Đầu xuân về Sa Đéc cảm nhận tình đất, tình người

Làng hoa Sa Đéc (tỉnh Đồng Tháp) được mệnh danh là "vương quốc" hoa kiểng lớn nhất miền Tây, nổi tiếng với kỹ thuật trồng hoa giàn tre trên ruộng, với rất nhiều loại hoa kiểng như: cúc mâm xôi, vạn thọ, hoa hồng và các loại kiểng cổ, kiểng lá... đặc biệt là hơn 50 giống hoa hồng quý hiếm. Khung cảnh nơi đây không chỉ rực rỡ sắc màu mà còn ghi dấu ấn bởi những người trồng hoa cần mẫn, dồn tâm huyết "giữ lửa" nghề truyền thống, đưa làng hoa thành điểm du lịch di sản văn hóa.

Làng hoa Sa Đéc (tỉnh Đồng Tháp) được mệnh danh là "vương quốc" hoa kiểng lớn nhất miền Tây

Hơn cả một nghề mưu sinh, đối với những gia đình 3 đời gắn bó nghề trồng hoa như ông Trần Hữu Tài (chủ cơ sở vườn kiểng Ngọc Lan, phường Sa Đéc), mỗi cây hoa kiểng là một câu chuyện, cũng như hành trình cây hoa kiểng - từ những mùa vụ Tết lặng lẽ cho đến thời kỳ hoàng kim ở làng nghề trồng hoa Sa Đéc.

Ông Trần Hữu Tài chia sẻ: “Tôi làm hoa kiểng từ một gia đình truyền thống 3 đời rồi. Thời điểm đó, trồng hoa kiểng không được như bây giờ, chỉ mang tính chất mùa vụ, trồng và bán thời điểm Tết thôi. Khi đó cũng chưa phát triển du lịch kết hợp với hoa kiểng. Khoảng mười mấy năm nay, nghề truyền thống hoa kiểng mới có được thương hiệu. Đó cũng là niềm hãnh diện cho những hộ dân trồng và kinh doanh hoa kiểng”.

Một điểm du lịch tại làng hoa Sa Đéc

Hoa Sa Đéc không chỉ tô điểm cho cảnh sắc, mà hòa quyện, thấm đượm vào hồn người, tạo nên bức tranh tứ bình sinh động và say đắm. Hoa và người cùng tồn tại, tôn vinh vẻ đẹp của nhau: Con người mang nét đẹp tự nhiên, mộc mạc như hoa; còn hoa mang hương sắc dịu dàng, gần gũi như con người nơi đây. Sự hòa quyện ấy mang đến cảm xúc sâu lắng, hoài niệm, khiến bất cứ ai một lần đặt chân đến đều không thể quên.

Trồng, chăm sóc hoa không chỉ đòi hỏi đôi bàn tay khéo léo mà còn là tư duy đổi mới để bắt kịp xu hướng. Sự nỗ lực tìm tòi, học hỏi của người nông dân chính là chìa khóa để nâng tầm hoa kiểng trong thời đại mới. “Phải có niềm đam mê thì mình mới gắn bó lâu dài được. Mấy năm gần đây có một số khó khăn nhất định, mình cố gắng tìm tòi, học hỏi để chăm cho cây hoa được tốt, theo thị hiếu của thị trường. Mình phải thay đổi để phục vụ tốt nhất cho bà con”, ông Nguyễn Văn Sang có hơn 30 năm gắn bó với nghề trồng hoa chia sẻ.

Đường vào làng hoa Sa Đéc

Từ bàn tay lao động cần cù, sáng tạo của người dân làng hoa Sa Đéc đã tạo nên sự đa dạng của hàng ngàn chủng loại hoa rực rỡ; từ cúc mâm xôi vàng rực đến những đóa hồng kiêu sa... Sự chăm chút, kỹ thuật trồng trên giàn cao và kinh nghiệm lâu đời đã đưa vùng đất này thành vựa hoa lớn, tô điểm sắc cho những mùa xuân. Không chỉ có hương sắc hoa, mà Sa Đéc còn có những cây kiểng, bonsai với tuổi đời hàng trăm năm, hình dáng độc đáo và mang đậm tính nghệ thuật, chiêm nghiệm sâu sắc...

Với tâm huyết của các nghệ nhân, người trồng hoa… Sa Đéc không chỉ là nơi sản xuất mà còn là điểm du lịch hấp dẫn, góp phần phát triển kinh tế và quảng bá văn hóa địa phương. Đến với Sa Đéc hôm nay, du khách không chỉ choáng ngợp trước sắc hoa rực rỡ mà còn cảm nhận được sự ấm áp, chân tình từ người dân nơi đây; sự thân thiện, hiếu khách, chân thành và mộc mạc, để lại ấn tượng khó quên,… giúp chuyến đi không chỉ là tham quan cảnh đẹp mà còn là trải nghiệm nhân văn ấm áp.

