Đầu tư sản xuất xanh phục vụ chiến lược phát triển bền vững

Từ nhiều năm nay, việc chuyển hướng sang sản xuất xanh - sạch hơn được xem là xu thế tất yếu để các doanh nghiệp hướng đến mục tiêu phát triển bền vững. Ảnh: KHÁNH HÒA

Hướng đi tất yếu để phát triển bền vững

Giữa bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực từ thị trường tiêu dùng xanh, “nhà máy xanh” đang trở thành lựa chọn tất yếu đối với nhiều doanh nghiệp. Không chỉ giúp giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng và tối ưu chi phí vận hành, mô hình này còn là lời cam kết mạnh mẽ với cộng đồng và môi trường. Theo tính toán của các doanh nghiệp, đầu tư một nhà máy xanh sẽ tiết kiệm được chi phí vận hành 20 - 30% mỗi năm.

Tại Công ty Cổ phần Dệt may 29/3, từ năm 2020 tới nay, đơn vị luôn nỗ lực để xây dựng và chuyển đổi sang sản xuất xanh - sạch hơn với việc xây dựng mới Xí nghiệp May Duy Trung (tỉnh Quảng Nam cũ) là nhà máy sản xuất xanh, chuyên may mặc xuất khẩu.

Dự án nổi bật với các giải pháp thân thiện môi trường, đạt chứng nhận tạm thời theo tiêu chuẩn LOTUS (công trình xanh) vào năm 2020. Xí nghiệp May Duy Trung là một phần trong chiến lược mở rộng và phát triển bền vững của Công ty Cổ phần Dệt may 29/3.

Nằm ở Khu công nghiệp Hòa Khánh (phường Liên Chiểu), Công ty TNHH MTV Dệt Vải Vinatex Quốc tế chuyển dần sang sản xuất theo hướng xanh hóa từ vài năm trở lại đây. Bắt đầu ở khâu lựa chọn nguyên liệu đầu vào là sợi bông, được nhập khẩu từ Mỹ, Brazil, Úc. Bên cạnh đó, là thay thế hoàn toàn từ sử dụng than củi sang sử dụng 100% than đá/than cám...

Từ quý 2/2026 doanh nghiệp bắt đầu triển khai việc chuyển dần sang sử dụng điện năng lượng mặt trời thay vì 100% từ lưới điện quốc gia, nhằm giảm thải khí CO2 thải ra môi trường. Doanh nghiệp còn đầu tư hệ thống xử lý nước thải hướng đến mục tiêu tới năm 2030, gần 90% nước thải thải ra được tái sử dụng.

Ông Nguyễn Chí Trực, Giám đốc Công ty TNHH MTV Dệt Vải Vinatex Quốc tế cho hay: “Xây dựng hệ thống sản xuất xanh, giảm đến mức tối thiểu tác động bất lợi đến môi trường là một trong những điều kiện tiên quyết để công ty hướng đến phát triển bền vững. Từ nay tới năm 2030, chúng tôi còn rất nhiều việc phải làm khi đối tác và khách hàng, nhất là các nước như Mỹ, khối EU luôn hối thúc phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về sản xuất xanh thì mới ký kết đơn hàng. Đây là sức ép không hề nhỏ đối với doanh nghiệp vì bắt buộc chúng tôi phải chứng minh bằng những con số và báo cáo tài liệu cụ thể, chi tiết chứ không nói suông”.

Đẩy mạnh triển khai tín dụng xanh

Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực tiền tệ, hoạt động ngân hàng và ngoại hối trên địa bàn các tỉnh, thành phố Đà Nẵng, Huế, Quảng Ngãi, thời gian qua, Ngân hàng nhà nước Khu vực 9 đã tích cực triển khai, thực hiện đồng bộ các giải pháp để phát huy hiệu quả vai trò của nguồn vốn tín dụng xanh.

Đơn vị thực hiện lồng ghép các mục tiêu về tăng trưởng xanh, tín dụng xanh trong việc định hướng phát triển ngành ngân hàng và trong quá trình thực hiện các chính sách tiền tệ, tín dụng, tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân thực hiện các dự án góp phần bảo vệ môi trường, hỗ trợ tăng trưởng xanh và bền vững.

Theo đó, Ngân hàng nhà nước Khu vực 9 đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên địa bàn tập trung nguồn lực để cấp tín dụng cho các dự án, phương án sản xuất kinh doanh thân thiện với môi trường và xã hội; thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh, triển khai các giải pháp quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng thông qua việc chủ động nghiên cứu, xây dựng hệ thống quản lý rủi ro môi trường và xã hội; đẩy mạnh tuyên truyền chương trình tín dụng đối với các lĩnh vực xanh trên các phương tiện thông tin đại chúng và của đơn vị...

Bên cạnh đó là các hội thảo, tọa đàm, diễn đàn về đẩy mạnh triển khai kế hoạch hành động, thực hiện chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình xây dựng chính sách, chỉ đạo triển khai thực hiện và truyền thông về các chính sách tín dụng xanh của ngành ngân hàng. Nhiều tổ chức tín dụng đã chủ động hợp tác với các tổ chức tài chính quốc tế để nhận các hỗ trợ kỹ thuật và hỗ trợ tài chính để tài trợ cho các dự án mang lại lợi ích về môi trường.

Về dư nợ tín dụng xanh trên địa bàn Khu vực 9, đã có hơn 30 chi nhánh tổ chức tín dụng phát sinh dư nợ tín dụng xanh với dư nợ đạt hơn 11.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng gần 2% trong tổng dư nợ, trong đó tập trung chủ yếu vào ngành năng lượng tái tạo, năng lượng sạch (chiếm khoảng 35% trong tổng dư nợ tín dụng xanh). Lãi suất cho vay các lĩnh vực xanh ngắn hạn từ 5 đến 8%/năm, trung và dài hạn từ 9 - 12%/năm.

“Với những kết quả tích cực trong những năm vừa qua, tín dụng xanh đã và đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân hướng tới một nền kinh tế thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, so với nhu cầu tài chính rất lớn, quy mô tín dụng xanh vẫn còn khiêm tốn. Nhiều lĩnh vực quan trọng trong công tác bảo vệ môi trường, giao thông và xây dựng bền vững... còn hạn chế”, ông Lê Anh Xuân, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 9 nhận định.

Cũng theo ông Xuân, điều này cho thấy thực tế vẫn còn nhiều thách thức, như: việc đầu tư vào một số lĩnh vực xanh, nhất là lĩnh vực năng lượng tái tạo, tiết kiệm và hiệu quả năng lượng, công trình xanh thường đòi hỏi thời gian hoàn vốn dài, chi phí đầu tư lớn, trong khi nguồn vốn cho vay của các tổ chức tín dụng thường là vốn huy động ngắn hạn. Trong khi đó, các nguồn lực khác từ thị trường tài chính (thị trường trái phiếu xanh, thị trường tín chỉ các-bon) chỉ mới bước đầu phát triển. Việc đào tạo, nâng cao năng lực của cán bộ ngân hàng trong việc thẩm định rủi ro môi trường, quản lý tín dụng đối với các dự án xanh, dự án phát triển bền vững đòi hỏi thời gian và chi phí lớn. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, chưa hiểu rõ lợi ích của tín dụng xanh hoặc thiếu thông tin về các chính sách ưu đãi.

KHÁNH HÒA