Đầu tư hạ tầng giáo dục mở lối thoát nghèo ở vùng khó Hà Tĩnh

Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Hương Khê.

Gỡ nút thắt về điều kiện học tập

Ở địa bàn miền núi, biên giới, đầu tư hạ tầng giáo dục không chỉ giúp cải thiện cơ sở vật chất mà còn tạo điều kiện để trẻ em tiếp cận tri thức công bằng hơn. Khi khoảng cách địa lý và hoàn cảnh kinh tế còn là rào cản, những ngôi trường được đầu tư đồng bộ sẽ góp phần duy trì sĩ số, nâng cao chất lượng dạy học, tạo nền tảng giảm nghèo bền vững.

Tại Hà Tĩnh, định hướng này được cụ thể hóa trong kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026–2035, được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 1324/QĐ-UBND ngày 26/5/2026.

Trong đó, hoàn thiện hạ tầng thiết yếu tại vùng khó khăn, đặc biệt ở khu vực biên giới, có ý nghĩa quan trọng. Đầu tư trường lớp, khu nội trú, nhà ăn và các công trình phụ trợ không chỉ đáp ứng nhu cầu học tập trước mắt mà còn góp phần nâng cao dân trí, tạo cơ hội phát triển cho thế hệ trẻ.

Ngày 5/9/2026, Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Sơn Kim 1 được đưa vào sử dụng, mang đến môi trường học tập khang trang cho học sinh vùng biên. Công trình có tổng mức đầu tư hơn 140,7 tỷ đồng, quy mô 31 lớp, với hệ thống phòng học, phòng bộ môn, khu nội trú, nhà đa năng, nhà ăn và các hạng mục phụ trợ đồng bộ, đáp ứng nhu cầu học tập của hơn 1.300 học sinh.

Cơ sở vật chất khang trang tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục ở vùng biên.

Niềm vui trước sự đổi thay ấy hiện rõ ở những phụ huynh có con theo học tại trường. Anh Ngô Văn Đức, người dân xã Sơn Kim 1, chia sẻ: “Nay được Đảng và Nhà nước quan tâm, những người làm cha mẹ rất phấn khởi. Nhìn con cái được học hành trong điều kiện cơ sở vật chất không khác gì ở các vùng đô thị trung tâm, chúng tôi rất yên tâm, mong con có môi trường tốt để học tập và trưởng thành”.

Theo ông Lương Sỹ Hiệp, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Sơn Kim 1, sau khoảng một tháng đưa vào sử dụng, cơ sở vật chất mới đã tạo thuận lợi hơn cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục, đặc biệt là công tác nội trú, bán trú.

“Điều kiện cơ sở vật chất khang trang, đồng bộ giúp thầy cô và học sinh vùng biên có thêm động lực bám lớp, bám trường, nỗ lực nâng cao chất lượng dạy và học, từng bước đưa giáo dục vùng biên phát triển hơn”, ông Hiệp cho biết.

Không chỉ Sơn Kim 1, Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Hương Khê cũng được đầu tư với tổng kinh phí gần 160 tỷ đồng, trên diện tích hơn 5ha, quy mô thiết kế 40 lớp. Năm học 2026–2027, trường tuyển 39 lớp với 1.640 học sinh, trong đó có 63 học sinh dân tộc thiểu số.

Những công trình này cho thấy sự quan tâm đối với điều kiện giáo dục tại các địa bàn còn nhiều khó khăn. Giá trị đầu tư không chỉ nằm ở quy mô xây dựng mà còn ở khả năng tạo dựng môi trường học tập, sinh hoạt an toàn, giúp học sinh ở xa trường có thêm điều kiện duy trì việc học, phát triển toàn diện.

Đầu tư đồng bộ, tạo nền tảng giảm nghèo lâu dài

Theo lộ trình triển khai tại Hà Tĩnh, hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp được xây dựng tại 7 xã biên giới đất liền, gồm Sơn Kim 1, Sơn Kim 2, Sơn Hồng, Hương Khê, Hương Xuân, Hương Bình và Vũ Quang.

Sau hai trường tại Sơn Kim 1 và Hương Khê được đưa vào sử dụng trong năm học 2026–2027, 5 trường còn lại dự kiến hoàn thành, bàn giao trong năm học 2027–2028. Khi hoàn thiện, hệ thống dự kiến có 217 lớp với 7.604 học sinh.

Hoạt động giảng dạy tại các Trường Phổ thông nội trú liên cấp thuận lợi hơn khi được đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ, thiết bị hiện đại.

Việc đầu tư trường học tại khu vực biên giới đặt ra yêu cầu xây dựng đồng bộ từ phòng học, công trình phụ trợ đến khu ăn ở, sinh hoạt, bảo đảm vệ sinh và an toàn cho học sinh. Cùng với đó, cần chú trọng nâng cấp cơ sở vật chất giáo dục mầm non, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp, phù hợp nhu cầu thực tế của từng địa bàn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, trang thiết bị công nghệ và hạ tầng phục vụ dạy học trực tuyến cũng cần được quan tâm. Học sinh vùng khó phải có cơ hội tiếp cận học liệu số, phương pháp học tập hiện đại, từng bước thu hẹp khoảng cách về điều kiện giáo dục giữa miền núi và đồng bằng.

Đối với giáo dục nghề nghiệp, đầu tư cơ sở vật chất, máy móc và thiết bị đào tạo cần gắn với nhu cầu tuyển dụng, ngành nghề phù hợp và khả năng tạo việc làm tại địa phương. Khi người lao động được trang bị kỹ năng nghề, cơ hội tìm việc, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống sẽ rộng mở hơn, góp phần giảm nghèo theo chiều sâu, hạn chế nguy cơ tái nghèo.

Tuy nhiên, xây dựng trường lớp mới chỉ là bước đầu. Để các công trình phát huy hiệu quả, cần bảo đảm đội ngũ giáo viên, nhân viên, kinh phí vận hành, bảo trì và tổ chức hoạt động giáo dục phù hợp. Việc phân bổ nguồn lực phải dựa trên mức độ khó khăn, quy mô học sinh và nhu cầu thực tế, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch, tránh đầu tư chồng chéo.

Giảm nghèo bền vững không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà còn phải tạo điều kiện để người dân tự vươn lên. Với học sinh vùng khó Hà Tĩnh, một ngôi trường khang trang, đủ điều kiện học tập và sinh hoạt chính là điểm khởi đầu cho hành trình ấy. Đầu tư hạ tầng giáo dục đúng trọng tâm, gắn với chất lượng dạy học và cơ hội học nghề sẽ góp phần nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, mở ra hướng đi lâu dài cho công cuộc giảm nghèo tại địa phương.