Ông Trần Thanh Hùng - chủ homestay Ngôi nhà hoa ếch cho biết: “Người dân Sa Đéc rất hiếu khách và rất trải lòng khi được đón tiếp du khách đến với quê hương mình để tìm hiểu và tập quán sinh sống, cũng như là tập quán của làng nghề về chăm sóc hoa kiểng. Người Sa Đéc luôn sẵn sàng chào đón du khách đến đây, để du khách biết nhiều hơn và mảnh đất, con người quê hương Sa Đéc”.

Nghệ nhân chăm cây tại Bảo tàng Bonsai Sa Đéc

Từ một làng hoa ban đầu chỉ ít người trồng, phát triển theo mùa vụ nhỏ lẻ, hơn 10 năm trở lại đây, Sa Đéc đã vươn mình trở thành thủ phủ hoa kiểng của miền Tây; với hơn 2.000 chủng loại hoa và diện tích gần 1.000 hecta, không chỉ cung cấp hoa Tết mà còn là điểm du lịch sinh thái nổi tiếng. Không còn bó hẹp trong những mảnh vườn manh mún, làng hoa giờ đây là một hệ sinh thái nông nghiệp đô thị hiện đại, nơi kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật canh tác truyền thống và công nghệ cao, biến những sản phẩm bình dị thành hàng hóa có giá trị kinh tế lớn, phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Nghề trồng hoa kiểng Sa Đéc đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Ông Nguyễn Nhất Hồng (Hội Khoa học lịch sử, tỉnh Đồng Tháp) cho biết: “Hoa kiểng đã trở thành một loại hàng hóa đặc biệt. Người Sa Đéc biết tận dụng, khai thác để đưa hoa kiểng đi khắp mọi miền và gắn với thị trường, trước hết là thị trường vùng miền, thị trường cả nước và đưa ra nước ngoài… Đó là tư duy độc đáo của người nông dân bước ra khỏi bờ bao, vươn ra ngoài lũy tre, mảnh đất của mình”.

Du khách đến với làng hoa Sa Đéc

Hiện nay, tại làng hoa Sa Đéc có hơn 12 khu, điểm du lịch và đã phát triển thêm nhiều dịch vụ với tiêu chí mỗi nhà một sản phẩm, để tránh sự trùng lặp và hỗ trợ nhau cùng phát triển được bền vững, lâu dài hơn, đảm bảo chất lượng đối với du khách.

Về làng hoa Sa Đéc, Phó Chủ tịch Quốc hội - ông Lê Minh Hoan từng chia sẻ: “Hoa Sa Đéc thắm tình người tình đất - Người Sa Đéc đậm tình đất tình hoa. Ngày nay hoa kiểng Sa Đéc không chỉ đi ra chợ Tết, hội hoa xuân; hoa kiểng Sa Đéc đi vào du lịch trải nghiệm, nghệ thuật sắp đặt, thiết kế cảnh quan, không gian công cộng, giáo dục thẩm mỹ và cả những ngành công nghiệp, ngành kinh tế sáng tạo mới.

Tôi mong rằng Sa Đéc không chỉ được nhớ đến là một làng hoa, mà còn là không gian sáng tạo hoa kiểng, nơi người trẻ tìm thấy cơ hội khởi nghiệp, nơi người nghệ sĩ cảm thấy cảm hứng, nơi du khách không chỉ chụp ảnh, mà ở lại lâu hơn để thấu hiểu và cảm nhận. Lãnh đạo Đồng Tháp cần tự tin bước vào hành trình của tư duy đổi mới sáng tạo, để có một ngành kinh tế di sản”.

Một điểm du lịch tại làng hoa Sa Đéc

Đến với Sa Đéc - nơi hương sắc hoa kiểng quyện cùng tình người bình dị, chân chất; du khách hãy để tâm hồn lắng đọng giữa không gian rực rỡ của làng hoa, cảm nhận nét xưa cũ trong từng mái nhà cổ, và tận hưởng sự ấm áp, mến khách của người dân vùng đất Tây Nam Bộ này, để tự mình cảm nhận cái "tình" ấy.

Hành trình hoa Sa Đéc được bồi đắp qua 3 thế hệ: thế hệ thứ nhất gieo hạt bằng đôi tay cần mẫn; thế hệ thứ hai mở đường bằng tư duy kinh tế; và thế hệ thứ ba đang thăng hoa bằng nghệ thuật, khoa học, công nghệ và sáng tạo. Ngày nay, làng hoa Sa Đéc không chỉ là "thủ phủ" rực rỡ sắc màu bên dòng sông Tiền, mà còn là bản tình ca hòa quyện giữa nét trù phú của thiên nhiên và cái tình chân chất của con người. Trải qua trăm năm, nơi đây vẫn giữ vẹn nguyên vẻ đẹp bình dị, là điểm đến không thể bỏ qua để cảm nhận trọn vẹn văn hóa miền Tây.

Phan Ánh/VOV-ĐBSCL