Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng trong kỷ nguyên số để giữ vững niềm tin của Nhân dân

Trong kỷ nguyên số, một thông tin sai sự thật được tạo dựng khéo léo có thể lan truyền nhanh hơn nhiều lần so với khả năng kiểm chứng của người dùng. Cuộc đấu tranh với tin giả không còn là nhiệm vụ xử lý từng vụ việc riêng lẻ mà đã trở thành yêu cầu thường xuyên trong bối cảnh AI đang làm thay đổi sâu sắc môi trường truyền thông.

Cuộc chiến mới trên mặt trận tư tưởng

Khi công nghệ có thể làm lung lay những căn cứ vốn được xem là đáng tin cậy, bài toán đặt ra không chỉ là nhận diện tin giả, mà còn là làm thế nào để củng cố niềm tin của công chúng đối với các nguồn thông tin chính thống. Đây cũng là yêu cầu ngày càng cấp thiết đối với công tác tư tưởng trong kỷ nguyên số.

Trả lời Báo điện tử VTC News, Thiếu tướng, PGS.TS Nguyễn Văn Sáu, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam cho rằng AI và mạng xã hội đang làm thay đổi sâu sắc môi trường truyền thông, đặt công tác tuyên giáo trước những yêu cầu hoàn toàn mới trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng và định hướng dư luận.

“Trong kỷ nguyên số, cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng không chỉ là đấu tranh giữa thông tin đúng và thông tin sai, mà sâu xa hơn là cuộc đấu tranh để giữ vững niềm tin của Nhân dân đối với những giá trị đúng đắn và các nguồn thông tin chính thống”, Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu nhấn mạnh.

Tin giả và nội dung do AI tạo ra đang trở thành thách thức lớn đối với công tác định hướng dư luận trong kỷ nguyên số.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu cho rằng hệ thống truyền thông chính thống cần tiếp tục phát huy vai trò là “điểm tựa niềm tin” của công chúng.

“Điều người dân cần không chỉ là thông tin nhanh, mà là thông tin đúng, được kiểm chứng và đủ độ tin cậy. Khi công chúng vẫn lựa chọn các kênh thông tin chính thống để kiểm chứng những vấn đề họ quan tâm, đó cũng là lúc công tác tư tưởng và công tác tuyên giáo phát huy được hiệu quả của mình”, PGS.TS Nguyễn Văn Sáu nhận định.

Đồng quan điểm, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, nguyên Cục trưởng Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam cho rằng sự phát triển bùng nổ của AI và mạng xã hội đang khiến công tác tuyên giáo phải đối mặt với những thách thức lớn hơn bất kỳ giai đoạn nào trước đây.

“Nói thì nghe ngược, nhưng làm tuyên giáo bây giờ khó hơn thời chiến. Ngày trước việc tuyên truyền chủ yếu thông qua báo chí, phát thanh, truyền đơn; còn hiện nay, mạng xã hội phát triển như vũ bão, thông tin thật - giả đan xen và nhiều nội dung không được kiểm chứng.

Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ của người làm tuyên giáo càng khó khăn hơn, nhưng càng khó khăn thì càng phải quyết liệt, càng phải nâng cao trách nhiệm”, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn chia sẻ.

Theo Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, công nghệ có thể làm thay đổi phương thức truyền thông, nhưng không thể thay thế vai trò của con người trong công tác tư tưởng. Muốn tạo được sự đồng thuận xã hội, người làm tuyên giáo không chỉ cần nắm vững chủ trương, đường lối mà còn phải hiểu thực tiễn, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân để lựa chọn cách truyền tải phù hợp, thuyết phục.

“Người làm công tác tuyên giáo phải có lửa. Ngọn lửa đó phải xuất phát từ cái tâm, rồi được bồi đắp bằng bản lĩnh nghề nghiệp, tri thức và trách nhiệm. Có như vậy mới có thể truyền được niềm tin cho người khác”, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn nhấn mạnh.

Chủ động dẫn dắt thông tin

Những biến đổi của môi trường truyền thông cũng buộc công tác tuyên giáo phải thay đổi. Điều quan trọng không còn là tuyên truyền theo cách truyền thống, mà là chủ động truyền thông chính sách, đồng hành với dư luận ngay từ khi chính sách được hình thành.

Định hướng này cũng được lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhiều lần nhấn mạnh khi cho rằng, trong bối cảnh thông tin đa chiều và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, công tác tuyên giáo không thể chỉ đi sau để giải thích hay xử lý những vấn đề đã phát sinh.

Điều quan trọng hơn là phải chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, minh bạch; dự báo sớm những vấn đề dư luận quan tâm và đồng hành cùng quá trình hoạch định, triển khai chính sách.

Ứng dụng “Tuyên giáo và Dân vận” là một trong những bước chuyển của ngành tuyên giáo trong quá trình chuyển đổi số, đa dạng hóa kênh truyền thông và đưa thông tin chính thống đến gần hơn với người dân.

Từ góc độ thực tiễn, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn cũng cho rằng, đổi mới công tác tuyên giáo không chỉ là thay đổi công cụ hay nền tảng truyền thông mà trước hết là đổi mới cách tiếp cận con người.

Theo ông, cán bộ tuyên giáo cần thẳng thắn nhìn nhận cả những mặt được và chưa được của thực tiễn, bởi chỉ khi nói đúng sự thật, lý giải thấu đáo nguyên nhân và cho thấy quyết tâm khắc phục thì mới tạo dựng được niềm tin bền vững trong Nhân dân.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu

Đồng quan điểm này, Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu cho rằng khi bất kỳ cá nhân nào cũng có thể tạo ra và phát tán thông tin chỉ bằng một chiếc điện thoại thông minh, còn AI có thể tạo dựng hình ảnh, giọng nói và video với độ chân thực rất cao, công tác tuyên giáo không thể chỉ dừng ở việc phản bác thông tin sai lệch.

“Nếu chỉ chờ đến khi tin giả lan truyền rộng rãi rồi mới lên tiếng thì nhiều khi dư luận đã bị dẫn dắt. Công tác tuyên giáo phải chủ động hơn, phải đi trước một bước trong việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời và có sức thuyết phục để tạo dựng đồng thuận xã hội”, PGS.TS Nguyễn Văn Sáu nói.

Khi thông tin chính thống đủ nhanh, đủ chính xác và đủ sức thuyết phục để trở thành điểm tựa của công chúng, đồng thời mỗi người dân được trang bị kỹ năng kiểm chứng trước “ma trận” thông tin trên không gian mạng, đó cũng là lúc công tác tuyên giáo phát huy được vai trò trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và củng cố đồng thuận xã hội trong kỷ nguyên số.