Dấu hiệu nhận biết sớm tự kỷ ở trẻ

Nhiều trẻ xuất hiện dấu hiệu tự kỷ từ sớm nhưng không được nhận ra, khiến việc can thiệp bị chậm trễ, làm giảm cơ hội cải thiện và hòa nhập của trẻ.

 Bác sĩ tư vấn cho mẹ có trẻ được chẩn đoán tự kỷ. Ảnh: BVCC.

Bác sĩ tư vấn cho mẹ có trẻ được chẩn đoán tự kỷ. Ảnh: BVCC.

Ngày 2/4 hàng năm được Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Thế giới nhận thức về rối loạn phổ tự kỷ (ASD), nhằm nâng cao hiểu biết cộng đồng và thúc đẩy phát hiện sớm, can thiệp kịp thời cho trẻ.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cứ 100 trẻ em thì có 1 trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ. Đây là rối loạn phát triển thần kinh phức tạp, ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp, ngôn ngữ và tương tác xã hội.

Dù đã được nhắc đến nhiều, không ít phụ huynh vẫn bỏ qua các dấu hiệu ban đầu ở trẻ hoặc nhầm lẫn với biểu hiện chậm phát triển thông thường. Việc chậm trễ trong nhận diện khiến nhiều trẻ mất cơ hội can thiệp trong giai đoạn quan trọng.

TS.BS Đinh Thạc, Trưởng khoa Tâm lý Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM), cho biết tự kỷ không phải là bệnh và không lây nhiễm. Bác sĩ Thạc nhấn mạnh “thời gian vàng” để can thiệp là trước 3 tuổi, muộn nhất là 5 tuổi. Sau giai đoạn này, hiệu quả can thiệp giảm rõ rệt và cần nhiều thời gian hơn.

Các dấu hiệu sớm ba mẹ cần lưu ý gồm trẻ chậm nói hoặc mất ngôn ngữ đã có; ít giao tiếp mắt, không phản ứng khi gọi tên, thích chơi một mình; xuất hiện hành vi lặp lại như đi nhón chân, vẫy tay, xoay đồ vật hoặc chú ý quá mức vào một chi tiết như quạt quay, bánh xe.

Khi nhận thấy các biểu hiện nghi ngờ, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên môn để được đánh giá chuyên sâu và can thiệp kịp thời, tránh bỏ lỡ giai đoạn can thiệp hiệu quả nhất.

Thực tế tại khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 1, cho thấy cứ 100 trẻ đến khám thì có khoảng 3-4 trẻ được chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ. Bên cạnh việc phát hiện sớm, hỗ trợ tâm lý cho gia đình cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình đồng hành cùng trẻ.

Bác sĩ Thạc cũng cảnh báo những quan niệm sai lầm như cho rằng trẻ tự kỷ không có cảm xúc, do tiêm vaccine hay không thể học tập, hòa nhập. Những hiểu lầm này không chỉ gây kỳ thị mà còn làm chậm trễ quá trình can thiệp.

Theo Thạc, ba mẹ chính là những “nhà trị liệu” đầu tiên và quan trọng nhất. Sự kiên nhẫn, thấu hiểu cùng sự hỗ trợ từ cộng đồng và chuyên gia sẽ giúp trẻ từng bước vượt qua khó khăn và hòa nhập tốt hơn.

Nguyễn Thuận

Nguồn Znews: https://znews.vn/dau-hieu-nhan-biet-som-tu-ky-o-tre-post1640199.html