Đấu tranh, phòng chống ma túy - Chuyển biến từ ý chí đến hành động

Sự vào cuộc đồng bộ

Sơn La là tỉnh miền núi có địa bàn rộng, địa hình chia cắt mạnh, dân cư phân bố không đồng đều và có đường biên giới tiếp giáp với hai tỉnh Hủa Phăn và Luông Pha Băng, nước bạn Lào. Những đặc điểm này, đặt ra nhiều thách thức lớn đối với công tác bảo đảm an ninh trật tự. Nhất là phòng, chống và kiểm soát ma túy - loại tội phạm xuyên quốc gia, hoạt động ngày càng tinh vi, manh động.

Hội nghị tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy giai đoạn 2021 - 2025.

Nghị quyết số 18 về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy giai đoạn 2021-2025 thể hiện rõ quyết tâm chính trị cao của Đảng bộ tỉnh trong việc chủ động phòng ngừa, đấu tranh, từng bước đẩy lùi tệ nạn ma túy, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Ngay sau khi nghị quyết được ban hành, các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong tỉnh đã nhanh chóng vào cuộc với tinh thần khẩn trương, nghiêm túc. Công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, gắn trực tiếp với trách nhiệm của người đứng đầu. Ban Chỉ đạo phòng, chống và kiểm soát ma túy các cấp được kiện toàn, duy trì hoạt động hiệu quả; cơ chế phối hợp giữa các lực lượng chức năng được củng cố, bảo đảm thống nhất trong chỉ đạo, hành động.

Công tác tuyên truyền xác định là giải pháp trọng tâm, đi trước một bước. Giai đoạn 2021-2025, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy đã chủ trì, phối hợp tổ chức 60 hội nghị giao ban báo chí, biên tập, phát hành 60 số Bản tin Thông báo nội bộ, 60 tài liệu Thông tin tổng hợp, 60 tài liệu Thông tin chuyên đề và 48 nội dung định hướng tuyên truyền miệng, nắm bắt dư luận xã hội; đồng thời phối hợp tổ chức 8 hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật trực tiếp tại cơ sở, tập trung vào các địa bàn trọng điểm, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống ma túy triển khai đồng loạt tới 100% cơ quan, đơn vị, trường học, xã, phường, thị trấn, bản, tiểu khu. Toàn tỉnh, tổ chức hội nghị quán triệt Luật Phòng, chống ma túy năm 2021 cho 211 cán bộ chủ chốt cấp tỉnh, cấp xã. Đồng thời, lồng ghép nội dung tuyên truyền trong các hội nghị, lớp tập huấn, hoạt động văn hóa - xã hội, giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân dễ tiếp cận, dễ hiểu, dễ thực hiện.

Viện Kiểm sát nhân dân khu vực I phối hợp với Trường THCS Tô Hiệu, phường Chiềng Cơi tổ chức tuyên truyền phòng chống ma túy cho học sinh nhà trường.

Song song với tuyên truyền, nhiều mô hình phòng, chống ma túy tại cơ sở được duy trì và nhân rộng, gắn với phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” và xây dựng “xã, phường, thị trấn không có ma túy”. Việc ký cam kết thực hiện “4 không” về ma túy triển khai tới từng hộ gia đình, từng bản, tiểu khu; các phiên tòa lưu động tổ chức tại địa bàn trọng điểm với 245 phiên tòa, 289 bị cáo, đã trực tiếp tuyên truyền, răn đe và phòng ngừa tội phạm trong nhân dân.

Điểm nổi bật trong quá trình triển khai là sự gắn kết chặt chẽ giữa công tác phòng, chống ma túy với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở.

Đấu tranh, kiểm soát ma túy

Từ định hướng của Nghị quyết số 18, tỉnh ta đã ban hành nhiều kế hoạch, đề án, cơ chế chính sách cụ thể nhằm tạo hành lang pháp lý và điều kiện thực tiễn cho công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy. Ưu tiên bố trí, với kinh phí bình quân khoảng 110 tỷ đồng/năm, phục vụ các hoạt động tuyên truyền, đấu tranh phòng, chống tội phạm, cai nghiện và quản lý người nghiện.

Giai đoạn 2021-2025, các lực lượng chức năng đã triển khai quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ, mở nhiều đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm ma túy. Kết quả, phát hiện, bắt giữ gần 6.000 vụ án, hơn 7.600 đối tượng phạm tội về ma túy. Tang vật thu giữ khối lượng lớn ma túy, gồm: 158,8 kg heroin, 27,7 kg thuốc phiện, hơn 2,5 triệu viên ma túy tổng hợp và 95,4 kg ma túy khác. Đồng thời, thu giữ 48 khẩu súng, 608 viên đạn, cho thấy tính chất nguy hiểm và manh động của tội phạm ma túy trên địa bàn.

Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La chủ trì, phối hợp với Đoàn Đặc nhiệm phòng chống ma túy và tội phạm miền bắc, Cục Phòng chống ma túy và tội phạm, đấu tranh thành công Chuyên án SL0126, bắt giữ 2 đối tượng đang vận chuyển trái phép 30.000 viên ma túy tổng hợp.

