Dấu ấn nổi bật sau gần 2 năm thực hiện Nghị quyết 57

Thể chế hoàn thiện, nguồn lực đầu tư tăng mạnh

Sau khi Nghị quyết 57-NQ/TW được ban hành, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến các bộ, ngành, địa phương.

Quốc hội ban hành Nghị quyết số 193/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm các cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và thông qua 11 đạo luật do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì soạn thảo.

Ảnh minh họa.

Cùng với đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 29/CT-TTg, phê duyệt Chiến lược quốc gia về AI đến năm 2030, tầm nhìn 2045, Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng ban hành hoặc trình ban hành 195 văn bản quy phạm pháp luật và triển khai đợt cao điểm 100 ngày tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số.

Đi đôi với thể chế, nguồn lực tài chính cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc. Trước khi có Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngân sách nhà nước chỉ bố trí khoảng 12.000 tỷ đồng/năm cho khoa học và công nghệ. Sau khi có Nghị quyết, số tiền dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là 75.000 tỷ đồng (năm 2025), 95.000 tỷ đồng (năm 2026) và dự kiến đạt 120.000 tỷ đồng vào năm 2027.

Năng lực đổi mới sáng tạo của Việt Nam liên tục thăng hạng trên các bảng xếp hạng toàn cầu. Về Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), năm 2026 Việt Nam xếp thứ 43/139 nền kinh tế, đứng thứ 3 ASEAN và thứ 2 trong nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp. Đầu ra đổi mới sáng tạo xếp thứ 35 thế giới; hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tăng lên hạng 50 toàn cầu.

Việt Nam cũng dẫn đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sáng tạo. Mức độ sẵn sàng AI của Chính phủ xếp thứ 45/195 (tăng 6 bậc) và Chỉ số AI toàn cầu xếp thứ 40/93 (tăng 18 bậc) trong năm 2025. Việt Nam cũng vinh dự nhận Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ từ GSMA năm 2026.

Về hạ tầng viễn thông, mạng 5G tiếp tục phát triển mạnh với 60.034 trạm phát sóng, phủ sóng tới 93,4% dân số đến quý III/2026 và đạt 27,2 triệu thuê bao 5G tính đến tháng 8/2026. Theo Ookla, tốc độ Internet di động của Việt Nam tăng khoảng 4,5 lần (từ 50,9 Mbps lên ~230 Mbps), tăng từ hạng 58 lên hạng 8 thế giới. Tốc độ Internet cố định đạt 297,64 Mbps, đưa Việt Nam vào vị trí thứ 10 trên thế giới. Việc phủ sóng di động cho 3.513 thôn bản và kích hoạt Internet vệ tinh tại 196 điểm lõm sóng, gồm 154 thôn, bản và 42 cơ sở công lập, đã giúp thu hẹp khoảng cách số tại các vùng khó khăn.

Công nghiệp công nghệ số duy trì tăng trưởng vượt bậc

Ngành công nghiệp công nghệ số tiếp tục có tốc độ tăng trưởng cao. Năm 2025, doanh thu của ngành đạt 215 tỷ USD (tăng 36%), xuất khẩu đạt 172 tỷ USD (tăng 30%) so với năm 2024. 10 tháng đầu năm 2026, doanh thu ước đạt 254,6 tỷ USD (tăng 53% so với cùng kỳ năm trước), kim ngạch xuất khẩu ước đạt 212 tỷ USD (tăng 46,2% so với cùng kỳ năm trước).

Hoạt động nghiên cứu khoa học ghi nhận bước tiến rõ nét với 26.107 công bố trên hệ thống Scopus trong 10 tháng đầu năm 2026, vượt tổng số công bố của cả năm 2025. Các cơ sở giáo dục đại học khẳng định vị thế nòng cốt khi chiếm 9/10 tổ chức Việt Nam có nhiều công bố quốc tế nhất.

Đặc biệt, kết quả nghiên cứu đã được chuyển hóa thành các sản phẩm thương mại cụ thể.

Trong lĩnh vực bảo mật, Ban Cơ yếu Chính phủ phối hợp với doanh nghiệp trong nước chế tạo thành công chip bảo mật chuyên dụng. Ở lĩnh vực ứng dụng công nghệ hạt nhân, Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội được Cơ quan Kiểm dịch động thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ chứng nhận đáp ứng yêu cầu kỹ thuật xử lý trái cây tươi xuất khẩu. Đây là cơ sở thứ ba của Việt Nam được chứng nhận, tạo điều kiện xử lý kiểm dịch tại miền Bắc đối với vải thiều xuất khẩu sang Hoa Kỳ.

Trong lĩnh vực công nghệ sinh học, vắc xin phòng dịch tả lợn châu Phi do Việt Nam nghiên cứu, sản xuất đã được xuất khẩu; tháng 10/2026, hoàn tất đơn hàng 300.000 liều sang Philippines.

Về sở hữu trí tuệ, riêng năm 2025, số đơn sáng chế của tổ chức, cá nhân Việt Nam tăng 36% và văn bằng sáng chế được cấp tăng tới 134,2% so với năm 2024; trong 10 tháng đầu năm 2026 đã cấp 76.804 văn bằng bảo hộ sở hữu công nghiệp.

Trong chuyển đổi số quốc gia, các nền tảng số dùng chung, cơ sở dữ liệu và dịch vụ công trực tuyến tiếp tục được phát triển. Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số được ban hành; 37/79 nền tảng số dùng chung quốc gia đã vận hành chính thức. Cổng Dịch vụ công quốc gia cung cấp 3.745 thủ tục trực tuyến (trong đó có 2.361 thủ tục toàn trình). Khoảng 36,16 triệu chứng thư chữ ký số đã được cấp tính đến tháng 10/2026.

Hai nền tảng AI quốc gia sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ đã được triển khai thử nghiệm miễn phí tại 24/24 bộ, cơ quan trung ương và 34/34 địa phương, hỗ trợ tra cứu văn bản quy phạm pháp luật, soạn thảo, tóm tắt và rà soát tài liệu, với khoảng 761.000 tài khoản.

Chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang từng bước chuyển hướng sang giải quyết các bài toán thực tiễn, lấy sản phẩm đầu ra làm trọng tâm. Thủ tướng Chính phủ đã xác định 20 bài toán lớn, giao 10 bộ, ngành, cơ quan chủ trì; phê duyệt Đề án tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026-2035. Đến ngày 3/11/2026, đã có 18 nhiệm vụ công nghệ chiến lược được phê duyệt.

Gần hai năm thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW đã mang lại diện mạo mới cho nền khoa học, công nghệ và chuyển đổi số Việt Nam. Sự gắn kết chặt chẽ giữa chính sách, nghiên cứu, hạ tầng và thị trường chính là đòn bẩy quan trọng để đất nước tự tin tiến vào kỷ nguyên mới.