Dấu ấn của cán bộ Hội đồng Nhân dân mang quân hàm xanh nơi biên cương Tổ quốc (bài 2)

Bài 2: Giữ nhịp dân chủ ở biên giới Lai Châu

Ở tỉnh biên giới Lai Châu, hoạt động của các cơ quan dân cử không chỉ diễn ra trong hội trường, mà gắn chặt với ruộng nương, đường giao thông, nguồn nước, từng bức xúc dân sinh và yêu cầu giữ vững ổn định chính trị, trật tự xã hội. Ở đó, những người lính Biên phòng tham gia Hội đồng Nhân dân các cấp đã và đang để lại dấu ấn rõ nét, góp phần thực hiện dân chủ ở cơ sở, xây dựng vùng biên cương vững mạnh.

Trung tá Nguyễn Huy Du (ngồi giữa, hàng trên cùng) tham gia cuộc họp giải quyết các vướng mắc phát sinh trong đời sống nhân dân. Ảnh: Nguyễn Bích

Dân chủ bắt đầu từ cơ sở

Trong hơn 32 năm quân ngũ, Trung tá Nguyễn Huy Du, cán bộ Đồn Biên phòng Sin Suối Hồ, có hơn 20 năm được chính quyền và nhân dân các xã biên giới đề nghị Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu trước đây (nay là Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu) tăng cường về các địa phương biên giới. Anh cũng là cán bộ duy nhất được cán bộ, đảng viên địa phương bầu vào Ban Chấp hành và bầu giữ chức danh Bí thư Đảng ủy xã, đồng thời được giới thiệu bầu Chủ tịch Hội đồng Nhân dân xã. Địa phương mà Trung tá Nguyễn Huy Du gắn bó lâu nhất là xã Bản Lang cũ (nay là xã Khổng Lào), trên các cương vị Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã (2010-2020), Bí thư Đảng ủy kiêm Chủ tịch Hội đồng Nhân dân xã (từ 6/2020 - 6/2025) và hiện là Ủy viên Hội đồng Nhân dân xã.

Bản Lang là xã biên giới, địa hình chia cắt, có đông đồng bào các dân tộc cư trú, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn. Trong điều kiện đó, Hội đồng Nhân dân xã Bản Lang đã không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng các kỳ họp, tăng tính tranh luận, phản biện và vai trò giám sát, tập trung vào những lĩnh vực nhân dân quan tâm.

Trên cương vị Chủ tịch Hội đồng Nhân dân xã, Trung tá Nguyễn Huy Du đã trực tiếp chỉ đạo xây dựng chương trình, nội dung các kỳ họp sát với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội địa phương, nhất là các vấn đề liên quan đến giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, an sinh xã hội và bảo đảm quốc phòng-an ninh. Các ý kiến, tâm tư của nhân dân không bị “để lại trên giấy”, mà được tổng hợp đầy đủ, phân loại cụ thể, chuyển tới đúng cơ quan có thẩm quyền và theo dõi đến cùng kết quả giải quyết. Nhiều kiến nghị liên quan đến đất đai, giao thông nông thôn, nước sinh hoạt, hỗ trợ sản xuất đã được tháo gỡ kịp thời, tạo niềm tin trong người dân.

Với phong thái làm việc gần dân, sát dân, Trung tá Nguyễn Huy Du (trên cùng bên trái) thường xuống với dân, tìm hiểu đời sống và động viên bà con lao động sản xuất. Ảnh: Bích Nguyên

Trung tá Nguyễn Huy Du không coi hoạt động nghị trường chỉ là những kỳ họp định kỳ, mà là quá trình liên tục tiếp xúc, lắng nghe, thấu hiểu người dân và hành động. Xuất thân từ môi trường quân đội, anh mang theo phong cách làm việc kỷ cương, quyết đoán nhưng sâu sát, gần dân. Với anh, mỗi nghị quyết, mỗi quyết sách của Hội đồng Nhân dân phải bắt nguồn từ đời sống thực tế và quay trở lại phục vụ nhân dân. Vì thế, anh thường xuyên xuống cơ sở, dự sinh hoạt tại các bản, tiếp xúc trực tiếp với cử tri. Anh luôn lắng nghe dân nói, giải thích cho dân hiểu rõ chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước bằng ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu. Chính sự gần dân, trọng dân ấy đã giúp anh tạo được sự đồng thuận trong triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương.

Một trong những dấu ấn rõ nét là việc tham gia xây dựng mô hình phát triển giống lúa nếp tan, giống lúa đặc sản gắn với thổ nhưỡng, khí hậu Bản Lang. Từ thực tế canh tác manh mún, năng suất thấp, Trung tá Nguyễn Huy Du cùng Thường trực Hội đồng Nhân dân xã đã kiến nghị xây dựng mô hình sản xuất tập trung, áp dụng tiến bộ kỹ thuật. Đến nay, diện tích lúa nếp tan đã mở rộng lên khoảng 175ha, mang lại giá trị kinh tế cao, trở thành sản phẩm OCOP của địa phương, góp phần cải thiện đời sống nhân dân.

