Dấu ấn kinh tế rừng

Với tỷ lệ che phủ đạt 61,5%, có thể khẳng định, rừng đã trở thành điểm tựa quan trọng cho phát triển bền vững của Lào Cai. Rừng không chỉ là "lá phổi xanh", mà còn là nguồn sinh kế, là động lực để thoát nghèo và vươn lên làm giàu. Đặc biệt, nguồn kinh phí từ dịch vụ môi trường rừng, khoảng 250 tỷ đồng, đã tạo thêm sức mạnh để người dân gắn bó với rừng, coi rừng là tài sản quý.

Tỷ lệ che phủ rừng đạt 61,5%.

Năm 2025, toàn tỉnh trồng được trên 14 nghìn ha rừng.

Theo đó, năm 2025, toàn tỉnh đã trồng 14.242,9 ha rừng tập trung, đạt 100,2% kế hoạch đề ra. Trong tổng diện tích này, trồng mới rừng sản xuất đạt 1.517,7 ha; trồng lại rừng đạt 12.448,4 ha; trồng rừng thay thế chuyển mục đích sử dụng đất rừng đạt 276,8 ha. Cùng với đó, toàn tỉnh trồng được 7.870,5 nghìn cây xanh phân tán, tương đương 7.870,5 ha.

Ngay sau khi hợp nhất tỉnh, để quản lý, bảo vệ và phát triển rừng không gián đoạn, trong năm, tỉnh đã công bố hiện trạng rừng năm 2024, làm cơ sở triển khai kế hoạch quản lý, bảo vệ và phát triển rừng năm 2025.

Việc theo dõi diễn biến tài nguyên rừng được thực hiện đúng quy định của Luật Lâm nghiệp; diện tích rừng biến động tại 100% xã, phường đã được cập nhật trên hệ thống phần mềm FRMS; thực trạng và phương án quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được tích hợp vào Quy hoạch tỉnh; các cây trồng chủ lực được tổng hợp dữ liệu và xây dựng bản đồ hiện trạng.

Đặc biệt, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả bảo vệ rừng nói chung và rừng tự nhiên nói riêng, Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát được chuyển hạng thành Vườn quốc gia; các ban quản lý rừng, công ty lâm nghiệp và các chủ rừng đã xây dựng phương án quản lý rừng bền vững, trong đó có phương án trồng dược liệu dưới tán rừng, cùng nhiều đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.

Đến nay, có 36.478,7 ha được cấp chứng chỉ rừng và chứng nhận quế hữu cơ; có 6.297,5 ha rừng với khoảng 6.200 mã số được cấp giấy xác nhận mã số vùng rừng trồng nguyên liệu...

Rừng Lào Cai xanh ngút ngàn từ vùng thấp đến vùng cao.

Toàn tỉnh đã kiện toàn 100 ban chỉ đạo phòng chống cháy rừng với 4.393 thành viên; củng cố hệ thống dự báo cháy rừng bằng 11 bảng dự báo tự động, dữ liệu vệ tinh và phần mềm cảnh báo... Công tác tuyên truyền được triển khai rộng khắp nên trong năm 2025, toàn tỉnh chỉ xảy ra 4 vụ cháy rừng, được xử lý kịp thời theo phương châm “4 tại chỗ”, thiệt hại 1,58 ha.

Lực lượng kiểm lâm tỉnh tuần tra bảo vệ rừng.

Xác định trồng rừng là lĩnh vực trọng tâm trong phát triển kinh tế, năm 2025, 15 xã hiện nay tại khu vực huyện Văn Chấn - Trạm Tấu - Nghĩa Lộ (cũ) đã trồng được 3.410 ha rừng, khoanh nuôi tái sinh rừng tự nhiên chuyển tiếp 1.573 ha. Đồng thời, Nhân dân trên địa bàn đã khai thác 88.259 m³ gỗ rừng trồng, đạt 101,2% kế hoạch; 14.558 tấn tre nứa, đạt 100,7% kế hoạch; 3.168 tấn vỏ quế, đạt 100,6% kế hoạch; chăm sóc 498 ha rừng trồng phòng hộ.

Ông Vũ Đình Trường - Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực khẳng định: Không chỉ giữ môi trường sinh thái, rừng góp phần quan trọng trong tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn.

Bà con người Dao khai thác quế.

Từ tiềm năng thế mạnh, lâm nghiệp tiếp tục là lĩnh vực có đóng góp quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và tạo việc làm ổn định cho người dân xã Phong Dụ Thượng.

Năm 2025, Nhân dân trong xã đã trồng mới 221 ha rừng, đạt 116% kế hoạch, tăng 31 ha so với năm 2024, trong đó cây quế chiếm trên 95% diện tích rừng trồng. Qua đó, nâng tỷ lệ che phủ rừng trên địa bàn xã lên 78,5%. Trong năm, bà con khai thác được 1.000 tấn vỏ quế, 16.000 m³ gỗ rừng trồng, 3.852 tấn tre, vầu, nứa.

Ông Lương Văn Thu - Chủ tịch UBND xã cho biết: Nhờ rừng, người dân có việc làm, có thu nhập, có niềm tin vào một tương lai xanh; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của xã giảm còn 3,98%.

Các cơ sở ván bóc tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Rừng đã thực sự trở thành nguồn lực phát triển, là “lá phổi xanh”, là sinh kế bền vững cho hàng vạn hộ dân, đồng thời mở ra hướng đi mới cho du lịch sinh thái và công nghiệp chế biến. Nhiều hộ dân đã mở các xưởng chế biến gỗ ván bóc, tạo việc làm cho lao động nông thôn.

Anh Tướng Văn Quý, thôn Đồng Tý, xã Yên Thành, chủ một cơ sở chia sẻ: Từ nguồn nguyên liệu tại địa phương, mỗi ngày xưởng của gia đình tiêu thụ khoảng 20 m3 gỗ nguyên liệu với 6 lao động địa phương có việc thường xuyên với mức lương từ 6 - 10 triệu đồng/người/tháng.

Rừng trồng trên hồ Thác Bà.

Vượt qua nhiều khó khăn, năm 2025 ghi dấu một bước tiến quan trọng của kinh tế rừng Lào Cai. Thành quả đó đã góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho hàng trăm nghìn lao động, đưa tỷ lệ nghèo đa chiều toàn tỉnh giảm còn 11,06%, trong đó hộ nghèo chiếm 5,5% và hộ cận nghèo 5,56%. Thu nhập bình quân đầu người đạt 47 triệu đồng, tăng 17,3 triệu đồng so với năm 2020.

Từ nguồn chi trả dịch vụ môi trường rừng, từ những cánh rừng quế, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng được bảo tồn và phát triển bền vững, đời sống người dân ngày càng khởi sắc. Rừng không chỉ giữ đất, giữ nước, bảo vệ môi trường sinh thái, mà còn trở thành điểm tựa cho niềm tin và khát vọng vươn lên của người dân, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Lào Cai xanh - hài hòa - bản sắc - hạnh phúc.

Nguyễn Đình Tứ