhu cầu mua hàng.