Đau đầu gối khi đứng lên, ngồi xuống có đáng lo?

Nguyên nhân gây đau đầu gối

Đau đầu gối xuất hiện thường do những nguyên nhân đơn giản, chẳng hạn như ngồi quá lâu. Việc ngồi liên tục từ 6 - 8 giờ mỗi ngày có thể khiến cơ và khớp gối trở nên cứng, từ đó gây cảm giác đau nhức, khó chịu khi thay đổi tư thế.

Để hạn chế tình trạng này, mỗi người nên hình thành thói quen đứng dậy, vươn vai và di chuyển nhẹ nhàng sau mỗi 30 - 60 phút ngồi liên tục. Đây là cách đơn giản nhưng hiệu quả giúp cải thiện tình trạng đau đầu gối.

Bên cạnh đó, ngồi sai tư thế cũng là một nguyên nhân thường gặp. Các tư thế như bắt chéo chân, ngồi bó gối có thể làm tăng áp lực lên khớp gối, cản trở lưu thông máu và gây đau nhức. Vì vậy, việc điều chỉnh tư thế ngồi là rất quan trọng. Tư thế ngồi đúng là đặt bàn chân phẳng trên sàn, giữ lưng thẳng, có thể sử dụng giá gác chân để giúp đầu gối luôn ở trạng thái cân bằng.

Đau đầu gối khi đứng lên, ngồi xuống là tình trạng khá phổ biến.

Những bệnh lý có thể gây đau đầu gối

Tuy nhiên, đau đầu gối khi đứng lên, ngồi xuống cũng có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý, trong đó thường gặp gồm:

Tổn thương khớp gối: Bao gồm bong gân, giãn dây chằng nhưng chưa đứt hoàn toàn. Người bệnh thường cảm thấy đau nhiều, có bầm tím quanh khớp do máu tụ, vùng tổn thương nóng lên.
Tổn thương xương bánh chè: Xương bánh chè dễ bị gãy khi có tác động mạnh, đột ngột. Khi ấn vào vùng tổn thương, người bệnh có cảm giác đau nhói, bầm tím; trường hợp gãy rời có thể mất hoàn toàn khả năng cử động khớp gối.
Trật khớp: Xảy ra khi đầu xương bị lệch khỏi vị trí ban đầu, gây đau và sưng. Tình trạng này thường gặp ở người chơi thể thao, đặc biệt là trật xương bánh chè hoặc trật khớp chày - đùi.
Thoái hóa khớp gối: Từ khoảng 30 tuổi, khớp gối bắt đầu quá trình lão hóa và tình trạng thoái hóa tăng rõ sau 55 tuổi. Khi đó, cơn đau khi đứng lên, ngồi xuống xuất hiện thường xuyên hơn, do sụn khớp và xương dưới sụn bị tổn thương, làm giảm độ linh hoạt của khớp.
Tràn dịch khớp gối: Khi lượng dịch trong ổ khớp tăng bất thường, đầu gối có thể sưng phù, đau nhức, đặc biệt đau nhiều khi co duỗi hoặc thay đổi tư thế.
Bệnh gout: Gout có thể gây đau khớp gối do tinh thể urat lắng đọng tại sụn khớp và màng hoạt dịch. Khi dịch khớp tăng, đầu gối sưng, đau và khó duỗi thẳng chân.

Cách phòng ngừa đau đầu gối khi thay đổi tư thế

Để chủ động phòng tránh tình trạng đau đầu gối, mỗi người cần chú ý:

Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân, béo phì làm tăng áp lực lên khớp gối, dễ gây đau và tổn thương.
Đi giày dép vừa chân: Giúp giữ thăng bằng cho hai chân, hạn chế nguy cơ chấn thương khớp gối.
Tập thể dục đều đặn, vừa sức: Các môn như yoga, đi bộ, bơi lội giúp xương khớp dẻo dai, linh hoạt hơn.
Tránh những thói quen xấu cho đầu gối: Không đi giày cao gót thường xuyên, hạn chế gập gối, quỳ hoặc ngồi sai tư thế.
Sử dụng đồ bảo hộ đầu gối: Cần thiết khi tham gia thể thao, vận động mạnh hoặc đạp xe.
Áp dụng chế độ dinh dưỡng khoa học: Ưu tiên thực phẩm giàu canxi, vitamin D và các thực phẩm tốt cho xương khớp như cá béo, đậu nành, trái cây mọng nước.

Tóm lại, đau khớp gối, đặc biệt khi đứng lên, ngồi xuống trong mùa lạnh, không nên chủ quan. Nếu cơn đau kèm theo các dấu hiệu bất thường như khớp gối sưng, đỏ, nóng hoặc phát ra tiếng lạo xạo khi vận động, người bệnh cần đi khám sớm. Bởi khớp gối là khớp chịu lực chính của cơ thể, mọi tổn thương đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày. Việc thăm khám và điều trị kịp thời sẽ giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm về sau.

BS Phạm Thu Hồng