Đầu tư đúng trọng tâm để tạo chuyển biến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Toàn cảnh buổi làm việc

Hoàn thành 27 chỉ tiêu thuộc 9 nhóm mục tiêu

Ngày 31/7, Đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo do Thứ trưởng Y Vinh Tơr làm Trưởng đoàn làm việc với UBND tỉnh Sơn La về kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình MTQG 1719); nắm tình hình triển khai Hợp phần 2 Chương trình MTQG nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế -xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2030 (Chương trình MTQG 417).

Sơn La là tỉnh miền núi, biên giới với hơn 1,17 triệu người DTTS, chiếm 83,57% dân số. Toàn tỉnh hiện còn hơn 28.200 hộ nghèo, trong đó trên 97% là hộ DTTS.

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr phát biểu tại buổi làm việc

Theo báo cáo của UBND tỉnh Sơn La, giai đoạn 2021-2025, tỉnh được phân bổ hơn 5.857 tỷ đồng thực hiện Chương trình MTQG 1719, đến cuối năm 2025 giải ngân hơn 4.950 tỷ đồng, đạt 84,5%. Tổng số vốn ngân sách trung ương năm 2025 chuyển nguồn sang năm 2026 trên 651 tỷ đồng. Tính đến ngày 20/6/2026, đã làm thủ tục và giải ngân thanh toán được tổng số tiền trên 137 tỷ đồng, đạt 21,1% tổng kế hoạch.

Thực hiện Chương trình MTQG 1719, Sơn La đã hoàn thành 21 chỉ tiêu thuộc 9 nhóm mục tiêu của Chương trình. Đến nay, tỷ lệ trường, lớp học được kiên cố hóa đạt 73,3%; đồng bào DTTS tham gia bảo hiểm y tế đạt 83,4%; tỷ lệ hộ được xem truyền hình đạt 95%; phụ nữ mang thai được khám thai định kỳ đạt 65%...

Ông Đặng Ngọc Hậu - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, phát biểu tại buổi làm việc

Bên cạnh những kết quả tích cực, Sơn La vẫn còn nhiều mục tiêu khó hoàn thành, như: việc giải quyết đất ở; hỗ trợ đất sản xuất, chuyển đổi nghề; mục tiêu giảm số xã, bản đặc biệt khó khăn...

Theo ông Nguyễn Viết Hưng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Sơn La, một số chỉ tiêu chưa đạt do nguồn lực hạn chế, địa hình miền núi phức tạp, dân cư phân tán, thiên tai thường xuyên. Tỷ lệ hộ nghèo còn cao, việc đầu tư hạ tầng gặp khó khăn. Một số hộ chưa đủ điều kiện hỗ trợ đất ở, đất sản xuất; nhu cầu học nghề thấp khiến chuyển đổi nghề chưa hiệu quả. Tỉnh đã rà soát, điều chuyển vốn sang các dự án có khả năng triển khai tốt hơn để đẩy nhanh giải ngân.

Đề xuất gần 2.900 tỷ đồng thực hiện Chương trình MTQG 417

Đối với Chương trình MTQG 417, tỉnh Sơn La đề xuất nhu cầu vốn hơn 2.879 tỷ đồng để đầu tư các nội dung cấp thiết tại vùng đồng bào DTTS và miền núi. Trong đó, tỉnh kiến nghị hơn 1.423 tỷ đồng đầu tư công trình nước sinh hoạt tập trung; 100 tỷ đồng hỗ trợ phát triển điện sinh hoạt; hơn 1.355 tỷ đồng thực hiện các dự án sắp xếp dân cư, hỗ trợ nhà ở, đất ở, đất sản xuất, tái định cư và phòng, chống sạt lở...

Ông Nguyễn Viết Hưng - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Sơn La, phát biểu tại buổi làm việc

Tỉnh Sơn La đề nghị Trung ương sớm ban hành hướng dẫn quản lý nguồn vốn, giao kế hoạch đầu tư công trung hạn, cho phép lồng ghép các dự án có cùng đối tượng thụ hưởng, sử dụng linh hoạt nguồn vốn; đồng thời nghiên cứu cơ chế đặc thù đối với xã biên giới, xã an toàn khu, xã khu vực III.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Đặng Ngọc Hậu cho biết: Mặc dù đã có những bước phát triển, nhưng Sơn La vẫn là tỉnh còn nhiều xã đặc biệt khó khăn, tỷ lệ đồng bào DTTS cao, phụ thuộc lớn vào ngân sách Trung ương, nên mục tiêu tự cân đối ngân sách địa phương là thách thức lớn.

Ông Đặng Ngọc Hậu cũng đề Trung ương sớm hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn, đồng thời nghiên cứu bổ sung các cơ chế linh hoạt hơn trong quản lý, điều hành và giải ngân vốn, nhằm tạo điều kiện để các địa phương miền núi, vùng đồng bào DTTS triển khai Chương trình MTQG hiệu quả, sát với điều kiện thực tiễn.

Tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ cấp thiết

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr đánh giá cao sự chủ động, quyết liệt của tỉnh Sơn La trong lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các chính sách dân tộc. Thứ trưởng đề nghị tỉnh Sơn La tiếp tục rà soát, hoàn thành các nhiệm vụ còn dang dở của Chương trình MTQG 1719; sử dụng hiệu quả nguồn vốn được kéo dài thời gian thực hiện đến năm 2026, tránh lãng phí nguồn lực.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La phát biểu tại buổi làm việc

Đối với giai đoạn 2026-2030, Thứ trưởng đề nghị tỉnh Sơn La cần xác định rõ thứ tự ưu tiên đầu tư, tập trung giải quyết các vấn đề cấp thiết như: nhà ở, đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, điện và hạ tầng thiết yếu. Đồng thời, đổi mới tư duy phát triển, chuyển từ sản xuất nông nghiệp đơn thuần sang phát triển kinh tế nông nghiệp theo chuỗi giá trị, nâng cao thu nhập cho người dân.

Đồng thời, quan tâm phát triển giáo dục, y tế, bảo tồn văn hóa; quản lý hiệu quả nguồn vốn sự nghiệp; phát huy vai trò giám sát của cộng đồng, chính quyền cơ sở và Người có uy tín; tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ cấp thiết.

Thứ trưởng cũng đề nghị tỉnh Sơn La cần quan tâm kiện toàn tổ chức bộ máy, nhân lực ngành công tác dân tộc và tôn giáo; đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu về dân tộc, tôn giáo, làm cơ sở hoạch định chính sách sát thực tiễn.