Đấu giá quyền sử dụng đất: Khơi thông nguồn lực phát triển Thủ đô

Tuy nhiên, trước yêu cầu hoàn thành các chỉ tiêu năm 2026, việc đẩy nhanh tiến độ đấu giá, bảo đảm nguồn thu thực tế và nâng cao hiệu quả sử dụng đất đang đặt ra những nhiệm vụ cấp thiết.

Tạo nguồn lực từ những khu đất đấu giá

Tại xã Kiều Phú, phiên đấu giá quyền sử dụng đất tổ chức tháng 6-2026 thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và nhà đầu tư.

Theo UBND xã Kiều Phú, buổi đấu giá có 704 hồ sơ đủ điều kiện tham gia đấu giá 24 thửa đất ở tại khu vực giáp ranh giữa thôn Cấn Thượng và thôn Cấn Hạ.

Các thửa đất có tổng diện tích 2.768,20m², diện tích mỗi thửa từ 102,7m² đến 143,7m². Giá khởi điểm được xác định ở mức 8,016 triệu đồng/m².

Kết quả, toàn bộ 24 thửa đất được đấu giá thành công, với mức giá trúng thấp nhất hơn 28 triệu đồng/m², cao nhất hơn 48 triệu đồng/m². Tổng số tiền trúng đấu giá đạt hơn 89,81 tỷ đồng.

Kết quả này cho thấy sức hút của quỹ đất được đưa ra đấu giá, đồng thời mở thêm nguồn lực tài chính để địa phương thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, hiệu quả đấu giá không chỉ được đánh giá qua mức chênh lệch giữa giá khởi điểm và giá trúng, mà còn phụ thuộc vào việc thực hiện nghĩa vụ tài chính của người trúng đấu giá và khả năng đưa đất vào sử dụng đúng quy định.

Tại xã Hòa Xá, tháng 5-2026, Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã phối hợp với đơn vị đấu giá tổ chức phiên đấu giá 11 thửa đất ở tại khu Sông Mới, thôn Nhân Hòa.

Tổng diện tích đất đưa ra đấu giá là 1.326,9m² với giá khởi điểm 11,786 triệu đồng/m². Phiên đấu giá thu hút 21 khách hàng đăng ký tham gia, với 40 phiếu đấu. Các thửa đất được giới thiệu có hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ việc khai thác, sử dụng sau đấu giá.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Xá Phùng Thị Mai Thu, việc tổ chức đấu giá quỹ đất ở tại địa phương là một trong những hoạt động nhằm khai thác nguồn lực đất đai, tạo nguồn thu phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Phiên đấu giá tại xã Kiều Phú. Ảnh: Kiều Phú

Trước đó, tháng 4-2026, UBND xã Quốc Oai đã phối hợp với đơn vị đấu giá tổ chức đấu giá 17 thửa đất tại dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu đất đấu giá ĐG06, khu đường vành đai xã Sài Sơn trước đây. Kết quả, toàn bộ 17 thửa đất được đấu giá thành công, với tổng số tiền trúng đấu giá gần 189,7 tỷ đồng.

Chủ tịch UBND xã Quốc Oai Nguyễn Trung Thành nhấn mạnh ý nghĩa của việc khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, tăng thu ngân sách để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Từ thực tiễn các địa phương có thể thấy, khi quỹ đất được chuẩn bị đầy đủ về pháp lý, hạ tầng và thông tin đấu giá được công khai, việc tổ chức đấu giá có điều kiện thuận lợi hơn để thu hút người tham gia.

Tuy nhiên, đấu giá đất không đơn thuần là tìm kiếm mức giá trúng cao nhất. Điều quan trọng là phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng pháp luật, lựa chọn được người tham gia có năng lực thực hiện nghĩa vụ tài chính, đồng thời sử dụng hiệu quả nguồn thu để phục vụ lợi ích chung.

Đối với các xã, phường, nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất có ý nghĩa quan trọng trong việc huy động nguồn lực đầu tư. Đây cũng là cơ sở để các địa phương chủ động hơn trong việc đề xuất, triển khai các công trình hạ tầng thiết yếu, từng bước hoàn thiện điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.

Đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả đấu giá

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thực hiện Kế hoạch số 135/KH-UBND ngày 7-4-2026 của UBND thành phố và nội dung điều chỉnh, bổ sung được chấp thuận tại Văn bản số 3987/UBND-NNMT ngày 5-8-2026, toàn thành phố có 89 đơn vị đăng ký đấu giá quyền sử dụng đất năm 2026.

Các đơn vị đăng ký thực hiện đấu giá tại 326 dự án, khu đất, với tổng diện tích khoảng 724,84ha, không bao gồm diện tích xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Tổng số tiền trúng đấu giá dự kiến khoảng 55.731,81 tỷ đồng.

Trong khi đó, chỉ tiêu thu từ đấu giá quyền sử dụng đất được UBND thành phố giao theo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán thu, chi ngân sách năm 2026 là 26.479 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy nguồn lực tài chính dự kiến huy động từ đất đai rất lớn. Nếu được khai thác hiệu quả, đây sẽ là nguồn lực quan trọng để thành phố thực hiện các nhiệm vụ đầu tư phát triển, hoàn thiện hệ thống hạ tầng và nâng cao chất lượng đô thị.

