Đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, tăng mức hỗ trợ thực hiện 'Chiến dịch 500 ngày đêm'

Nghi thức truy điệu, an táng 18 hài cốt liệt sỹ tại Nghĩa trang Liệt sỹ Đức Cơ, tỉnh Gia Lai. (Ảnh: Hoài Nam/TTXVN)

Song song với công tác tìm kiếm, quy tập của Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ đang khẩn trương hoàn tất hệ thống văn bản pháp luật và đề xuất điều chỉnh tăng nhiều mức hỗ trợ liên quan đến công tác mộ liệt sỹ, nghĩa trang liệt sỹ và thân nhân liệt sỹ, góp phần thúc đẩy "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ" đạt hiệu quả cao nhất.

Đồng bộ thể chế, tháo gỡ vướng mắc

Lãnh đạo Cục Người có công (Bộ Nội vụ) cho biết, đơn vị thường xuyên phối hợp với các đơn vị liên quan, thực hiện báo cáo tiến độ triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm quy tập danh tính hài cốt liệt sỹ."

Thực hiện Thông báo số 188/TB-VPCP ngày 16/4/2026 của Văn phòng Chính phủ về Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tại cuộc họp triển khai các nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ, Bộ Nội vụ đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quan trọng.

Về hoàn thiện thể chế, Bộ đã xây dựng hồ sơ Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng và gửi Bộ Tư pháp thẩm định. Đồng thời, Bộ đã xây dựng, hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ ban hành cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong tổ chức lấy mẫu, giám định và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN. Sau khi tiếp thu ý kiến các thành viên Chính phủ, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP.

Ngay từ đầu tháng 5/2026, Bộ Nội vụ đã chủ động xin ý kiến các Bộ, ngành có thành viên Ban Chỉ đạo quốc gia về dự thảo Quyết định ban hành Quy trình phối hợp và phân công địa bàn tiếp nhận, giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin. Bộ Nội vụ đang tiếp tục đôn đốc các cơ quan còn lại sớm gửi ý kiến để tổng hợp, hoàn thiện dự thảo trình Ban Chỉ đạo quốc gia.

Bên cạnh đó, Bộ đã ban hành công văn gửi Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Y tế và 2 Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam về việc dự kiến kinh phí lấy mẫu, năng lực và kinh phí thực hiện giám định, bảo đảm sự chuẩn bị đầy đủ về nguồn lực cho chiến dịch.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Nội vụ đặc biệt chú trọng là xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất, phục vụ lâu dài cho công tác xác định danh tính liệt sỹ.

Các lực lượng đang thực hiện nhiệm vụ lấy mẫu, số hóa thông tin và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Đường 9. (Ảnh: TTXVN phát)

Theo đó, Bộ Nội vụ đã chỉ đạo đơn vị chuyên môn hướng dẫn các địa phương tập trung rà soát, xây dựng mã định danh nghĩa trang liệt sỹ - một bước đi quan trọng phục vụ trực tiếp cho công tác lấy mẫu hài cốt liệt sỹ trong Chiến dịch 500 ngày đêm. Việc thống kê danh sách liệt sỹ, mộ liệt sỹ, nghĩa trang liệt sỹ cũng được triển khai đồng bộ, phục vụ công tác quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Ngoài ra, các đơn vị của Bộ tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp đồng hành để xây dựng, hoàn thiện các cơ sở dữ liệu được giao, hướng tới một hệ thống thông tin liệt sỹ toàn diện và hiện đại.

Tăng nhiều mức hỗ trợ cho công tác liên quan đến liệt sỹ

Cũng trong khuôn khổ các chính sách liên quan Chiến dịch, Bộ Nội vụ đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng, thay thế Nghị định 75/2021/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan. Theo đó, dự thảo đề xuất điều chỉnh tăng một loạt mức hỗ trợ liên quan đến công tác mộ liệt sỹ, nghĩa trang liệt sỹ và thân nhân liệt sỹ.

Về hỗ trợ thăm viếng và di chuyển hài cốt, mức hỗ trợ tiền đi lại và tiền ăn khi thân nhân thăm viếng mộ liệt sỹ được đề xuất tăng từ 3.000 đồng lên 5.000 đồng/km. Đối với trường hợp di chuyển hài cốt liệt sỹ, mức hỗ trợ cất bốc được đề xuất nâng từ 4 triệu đồng lên 5 triệu đồng/hài cốt; thân nhân hoặc người thực hiện việc di chuyển hài cốt cũng được hỗ trợ tiền đi lại và tiền ăn với mức 5.000 đồng/km.

Về tu bổ, xây dựng mộ liệt sỹ, dự thảo quy định mức hỗ trợ xây mới vỏ mộ liệt sỹ tối đa 10 triệu đồng/mộ; trường hợp cải tạo, nâng cấp hoặc sửa chữa được hỗ trợ tối đa bằng 70% mức xây mới.

Đặc biệt, mức chi khai quật, cất bốc, sửa lại vỏ mộ sau khi lấy mẫu hài cốt liệt sỹ được đề xuất điều chỉnh tăng từ 1.000.000 đồng lên 1.150.000 đồng/mộ. Sự điều chỉnh này có cơ sở khoa học rõ ràng: mức chi hiện hành được áp dụng từ năm 2021, trong khi chỉ số giá tiêu dùng giai đoạn 2021-2025 đã tăng 15,18% theo dữ liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính).

Các Tổ công tác tiến hành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Đường 9 (tỉnh Quảng Trị). (Ảnh: TTXVN phát)

Về chi phí lấy mẫu, dự thảo tách riêng quy định chi phí lấy mẫu hài cốt liệt sỹ nhằm bảo đảm phù hợp với thực tế triển khai, đặc biệt trong những trường hợp điều kiện thời tiết không thuận lợi khiến giám định viên không thể thực hiện lấy mẫu. Theo đó, mức chi lấy mẫu theo đề nghị của thân nhân hoặc người thờ cúng liệt sỹ được giữ nguyên ở mức 50.000 đồng/mộ. Trong khi đó, mức chi lấy mẫu theo kế hoạch của cơ quan có thẩm quyền được đề xuất là 300.000 đồng, tính toán trên cơ sở mỗi giám định viên lấy khoảng 30 mẫu/ngày, bình quân 10.000 đồng/mẫu.

Liên quan đến bảo quản mẫu, dự thảo sửa đổi quy định từ "mức chi 500 đồng/mẫu/ngày" thành "mức chi tối đa 500 đồng/mẫu/ngày" đối với việc bảo quản mẫu hài cốt liệt sỹ và mẫu đối chứng thân nhân ở dạng thô trong thời gian chờ giám định ADN. Khoản chi này nhằm giúp các cơ sở giám định ADN bù đắp chi phí điện, nhân công, bảo đảm chất lượng mẫu, đồng thời tăng cường tính chặt chẽ trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước.

Cuối cùng, thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước, nhiệm vụ xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN sẽ được phân cấp về Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố trực tiếp triển khai thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành về ngân sách nhà nước và các pháp luật có liên quan./.