Ngoài ra, đã xác minh, bắt giữ và vận động đầu thú thành công 82 đối tượng truy nã về ma túy; phát hiện và triệt xóa hơn 4.950 m² diện tích trồng cây có chứa chất ma túy cùng 3.570 cây thuốc phiện.

Các lực lượng chức năng đã triển khai quyết liệt các phương án phòng ngừa theo 3 lớp (Biên giới - Nội địa - Sau cai), mở nhiều đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm, ngăn chặn nguồn cung từ sớm, từ xa. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, phối hợp với lực lượng chức năng 2 tỉnh Hủa Phăn và Luông Pha Băng khảo sát 28 tuyến đường mòn có nguy cơ vận chuyển ma túy; trực tiếp phối hợp bắt giữ 39 vụ, 54 đối tượng và 8 đối tượng truy nã lẩn trốn tại Lào.

Chuyển từ trạng thái "phòng ngự" sang "chủ động kiểm soát" một cách bài bản. Đến nay, toàn tỉnh đã chuyển hóa thành công, đưa 29 xã ra khỏi danh sách trọng điểm về ma, vượt mục tiêu đề ra. Toàn tỉnh có 55 xã đạt tiêu chuẩn "không có ma túy", tăng thêm 27 xã so với năm 2020.

Hướng tới mục tiêu bền vững

Để giữ vững thành quả và hướng tới mục tiêu xây dựng Sơn La trở thành địa bàn an toàn, thời gian tới tỉnh tập trung vào việc nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, quy định rõ trách nhiệm xử lý nếu để địa bàn phát sinh thêm người nghiện hoặc tái phức tạp về ma túy. Mở rộng "Vùng xanh" không ma túy, phấn đấu tăng số lượng xã, bản đạt tiêu chuẩn "Không có ma túy" trong toàn tỉnh.

Tiếp tục xây dựng, nhân rộng cơ quan, đơn vị không có ma túy gắn với việc chuyển hóa địa bàn trọng điểm, phức tạp về trật tự xã hội, xây dựng đơn vị đạt tiêu chuẩn an toàn về an ninh, trật tự. Kết quả đánh giá, phân loại năm 2024, có 68 xã, phường, thị trấn trọng điểm về ma túy, giảm 29/97 xã so với năm 2020, đạt 29,9%, vượt 9,9% so với mục tiêu đã đề ra; có 55 xã không có ma túy, tăng 27/28 xã so với năm 2020. Thực hiện chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, địa bàn cấp xã giảm từ 204 xuống còn 75 xã, phường; kết quả phân loại năm 2025 có 15/75 xã, phường không ma túy.

Đồng thời, đẩy mạnh hợp tác xuyên biên giới, tăng cường chia sẻ thông tin và tuần tra chung với các tỉnh Bắc Lào để chặn đứng ma túy "từ sớm, từ xa".

Bên cạnh việc đấu tranh với tội phạm, tỉnh Sơn La đặc biệt coi trọng công tác cai nghiện, quản lý người nghiện và người sử dụng trái phép chất ma túy, xác định đây là giải pháp mang tính căn cơ, lâu dài. Các hình thức cai nghiện tự nguyện, cai nghiện bắt buộc, điều trị thay thế bằng Methadone, Buprenorphine được triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, từng nhóm đối tượng. Việc rà soát, thống kê, lập hồ sơ quản lý người liên quan đến ma túy được thực hiện ngày càng chặt chẽ, khoa học, gắn với ứng dụng công nghệ thông tin. Quản lý sau cai tại cộng đồng từng bước phát huy hiệu quả, giúp người sau cai ổn định cuộc sống, hạn chế tái nghiện, qua đó góp phần giữ vững trật tự an toàn xã hội ở cơ sở.

Công an xã Phiêng Khoài tuyên truyền nhân dân phát giác tố giác tội phạm ma túy.

Cùng với đó, kiên quyết triệt xóa diện tích trồng và tái trồng cây có chứa chất ma túy, đồng thời lồng ghép hiệu quả các chương trình giảm nghèo, hỗ trợ phát triển sản xuất, chuyển đổi sinh kế cho người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Việc giải quyết hài hòa giữa phòng, chống ma túy và phát triển kinh tế đã góp phần xử lý tận gốc những nguyên nhân phát sinh tệ nạn.

Sau hơn 5 năm triển khai Nghị quyết số 18-NQ/TU, công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy trên địa bàn tỉnh Sơn La đã có những chuyển biến rõ nét, toàn diện và bền vững. Kết quả đạt được không chỉ thể hiện ở những con số, vụ việc được xử lý mà còn ở sự chuyển biến về nhận thức, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và nhân dân. Đây là nền tảng quan trọng để Sơn La tiếp tục giữ vững an ninh biên giới, bảo vệ cuộc sống bình yên nhân dân và tạo đà phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Lê Anh