Dấu ấn một dòng họ khoa bảng, trung liệt
Nằm yên bình bên hạ lưu sông Chu, từ đường họ Nguyễn Đình ở thôn Lam Vỹ, xã Thiệu Vũ (nay là xã Thiệu Tiến) không chỉ là một công trình kiến trúc cổ kính mà còn là biểu tượng của tinh thần hiếu học, lòng yêu nước và truyền thống 'uống nước nhớ nguồn' của một trong những dòng họ tiêu biểu ở xứ Thanh.
Con cháu dòng họ Nguyễn Đình dâng hương tại từ đường Nguyễn Đình.
Theo sử liệu địa phương và gia phả dòng họ, họ Nguyễn Đình có gốc tích lâu đời, khởi tổ là cụ Nguyễn Đình Trí (Đô chỉ huy sứ Trí Võ hầu). Khoảng đầu thế kỷ XVII, cụ đã chọn vùng đất Lam Vỹ làm nơi dừng chân, khai khẩn điền thổ, lập nên cơ nghiệp. Từ vùng đất hoang sơ buổi đầu, bằng bàn tay lao động và tầm nhìn của bậc tiền nhân, nơi đây nhanh chóng trở thành vùng quê trù phú. Trải qua hơn 400 năm lịch sử, dòng họ Nguyễn Đình đã phát triển thành một dòng tộc danh giá, có truyền thống hiếu học và đóng góp nhiều công thần, danh tướng cho các triều đại phong kiến Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn Lê Trung hưng.
Theo gia phả họ Nguyễn Đình, từ đường Nguyễn Đình được Quận công Nguyễn Đình Quế, người giữ chức Phụ Quốc Thượng tướng quân Đô đốc phủ, Tả Đô đốc đồng tri Thái bảo, chủ trì xây dựng cách đây hơn 300 năm. Từ đường là nơi thờ tự nhiều nhân vật nổi tiếng của dòng họ được ghi chép, tôn vinh trong các bộ quốc sử, như: Quận công Nguyễn Đình Tường; Quận công Nguyễn Đình Hàn; Quận công Nguyễn Đình Hoán (có tài liệu chép là Hoàn), từng giữ chức Quốc sư; Quận công Nguyễn Đình Tào, giữ chức Quốc sư; Quận công Nguyễn Đình Đống... Đây đều là những người có công lớn trong việc kinh bang tế thế, bảo vệ biên cương, an dân.
Trải qua thời gian và những biến cố của lịch sử, từ đường Nguyễn Đình nhiều lần được trùng tu, tôn tạo. Gần nhất, năm 2004, con cháu trong dòng họ đã chung tay xây dựng lại từ đường trên nền cũ với không gian mang đậm kiến trúc truyền thống. Không gian thờ tự được bài trí trang trọng với hệ thống bàn thờ, hoành phi, câu đối..., thể hiện sự tôn kính đối với các bậc tiền nhân và gợi nhắc truyền thống hiếu học của dòng họ. Đây không chỉ là nơi tưởng niệm mà còn là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.
Qua nhiều thế hệ, con cháu dòng họ Nguyễn Đình luôn gìn giữ và phát huy giá trị của từ đường. Hằng năm, vào các ngày lễ, tết và ngày giỗ tổ, đông đảo con cháu ở khắp mọi miền đất nước về đây dâng hương, tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân đã có công khai khẩn đất đai, lập nghiệp, xây dựng quê hương và giáo dục con cháu đoàn kết, hiếu học, nghĩa tình. Tại đây, các nghi thức tế tổ truyền thống được thực hiện trang nghiêm, bài văn tế tổ vang lên nhắc nhở thế hệ trẻ về truyền thống trung liệt, hiếu học của cha ông.
Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, từ đường Nguyễn Đình còn là địa điểm gắn kết tình thân trong dòng họ. Đây là nơi tổ chức các hoạt động gặp mặt, biểu dương con cháu có thành tích trong học tập, lao động, công tác; nhắc nhở các thành viên trong dòng họ thực hiện tốt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, cùng nhau tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước tại địa phương.
Năm 2010, từ đường Nguyễn Đình được UBND tỉnh công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh. Đây là sự ghi nhận đối với những giá trị lịch sử, văn hóa của công trình, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy truyền thống hiếu học, yêu nước của dòng họ Nguyễn Đình cũng như quê hương Thiệu Tiến.
(Bài viết sử dụng tư liệu trong Lý lịch di tích lịch sử văn hóa từ đường Nguyễn Đình, xã Thiệu Vũ).
