Đất không giấy tờ, không tranh chấp, thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu thế nào?

Thông qua Cổng TTĐT Chính phủ, ông Đỗ Đình Tùng (Hà Nội) phản ánh, khoảng những năm 1970, gia đình ông có một mảnh đất giáp tỉnh lộ 419 hiện nay. Thời điểm đó, UBND xã đã vận động gia đình đổi đất để giao thửa đất này cho gia đình bà Th. là gia đình có công với cách mạng. Đổi lại, gia đình ông Tùng được cấp một mảnh đất khác nằm trong xóm.

Theo ông Tùng, việc đổi đất diễn ra đã rất lâu nên gia đình hiện không còn lưu giữ giấy tờ liên quan. Tuy nhiên, nhiều hộ dân lân cận và các bậc cao niên trong xóm hiện vẫn biết rõ sự việc và có thể làm chứng. Sau khi được cấp đổi, gia đình ông Tùng sử dụng ổn định phần đất này để làm nhà ở, làm vườn, trồng cây hằng năm và cây lâu năm. Trong suốt quá trình sử dụng, thửa đất không xảy ra tranh chấp.

Hình minh họa.

Từ thực tế trên, ông Tùng băn khoăn liệu gia đình có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu hay không, và nếu đủ điều kiện thì thuộc quy định nào của Luật Đất đai năm 2024.

Trả lời vấn đề này, Bộ NN&MT cho biết đây là vụ việc cụ thể thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương, cần căn cứ hồ sơ lưu trữ cũng như các quy định do địa phương ban hành để thi hành Luật Đất đai. Vì vậy, Bộ không có cơ sở để đưa ra kết luận cụ thể đối với trường hợp của ông Tùng.

Tuy nhiên, Bộ dẫn chiếu một số quy định pháp luật liên quan để người dân nghiên cứu, thực hiện. Theo đó, pháp luật đất đai hiện hành đã quy định cụ thể việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất tại các Điều 137, 138, 139 và 140 của Luật Đất đai năm 2024.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đã quy định đầy đủ về thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục thực hiện tại Nghị định số 101/2024/NĐ-CP ngày 29/7/2024 và Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025.

Đáng chú ý, khoản 1 Điều 15 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP giao UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai đối với các trường hợp được quy định tại Điều 14 của Nghị định này, chậm nhất đến ngày 1/7/2026.

Trong thời gian địa phương chưa ban hành quy định mới, UBND cấp tỉnh có thể quyết định áp dụng trình tự, thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật trước thời điểm Nghị định có hiệu lực hoặc ban hành quy trình xử lý riêng cho từng trường hợp cụ thể.

Ngoài ra, theo điểm b khoản 1 Điều 136 Luật Đất đai năm 2024 và điểm h khoản 5 Điều 1 Nghị định số 151/2025/NĐ-CP, UBND cấp xã có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận lần đầu đối với cá nhân trong nước đang sử dụng đất.

Bộ NN&MT đề nghị ông Tùng nghiên cứu các quy định nêu trên, đồng thời liên hệ cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được xem xét, hướng dẫn và giải quyết theo quy định.