Đất khỏe hôm nay, mùa vàng ngày mai

Nông dân Cần Thơ sử dụng phân bón BiO Canxi thế hệ mới trong quy trình cải tạo đất, góp phần giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Hành trình thay đổi tư duy canh tác

Những ngày đầu mùa mưa, trên những cánh đồng lúa trải dài từ Tứ giác Long Xuyên đến Đồng Tháp Mười, màu xanh non phủ kín chân trời. Thế nhưng, phía sau những cánh đồng xanh ấy là một bài toán lớn mà ngành nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long đang phải đối mặt: làm sao duy trì năng suất nhưng vẫn bảo vệ được sức khỏe của đất đai trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt.

Trong nhiều năm qua, áp lực sản xuất liên tục từ 2-3 vụ lúa mỗi năm, cùng với tác động của hạn hán, xâm nhập mặn, nắng nóng kéo dài và những diễn biến bất thường của thời tiết đang khiến nhiều vùng đất sản xuất đối mặt với nguy cơ suy giảm độ phì nhiêu.

Không ít nông dân nhận thấy đất canh tác ngày nay không còn “khỏe” như trước mà càng “yếu” đi. Theo các chuyên gia nông nghiệp, đất không chỉ là nơi cây trồng bám rễ mà còn là một hệ sinh thái sống với vô số vi sinh vật có lợi. Chính các hệ vi sinh này góp phần phân giải chất hữu cơ, chuyển hóa dinh dưỡng và duy trì sự cân bằng tự nhiên trong đất. Hệ vi sinh vật có lợi giảm đi, khả năng giữ nước và giữ chất dinh dưỡng cũng yếu hơn. Hệ quả là cây trồng dễ bị tác động bởi điều kiện thời tiết bất lợi, sâu bệnh phát sinh nhiều hơn và chi phí sản xuất ngày càng tăng.

Đó cũng là lý do Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền lựa chọn triển khai chương trình “Hành trình xanh - Đất khỏe, cây trồng khỏe” như một hành trình đồng hành cùng nông dân hướng tới nền nông nghiệp bền vững. Thông điệp mà chương trình hướng đến không nằm ở việc giới thiệu một sản phẩm hay một giải pháp đơn lẻ, mà là mong muốn góp phần thay đổi nhận thức của người sản xuất. Muốn cây khỏe phải bắt đầu từ đất khỏe.

Tại nhiều địa phương ở Đồng bằng sông Cửu Long, những cuộc gặp gỡ trên bờ ruộng, những buổi trao đổi giữa chuyên gia và nông dân đang giúp lan tỏa tư duy canh tác mới. Người nông dân không còn chỉ quan tâm đến việc bón bao nhiêu phân hay đạt bao nhiêu tấn lúa mỗi hecta, mà bắt đầu chú ý nhiều hơn đến việc cải tạo đất, bổ sung hữu cơ, cân bằng dinh dưỡng và bảo vệ hệ sinh thái đồng ruộng.

Đó là sự thay đổi không dễ dàng bởi tập quán sản xuất đã hình thành qua nhiều năm. Tuy nhiên, khi trực tiếp chứng kiến hiệu quả từ những mô hình canh tác hợp lý, nhiều nông dân đã dần tin rằng việc chăm sóc đất chính là khoản đầu tư mang lại lợi ích lâu dài cho tương lai và con cháu sau này, cùng chung khát vọng làm nông nghiệp bền vững.

Đồng hành cùng mục tiêu nông nghiệp xanh và giảm phát thải

Thông điệp về đất khỏe càng có ý nghĩa hơn trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, nhiều giải pháp đồng bộ đang được triển khai, từ sử dụng giống chất lượng cao, quản lý nước tưới hợp lý, giảm lượng giống gieo sạ, áp dụng cơ giới hóa đến sử dụng phân bón hiệu quả và thân thiện với môi trường.

Trong toàn bộ chuỗi giải pháp ấy, sức khỏe của đất giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Có một nền đất khỏe giúp cây trồng hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, giảm thất thoát phân bón, hạn chế phát sinh sâu bệnh và tăng khả năng chống chịu trước điều kiện thời tiết cực đoan. Đồng thời, đất khỏe cũng góp phần duy trì đa dạng sinh học, cải thiện khả năng lưu giữ carbon và hỗ trợ mục tiêu giảm phát thải của ngành nông nghiệp.

Những năm gần đây, công nghệ sinh học và công nghệ vi sinh đang được xem là hướng đi nhiều triển vọng trong quá trình phục hồi đất canh tác. Việc bổ sung các chủng vi sinh vật có lợi giúp cải thiện môi trường đất, hỗ trợ bộ rễ phát triển, nâng cao khả năng hấp thu dinh dưỡng và từng bước tái tạo hệ sinh thái đất theo hướng tự nhiên hơn.

Đây cũng là một trong những định hướng mà Bình Điền đang theo đuổi khi nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ khoa học vào sản xuất và chuyển giao đến người nông dân. Tuy nhiên, nông dân cần được trực tiếp trải nghiệm, quan sát hiệu quả trên đồng ruộng của mình và từng bước điều chỉnh phương thức sản xuất cho phù hợp. Mỗi mô hình thành công, mỗi vụ mùa hiệu quả sẽ trở thành một minh chứng thuyết phục nhất cho giá trị của nông nghiệp xanh.

Cán bộ Bình Điền cùng nông dân kiểm tra mô hình canh tác lúa bền vững, hướng đến thay đổi tư duy sản xuất và phát triển nền nông nghiệp xanh.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, những thách thức đối với sản xuất nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long chắc chắn sẽ còn nhiều hơn trong tương lai. Nhưng cũng chính từ những cánh đồng ấy, một tư duy sản xuất mới đang hình thành. Đó là tư duy phát triển dựa trên sự hài hòa giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Khi người nông dân biết trân trọng từng tấc đất như tài sản quý giá nhất của mình, khi những giải pháp canh tác tiên tiến được áp dụng rộng rãi và khi các doanh nghiệp tiếp tục đồng hành cùng bà con trên hành trình đổi mới, mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp xanh, phát thải thấp sẽ từng bước trở thành hiện thực.