Tuy nhiên, kết quả thực hiện trong 9 tháng đầu năm cho thấy vẫn còn khoảng cách đáng kể so với kế hoạch. Theo tổng hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường từ báo cáo của 57 xã, phường và Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội, trong đó có 28 xã, phường đã tổ chức đấu giá thành công, toàn thành phố đã tổ chức đấu giá tại 76 dự án, khu đất. Tổng diện tích đất đưa ra đấu giá khoảng 33,6ha, không bao gồm diện tích xây dựng hạ tầng kỹ thuật; tổng số tiền trúng đấu giá khoảng 11.262 tỷ đồng.

Đấu giá đất tạo nguồn lực cho nhiều địa phương. Ảnh: Kiều Phú

Đáng chú ý, theo báo cáo của cơ quan thuế, số thu thực tế từ đấu giá quyền sử dụng đất trong 9 tháng đầu năm đạt khoảng 14.600 tỷ đồng, bao gồm cả khoản tiền trúng đấu giá năm 2025 chuyển sang thu trong năm 2026.

Như vậy, số thu thực tế đạt khoảng 55,14% chỉ tiêu thu ngân sách năm 2026 được thành phố giao. Trong khi đó, tổng số tiền trúng đấu giá được báo cáo trong 9 tháng đạt khoảng 20,2% tổng số tiền trúng đấu giá dự kiến theo kế hoạch ban đầu đề ra.

Sự khác biệt giữa số tiền trúng đấu giá và số thu thực tế cho thấy cần phân biệt rõ kết quả tổ chức đấu giá với tiến độ thực hiện nghĩa vụ tài chính. Đây cũng là yêu cầu quan trọng trong đánh giá hiệu quả huy động nguồn lực đất đai.

Một vấn đề đáng quan tâm là tiến độ đưa các dự án, khu đất ra đấu giá còn thấp so với số lượng đăng ký trong kế hoạch. Trong tổng số 326 dự án, khu đất đăng ký đấu giá năm 2026, đến hết tháng 9, số dự án, khu đất đã tổ chức đấu giá được tổng hợp là 76. Diện tích đưa ra đấu giá khoảng 33,6ha so với tổng diện tích đăng ký khoảng 724,84ha.

Dù số liệu chưa phản ánh đầy đủ tình hình toàn thành phố do còn thiếu báo cáo của một số đơn vị, kết quả này cũng đặt ra yêu cầu đẩy nhanh việc chuẩn bị quỹ đất, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và tổ chức đấu giá trong những tháng cuối năm.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, qua tổng hợp báo cáo, có 11 đơn vị đề nghị điều chỉnh, bổ sung kế hoạch đấu giá quyền sử dụng đất năm 2026. Trong đó, 9 đơn vị đề nghị bổ sung 24 dự án, với tổng diện tích khoảng 15,87ha, dự kiến tổng số tiền trúng đấu giá khoảng 1.027 tỷ đồng. Hai đơn vị đề nghị điều chỉnh giảm 4 dự án.

Việc tiếp tục bổ sung các dự án đấu giá cho thấy dư địa khai thác nguồn lực đất đai vẫn còn. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi, các dự án đưa vào kế hoạch cần được rà soát kỹ về điều kiện pháp lý, quy hoạch, hiện trạng sử dụng đất, tiến độ giải phóng mặt bằng và khả năng hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật.

Đáng lưu ý, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tháng 10, Sở mới nhận được báo cáo của 45 trong tổng số 89 đơn vị đăng ký đấu giá quyền sử dụng đất năm 2026. Do đó, số liệu tổng hợp chưa phản ánh đầy đủ tình hình thực hiện trên toàn địa bàn. Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết tiếp tục tổng hợp kết quả đấu giá, rà soát kiến nghị điều chỉnh, bổ sung kế hoạch của các đơn vị còn lại; trên cơ sở đó báo cáo, đề xuất UBND thành phố chỉ đạo thực hiện.

Từ thực tiễn triển khai, để nâng cao hiệu quả đấu giá quyền sử dụng đất, trước hết cần tập trung tháo gỡ những khó khăn trong công tác chuẩn bị quỹ đất. Các xã, phường và đơn vị được giao nhiệm vụ cần chủ động rà soát danh mục dự án, xác định rõ tiến độ, trách nhiệm thực hiện và khả năng tổ chức đấu giá trong năm. Cùng với đó, cần tăng cường công khai thông tin quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giá khởi điểm, điều kiện tham gia và kết quả đấu giá; bảo đảm hoạt động đấu giá diễn ra công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật.

Đặc biệt, công tác quản lý sau đấu giá phải được quan tâm đúng mức. Việc đôn đốc thực hiện nghĩa vụ tài chính, xử lý các trường hợp vi phạm quy định và đưa đất vào sử dụng đúng mục đích có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả khai thác nguồn lực đất đai. Về lâu dài, đấu giá quyền sử dụng đất cần được đặt trong tổng thể chiến lược quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai của Thủ đô. Nguồn thu từ đất phải được quản lý, phân bổ theo đúng quy định, ưu tiên những nhiệm vụ đầu tư phát triển, tạo động lực cho tăng trưởng và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.