Đặt văn hóa và con người vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển quốc gia

Hội thảo khoa học quốc gia về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Hội thảo thu hút các học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, nhà quản lý văn hóa-nghệ thuật và văn nghệ sĩ tham dự, trao đổi ý kiến.

Phát biểu khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Công Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường đại học Văn hóa Hà Nội, Trưởng Ban Tổ chức cho biết: Hội thảo khoa học quốc gia “Phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Lý luận và thực tiễn tiếp cận từ Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị” được tổ chức trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh quốc gia, sức mạnh nội sinh và khát vọng phát triển nhanh, bền vững.

Trong bối cảnh ấy, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam (Nghị quyết số 80-NQ/TW) có ý nghĩa như một dấu mốc quan trọng, thể hiện bước phát triển mới trong tư duy của Đảng về vị trí, vai trò của văn hóa và con người trong chiến lược phát triển đất nước.

Điểm mới nổi bật của Nghị quyết số 80-NQ/TW là đã tiếp cận phát triển văn hóa theo tinh thần tích hợp, hiện đại và liên ngành; gắn chặt văn hóa với khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp văn hóa, du lịch văn hóa, giáo dục, đối ngoại, xây dựng thương hiệu quốc gia và bảo vệ chủ quyền văn hóa trên không gian số. Vì vậy, phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới phải được nhìn nhận như một cấu phần chiến lược của mô hình phát triển quốc gia.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Công Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường đại học Văn hóa Hà Nội phát biểu khai mạc.

Với 163 tham luận, hội thảo tập trung vào 5 nhóm vấn đề lớn, phản ánh tương đối toàn diện những nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 80-NQ/TW. Trọng tâm gồm hoàn thiện thể chế, đổi mới phương thức quản lý và quản trị văn hóa; xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; bảo vệ, phát huy giá trị di sản gắn với xây dựng thương hiệu; phát triển công nghiệp văn hóa có năng lực cạnh tranh; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển chủ thể văn hóa trong kỷ nguyên số.

Tại hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và đại diện địa phương đã tập trung làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là các luận điểm mới và giá trị định hướng lớn của Nghị quyết số 80-NQ/TW. Các tham luận cũng cho thấy bức tranh văn hóa Việt Nam hiện nay với cả cơ hội và thách thức.

Hệ thống chính sách, pháp luật về văn hóa từng bước được hoàn thiện; hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; công nghiệp văn hóa bước đầu tạo chuyển biến tích cực. Nhiều lĩnh vực như di sản, du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế sáng tạo, nội dung số, làng nghề truyền thống, truyền thông và các mô hình đô thị sáng tạo đang mở ra dư địa phát triển mới.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra không ít vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ. Việc thể chế hóa còn chậm; quản trị chưa đồng bộ; nguồn lực đầu tư chưa tương xứng; nhân lực chất lượng cao còn thiếu; chuyển đổi số chưa đồng đều; thị trường phát triển thiếu bền vững; chênh lệch thụ hưởng giữa các vùng, miền còn lớn. Bên cạnh đó, nguy cơ thương mại hóa, lệch chuẩn giá trị, xâm thực văn hóa và vi phạm bản quyền trên môi trường số có xu hướng gia tăng, đòi hỏi giải pháp đồng bộ, hiệu quả.

Trên cơ sở các ý kiến, hội thảo giúp nhận diện đầy đủ hơn các cơ hội và thách thức đối với phát triển văn hóa hiện nay, qua đó hình thành cách tiếp cận mang tính hệ thống, liên ngành, liên thông, đặt văn hóa trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia.

Nhiều tham luận cũng đề xuất các khuyến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện thể chế, đổi mới quản trị, xây dựng hệ giá trị, bảo tồn và phát huy di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, bảo vệ bản quyền trong môi trường số và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.

Hội thảo cũng tạo diễn đàn tăng cường kết nối giữa giới nghiên cứu, cơ quan quản lý, địa phương, cơ sở đào tạo, văn nghệ sĩ, doanh nghiệp và cộng đồng chủ thể văn hóa; qua đó góp phần hình thành mạng lưới tri thức và hành động chung trong triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW.