El Nino mạnh dần, nắng nóng và bão gia tăng trong thời gian tới

Nắng nóng gia tăng trên nhiều khu vực

Chiều ngày 15/6, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia phát hành bản tin dự báo mùa. Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo Khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, hiện nay ENSO hiện đã chuyển sang trạng thái El Nino. Trong tuần đầu tháng 6/2026, nhiệt độ mặt nước biển khu vực NINO3.4 cao hơn trung bình nhiều năm 0,7 độ C. Dự báo trong khoảng 3 tháng tới, El Nino tiếp tục duy trì và cường độ có xu hướng tăng dần. Đặc biệt, giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh lên tới 63%.

Nắng nóng và bão gia tăng trong thời gian tới.

Dưới tác động của El Nino, nhiệt độ trung bình trên phạm vi toàn quốc từ tháng 7-9/2026 được dự báo phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C. Sang giai đoạn tháng 10-12/2026, nhiệt độ tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C, có nơi cao hơn.

Cơ quan khí tượng nhận định từ tháng 7-9/2026, nắng nóng vẫn tiếp tục xảy ra. Đáng chú ý, số ngày nắng nóng tại Bắc Bộ, khu vực Thanh Hóa - Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm và cũng nhiều hơn so với cùng kỳ năm 2025. Nắng nóng tại Bắc Bộ dự kiến giảm dần từ đầu tháng 9, trong khi khu vực Trung Bộ phải đến nửa cuối tháng 9 mới có xu hướng suy giảm.

Thực tế trong hơn hai tháng qua cho thấy nền nhiệt đã ở mức cao. Từ tháng 4 đến nửa đầu tháng 6/2026, Bắc Bộ ghi nhận 6 đợt nắng nóng diện rộng; khu vực từ Thanh Hóa đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ xuất hiện 5 đợt nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 37-40 độ C, có nơi cao hơn. Nam Bộ cũng trải qua 5 đợt nắng nóng diện rộng với nhiệt độ phổ biến 35-38 độ C.

Tác động nổi bật nhất trong giai đoạn 2015-2016 là tình trạng nắng nóng kéo dài và khốc liệt. Năm 2015 ghi nhận một mùa nắng nóng diện rộng đặc biệt gay gắt. Đợt nắng nóng dài nhất năm tại khu vực ven biển Trung Bộ đã vượt qua kỷ lục năm 2014, kéo dài tới 32 ngày ở Nam Trung Bộ, 36 ngày ở Trung Trung Bộ và 39 ngày ở Bắc Trung Bộ.

Lượng mưa thiếu hụt trên diện rộng đã dẫn đến tình trạng hạn hán nghiêm trọng. Từ cuối năm 2015 sang đầu năm 2016, lượng mưa suy giảm kéo dài khiến dòng chảy trên nhiều hệ thống sông ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thiếu hụt đáng kể. Xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện sớm, lấn sâu vào nội đồng và gây nhiều khó khăn cho sản xuất nông nghiệp cũng như đời sống người dân.

Trong khi đó, hoạt động bão trên Biển Đông có xu hướng giảm rõ rệt. Năm 2015 chỉ ghi nhận 5 cơn bão và 2 áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông, tương đương khoảng 50% so với trung bình nhiều năm. Chỉ có 2 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta và cường độ khi đổ bộ không mạnh, chủ yếu gây gió cấp 7-8.

Những diễn biến trong giai đoạn 2015-2016 cho thấy tác động đáng lo ngại nhất của El Nino đối với Việt Nam thường là nắng nóng kéo dài, thiếu hụt mưa, hạn hán và xâm nhập mặn, cùng với đó là số lượng bão có xu hướng giảm so với trung bình nhiều năm.

Bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động mạnh trong mùa mưa bão

Ông Nguyễn Đức Hòa cho biết, bên cạnh nắng nóng, mùa bão năm nay được dự báo sẽ bước vào giai đoạn hoạt động mạnh từ tháng 7 đến tháng 9.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong thời kỳ này, bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Trung bình nhiều năm giai đoạn này có khoảng 6,5 cơn bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và khoảng 2,8 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta.

Đến giai đoạn tháng 10-12/2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới có xu hướng thấp hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, cơ quan khí tượng vẫn cảnh báo cần theo dõi chặt chẽ bởi đây vẫn là thời kỳ xuất hiện các hình thái thời tiết nguy hiểm trên biển.

Từ đầu năm đến nay, Biển Đông đã ghi nhận áp thấp nhiệt đới đầu tiên của năm 2026. Hệ thống này hình thành tối 3/6 trên khu vực phía Nam Bắc Biển Đông, sau đó di chuyển theo hướng Đông Bắc và suy yếu khi ra khỏi Biển Đông vào ngày 5/6.

Dự báo từ tháng 7-8/2026, các đợt mưa vừa, mưa to sẽ tập trung chủ yếu tại Bắc Bộ, khu vực Thanh Hóa - Huế, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Đến tháng 9, nguy cơ xuất hiện các đợt mưa vừa, mưa to mở rộng trên phạm vi cả nước.

Trong những tháng cuối năm, đặc biệt từ tháng 10-12/2026, cần đề phòng các đợt mưa lớn trên diện rộng, tập trung nhiều ở khu vực Trung Bộ. Một số nơi từ Hà Tĩnh đến Đà Nẵng và khu vực phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có thể xuất hiện lượng mưa rất lớn trong tháng 10 và tháng 11.

Ngoài ra, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh được dự báo vẫn có khả năng xảy ra trên phạm vi toàn quốc trong cả nửa cuối năm 2026.

Theo đánh giá của cơ quan khí tượng, bão, áp thấp nhiệt đới cùng gió mùa Tây Nam có thể gây gió mạnh, sóng lớn, ảnh hưởng đến hoạt động của tàu thuyền trên biển. Trong khi đó, nắng nóng kéo dài, mưa lớn và các hiện tượng dông lốc, sét có thể tác động tiêu cực tới sản xuất nông nghiệp, cơ sở hạ tầng và sức khỏe cộng đồng.

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp với nhiều hiện tượng cực đoan như nắng nóng, mưa lớn trong thời gian ngắn, lũ quét và sạt lở đất. Vì vậy, các địa phương cần thường xuyên cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn để chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, vận hành hồ chứa và xây dựng các phương án ứng phó phù hợp nhằm giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.