Không chỉ dừng lại ở phát triển kinh tế, Trung tá Nguyễn Huy Du còn trực tiếp tham gia giải quyết những vấn đề phức tạp, nhạy cảm. Điển hình là việc hòa giải tranh chấp nguồn nước kéo dài nhiều năm giữa cộng đồng người Dao bản Pho (xã Bản Lang cũ) và người Mông bản Dền Thàng A-B (xã Dào San cũ). Người dân hai bản đều bảo vệ lý lẽ riêng của mình và nhất định không chia sẻ nguồn nước, dẫn đến mối bất hòa ngày càng lớn, có nguy cơ gây mất an ninh trật tự thôn bản. Bền bỉ trong hơn 4 năm, anh cùng với cấp ủy, chính quyền địa phương hai xã tổ chức các cuộc họp dân để lắng nghe, vận động bà con hòa giải. Để giải quyết triệt để mâu thuẫn, trên cương vị là Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân xã, Trung tá Du nhiều lần gặp riêng trưởng bản, người có uy tín, trò chuyện nhằm tranh thủ sự ủng hộ và đồng lòng của họ vào cuộc vận động nhân dân xóa bỏ hiềm khích. Từ những phân tích thấu tình, đạt lý của Trung tá Du, người dân hai bản dần tháo gỡ xích mích, đồng thuận cùng làm mương dẫn để sử dụng chung nguồn nước và quản lý, bảo vệ rừng phòng hộ ở đây. Nhờ đó, khối đoàn kết giữa hai dân tộc được củng cố.

Một thử thách khác là việc vận động 29 hộ dân người Mông ở bản Lang 2 di dời khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở cao, đe dọa tính mạng. Người Mông vốn ưa sống ở trên núi cao nên việc vận động bà con xuống vùng thấp không phải là điều dễ dàng. Trước những băn khoăn về sinh kế và tập quán sinh sống, Trung tá Nguyễn Huy Du cùng cấp ủy, chính quyền xã kiên trì giải thích, đối thoại, để bà con hiểu rõ lợi ích lâu dài: Ở khu tái định cư, đường sá đi lại thuận lợi, hệ thống trường học, trạm y tế đều gần, con cái đi học đỡ vất vả... Sau thời gian vận động, các hộ dân đã đồng thuận di dời đến nơi ở mới an toàn hơn.

Song song với những việc làm cụ thể ấy, hoạt động tiếp công dân, giám sát việc giải quyết kiến nghị cử tri luôn được Trung tá Nguyễn Huy Du chỉ đạo thực hiện nghiêm túc. Từ đầu nhiệm kỳ cho đến nay, Thường trực Hội đồng Nhân dân xã đã tổ chức 230 buổi tiếp công dân, 100% phản ánh, kiến nghị được xem xét, giải quyết kịp thời, không để tồn đọng, kéo dài, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền cơ sở.

Đánh giá về Trung tá Nguyễn Huy Du, nhiều đại biểu Hội đồng Nhân dân xã và cử tri xã Bản Lang cho rằng, anh là người nói đi đôi với làm, quyết liệt nhưng không cứng nhắc, luôn đặt lợi ích của người dân lên trên hết, trước hết. Phẩm chất của người lính giúp anh điềm tĩnh, giữ vững nguyên tắc, còn tinh thần trách nhiệm của người đại biểu nhân dân giúp anh linh hoạt, gần gũi và thấu hiểu. Với những quyết sách đúng đắn, tính đến tháng 6/2025, thu nhập bình quân đầu người xã Bản Lang đạt trên 45 triệu đồng/năm. Trong giai đoạn 2020-2025, có 29 hộ dân có đơn gửi chính quyền địa phương xin ra khỏi hộ nghèo và hộ cận nghèo. Năm 2022, chính quyền và nhân dân xã Bản Lang được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.

Lên tới nghị trường tỉnh

Nếu Trung tá Nguyễn Huy Du gắn bó trực tiếp với từng bản làng, thì ở nghị trường cấp tỉnh, Đại tá Lê Công Thành, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, thành viên Ban Pháp chế Hội đồng Nhân dân tỉnh Lai Châu, lại thể hiện vai trò của người lính quân hàm xanh trong việc tham mưu, xây dựng và giám sát các quyết sách lớn. Đại tá Lê Công Thành luôn quan niệm: “Đời sống nhân dân ổn định thì thế trận Biên phòng toàn dân mới vững chắc”. Bởi vậy, trong từng hoạt động, từng quyết sách, anh đều đặt con người làm trung tâm, lấy hạnh phúc, bình yên của đồng bào biên giới làm thước đo cho hiệu quả công tác.