Nguồn Thanh Hóa: http://baothanhhoa.vn/dau-an-mot-dong-ho-khoa-bang-trung-liet-295804.htm
![[Video] Lễ Cầu siêu tưởng niệm các Anh hùng Liệt sỹ nhân dịp 27/7](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w400_r3x2/2026_07_24_14_55688882/82a1da06954d7c13255c.jpg.avif)
Tin nóng
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947 / 27-7-2026), trong hai ngày 23 và 24-7, Binh đoàn 20, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Gia Lai, Lâm Đồng và Quảng Ngãi tổ chức thăm, tặng quà các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thân nhân liệt sĩ do Binh đoàn phụng dưỡng suốt đời.
Tối 24/7, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã dự chương trình nghệ thuật đặc biệt 'Mãi mãi tuổi 20' nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) tại Quảng trường 30/10 do tỉnh Quảng Ninh phối hợp với các bộ, ngành Trung ương tổ chức.
Sau khi được ghi vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia, hiện Hà Nội phối hợp các địa phương chuẩn bị hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa phi vật thể nhân loại. Trong quá trình đó, thành phố khuyến khích mọi tập thể, cá nhân có những sáng tạo từ phở.
Ngày 24/7, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cao Bằng phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương xã Phục Hòa và thân nhân gia đình tổ chức lễ cất bốc, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ Nguyễn Đức Vui từ xóm Pác Bó về Nghĩa trang Liệt sĩ Phục Hòa, xã Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng.
Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), chiều 24-7, xã Suối Hai tổ chức chuỗi hoạt động tri ân thiết thực, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với các Anh hùng liệt sĩ, Mẹ Việt Nam Anh hùng, thương binh, bệnh binh và những người có công với cách mạng.
Ban ngày, nhiều điểm đến ở Việt Nam đủ sức níu chân du khách. Nhưng khi màn đêm buông xuống, không ít nơi lại trở nên trầm lắng. Nếu muốn kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu và khiến du khách không muốn đi ngủ sớm, du lịch Việt Nam cần phát triển những trải nghiệm về đêm đủ sức hấp dẫn.
Tin mới
Thanh Hóa sở hữu hệ thống danh lam thắng cảnh phong phú, trải dài từ miền biển, đồng bằng đến miền núi. Khi những giá trị tự nhiên và văn hóa được kết nối thành sản phẩm du lịch, 'kho báu' di sản ấy không chỉ tạo sức hút cho điểm đến mà còn mở ra dư địa lớn để du lịch xứ Thanh bứt phá.
Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947– 27/7/2026), nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lý tưởng cách mạng và khơi dậy tinh thần trách nhiệm của tuổi trẻ đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, ngày 23/7/2026, Tổ đoàn viên VKSND khu vực 1, tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức sinh hoạt chính trị dưới hình thức cho đoàn viên xem bộ phim cách mạng 'Mùi cỏ cháy' tại Cụm rạp CGV Hà Tĩnh.
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), chiều 24-7, Khối thi đua các cơ quan Đảng tỉnh Gia Lai tổ chức đoàn đến thăm, tặng quà 5 gia đình thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng tại xã Phù Mỹ Đông.
Chương trình nhằm quảng bá các giá trị lịch sử, văn hóa và sinh thái đặc sắc của Đà Nẵng, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản và thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo vệ môi trường.
Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, 81 năm Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2-9, ngày 24-7, Đồn Biên phòng Lạch Kèn (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh) tổ chức khánh thành Tượng đài 'Bác Hồ với chiến sĩ Biên phòng'.
Những ngày tháng Bảy - tháng tri ân, khắp các địa phương trên địa bàn tỉnh Cà Mau, nhiều hoạt động kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 đã được tổ chức trang trọng và hết sức cảm động. Tại nhiều xã, phường, các cựu chiến binh và người dân cùng họp mặt, nấu mâm cơm cúng và tưởng nhớ những người đồng đội đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Tối 24/7, tại xã đảo Tân Hiệp diễn ra lễ khai mạc lễ hội 'Cù Lao Chàm - mùa hoa ngô đồng đỏ' năm 2026. Phó Chủ tịch HĐND thành phố Đoàn Ngọc Hùng Anh đến dự.
Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), tối 24/7, Liên đoàn Xiếc Việt Nam tổ chức chương trình nghệ thuật 'Đi cùng năm tháng' lần thứ 8 với chủ đề 'Vó ngựa biên cương', nhằm tưởng nhớ, tri ân các Anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người có công với cách mạng và tôn vinh những cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đang ngày đêm bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.