Hơn 20 năm gắn bó với vùng đất Lai Châu, đôi chân Đại tá Lê Công Thành đã in dấu trên từng tấc đất biên cương ở đây. Đặc biệt coi trọng việc lắng nghe và thấu hiểu đời sống của đồng bào các dân tộc nơi phên giậu Tổ quốc, mỗi chuyến đi tới các bản làng xa xôi, Đại tá Lê Công Thành luôn dành nhiều thời gian gặp gỡ, kiên nhẫn trò chuyện để hiểu “dân đang nghĩ gì, cần gì”. Với anh, giữ vững biên giới không chỉ bằng kỷ cương, pháp luật, mà còn bằng sự chung sức, đồng lòng và niềm tin yêu của nhân dân.

Chính từ những cuộc tiếp xúc gần gũi ấy đã giúp anh có nhiều ý kiến tâm huyết, tham mưu cho Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, chính quyền địa phương các cấp, Hội đồng Nhân dân tỉnh Lai Châu xây dựng và triển khai kịp thời, hiệu quả nhiều chính sách, nhiều mô hình hỗ trợ an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, chăm lo cho người dân.

Đại tá Lê Công Thành tiếp xúc cử tri xã Phong Thổ. Ảnh: Đình Cầu

Trong nhiệm kỳ 2021-2026, với tư cách đại biểu Hội đồng Nhân dân tỉnh, Đại tá Lê Công Thành đã chủ động nghiên cứu tài liệu, đóng góp nhiều ý kiến thiết thực vào các nghị quyết, nhất là những nội dung liên quan đến pháp luật, phòng chống tội phạm, trật tự kỷ cương hành chính, cải cách tư pháp, phòng chống vi phạm pháp luật, phòng chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân. Anh tham gia thẩm tra nhiều đề án, dự thảo nghị quyết liên quan đến tổ chức bộ máy chính quyền địa phương, công tác nội vụ, phòng chống tội phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo và cải cách hành chính. Các ý kiến đóng góp của anh luôn bám sát cơ sở pháp lý và thực tiễn, góp phần bảo đảm các nghị quyết của Hội đồng Nhân dân tỉnh ban hành đúng thẩm quyền, đúng pháp luật và phù hợp tình hình địa phương.

Bên cạnh đó, Đại tá Lê Công Thành còn tích cực tham gia các đoàn giám sát của Hội đồng Nhân dân tỉnh đối với hoạt động của các cơ quan hành chính, tư pháp. Qua giám sát, những tồn tại, hạn chế được kịp thời chỉ ra; cùng với đó là các kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, giữ vững pháp chế xã hội chủ nghĩa trên địa bàn tỉnh.

Dù là đại biểu kiêm nhiệm, song Đại tá Lê Công Thành luôn chủ động sắp xếp thời gian, hoàn thành tốt nhiệm vụ của người lính Biên phòng và nhiệm vụ đại biểu dân cử. Anh tham gia đầy đủ các kỳ họp, hội nghị tiếp xúc cử tri, tiếp công dân theo quy định; phối hợp tiếp nhận, chuyển đơn thư khiếu nại, tố cáo, theo dõi, đôn đốc việc giải quyết, góp phần bảo đảm quyền lợi chính đáng của công dân và giữ vững ổn định xã hội, được Thường trực Hội đồng Nhân dân tỉnh, lãnh đạo các ban, sở, ngành tỉnh và đặc biệt là cử tri trong tỉnh đánh giá cao.

Chung một điểm tựa - lòng tin nhân dân

Từ Bản Lang đến nghị trường Hội đồng Nhân dân tỉnh Lai Châu, hình ảnh Trung tá Nguyễn Huy Du và Đại tá Lê Công Thành cho thấy sự tham gia ngày càng rõ nét của người lính quân hàm xanh trong thiết chế dân cử. Một người bám cơ sở, giải quyết việc cụ thể của dân; một người góp phần hoàn thiện chính sách, giữ vững pháp chế ở địa phương. Hai vị trí, hai vai trò khác nhau, nhưng cùng chung một mục tiêu: Phục vụ nhân dân, đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết, trước hết, giữ vững ổn định và phát triển bền vững nơi biên giới.

Thực tiễn ở Lai Châu cho thấy, khi người đại biểu dân cử mang trong mình kỷ luật, trách nhiệm và bản lĩnh của người lính, nghị trường không chỉ là nơi ban hành nghị quyết, mà trở thành điểm tựa của dân chủ, pháp luật và niềm tin nhân dân.

Bài 3: Bước chân theo chiều dài biên giới

Nhóm Phóng viên